'Yeni yöntemler sayesinde kanserin tedavi edilebilir bir hastalık haline gelecek'

Tıbbi Onkoloji Uzmanı Prof. Dr. Orhan Türken, kanser görülme sıklığının artacağını ancak yeni yöntemler sayesinde kanserin tedavi edilebilir bir hastalık haline geleceğini söyledi.

Kanser görülme sıklığındaki seyrin bu şekilde devam etmesi halinde 2030’da 22 milyon yeni kanser tanısı konulacağı öngörülüyor. Sağlık Bakanlığı Halk Sağlığı Genel Müdürlüğü Kanser Dairesi Başkanlığı’nın verilerine göre; Türkiye’de her yıl yaklaşık 163 bin yeni kanser tanısı konuyor. Erkeklerde akciğer, prostat ve kolorektal kanser; kadınlarda meme, tiroit ve kolorektal kanseri ilk üç sırada. Her sekiz kadından biri meme kanserine yakalanıyor. Kanserin türleri ve son tedavi yöntemleri konusunda yaptığı çalışmalarla tanınan Maltepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Öğretim Üyesi, Tıbbi Onkoloji Uzmanı Prof. Dr. Orhan Türken, kanserle ilgili doğru bilinen yanlış inanışlar konusunda da uyarıda bulundu.

Prof. Dr. Orhan Türken, kanser görülme sıklığının artacağını ancak yeni yöntemler sayesinde kanserin tedavi edilebilir bir hastalık haline geleceğini söyledi.

"Kanser tarih olmayacak"
Prof. Dr. Türken kansere yakalanma hızının daha da artacağını belirtirken, "Kanser tarih olmayacak, gelişen tedavi yöntemleri sayesinde tedavi edilebilir bir hastalık haline gelecek. Erken tanı kanser tedavisinde başarının en temel anahtarıdır. Kanserin cerrahi tedavisinde ameliyat yöntemlerinde iyileşmeler var. Örneğin meme kanserinde eskiden organın tümü alınırdı. Şimdi kısıtlı cerrahi uygulanıyor. Işın tedavisinde akıllı füzeler gibi hedefi takip eden, şaşırmayan yöntemler gündemde. Kemoterapi olarak bilinen sistemik tedavilerde de klasik kemoterapinin yerini akıllı moküller yani hedefe yönelik ilaçlar ve immünoterapi almaya başladı. Akıllı moleküller ise kanser hücrelerinin dış zarındaki reseptörlere bağlanarak hücrenin çoğalmasını engelliyor".

Yakalanmamak mümkün mü?
Prof. Dr. Türken, kanser rakamlarındaki artışını 'doğal beslenmeden uzaklaşılarak katkı maddeli gıdaların tercih edilmesi', 'hareketsiz yaşam tarzı', 'hava ve çevre kirliliği' ve 'sigara' gibi nedenlere bağlarken yapılması gerekenleri şöyle sıraladı:

"Sağlıklı beslenin, katkı maddeli yiyeceklerden uzak durun.
Obezite kanser ile yakından ilişkili. Düzenli egzersiz onkolojik açıdan da koruyucu.
Sigarayı bırakın. Elektronik sigara kullanımı da risklidir.
Güneşin zararlı ışınlarından korunun.
Uyku düzenine dikkat edin, özellikle melatonin hormonunun salgılandığı 23.00-03.00 saatleri arasında uykuda olun.
Bedeninizin disiplini olsun. Aynı saatte yatıp kalkın ve öğün saatleriniz belli olsun".

En çok karşılaşılan, doğru sanılan yanlışlar
Kanserle ilgili, çoğu doğru bilinen yanlış inanışlar olduğunu belirten Prof. Dr. Türken, en çok karşılaştıkları soruları ve doğru yanıtlarını şöyle sıraladı:

Kanserin hastadan gizlenmesi doğru mu?: "Kanserin hastadan gizlenmesi hukuken de doğru değil. Ancak hastalığı söylerken dikkatli olmak, uygun bir şekilde söylemek gerekiyor. Gerçekleri iyimser bir dille ifade etmek, kötümser durumları da saklamadan anlatmak gerekli".

Bıçak değerse kanser yayılır mı? "Çok yersiz bir korku. Hastalık tanısı için biyopsi şart. Artık ameliyatlarda zaten tümörlü dokuya pek dokunulmuyor. Tümörün etrafından bizim cerrahi sınır dediğimiz sağlam doku parçası da alınarak bütün tümör çıkarılıyor".

Şeker, kanseri artırır mı? "Şekerin doğrudan kansere yol açtığı, ispatlanmış bir bilgi değil. Ancak aşırı şekerli gıdalarla beslenme kalp ve damar hastalıkları ile diyabete zemin hazırlıyor".

Kanser bulaşır mı? "Bazı kanser türleri, enfeksiyonlar sonrasında da oluşabiliyor. Örneğin karaciğer kanseri Hepatit B ve Hepatit C hastalıklarından sonra gelişebiliyor. Bu hastalıklar bulaşıcı. Ancak yine de kanser bulaşıcı bir hastalık diyemeyiz".

Kanserde erken tanı hangi türde önemli? "Bütün türlerinde önemli. Birçok kişide ciltte benler var. Benlerde büyüme, renkte farklılık varsa mutlaka doktora gidilmeli. Vücudunuzda yağ bezesi gibi şişlikler olabiliyor, hafife alınmamalı. Dışkı alışkanlığında farklılık, idrarda kan görülürse bir doktora görünmek gerekir".

Evhamlı, kaygılı, duygusal kişiler daha çok mu kanser oluyor? "Depresif, kötümser, hayata bağlı olmayan insanlarda, özellikle ağır psikolojik stres geçirdikten sonra bu tür hastalıkların daha fazla görülebiliyor. Doğrudan stresle ilişkilendirmek doğru olmayabilir. Ama stres, eşlik eden faktörlerden bir tanesi. Tek başına stres, kanser yapar demek de doğru değil".

Uyku bozukluğu kansere yol açar mı? "Vücut döngümüzün normal bir ritimde seyretmesi koruyucudur. Ritmin bozulması ve uyku düzenimizin değişmesi, bağışıklık sistemimiz üzerinde istenmeyen etkilere yol açabilir".
Obezite ile kanser arasında ilişki var mı? "Kesinlikle! Özellikle meme, bağırsak ve rahim kanserlerinde obezite bir risk faktörü".

Hareketsizlik kanser riskini artırır mı? "Egzersizin, sağlıklı beslenmenin kalp damar sistemi için koruyucu olduğu biliniyordu. Son yıllarda yapılan çalışmalar gösterdi ki düzenli egzersiz kanserde de koruyucu faktör".
Kanser tarihe karışır mı? "Tarihe karışmayacak tabii ki. Beslenme tarzı, risk faktörleri devam ettiği sürece karışmayacak. Ama çok kolay tedavi edilir bir hastalık olacak".