Bir şehir büyüklüğünde: Mars’ta ilginç bir keşif daha! Tek gözü açık

Mars yüzeyinde kocaman, kırpışmayan bir göze benzeyen bir krater görüntülendi. Kızıl Gezegen'in yörüngesinde dönen Avrupa Uzay Ajansı (ESA) aracı Mars Express’in çektiği görüntü, Mars'ın güneyindeki bir yayla bölgesi olan Aonia Terra'daki krateri gösteriyor.

Tüm dünyanın günlerdir konuştuğu fotoğraf, Avrupa Uzay Ajansı'nın Mars Express'i tarafından 25 Nisan'da çekildi. Görüntünün merkezindeki 30 km genişliğindeki isimsiz krater, kıvrımlı kanallardan oluşan bir manzara içinde yer alıyor.

Bir şehir büyüklüğündeki krater (Foto: ESA)

İnsan gözündeki damarların görüntüsünü çağrıştıran bu kanalların, yaklaşık 3.5-4 milyar yıl önce Mars yüzeyinde sıvı su taşımış olabileceği belirtiliyor. Kanallar kısmen karanlık bir malzemeyle dolmuş gibi ve bazı yerlerde daha yüksek görünüm veriyor. Araştırmacıların bu konuda bazı fikirleri var; belki de içinden su geçtiğinde kanalların dibine erozyona dayanıklı tortu çökmüştür ya da belki kanallar daha sonra lavla dolmuştur.

Bu Mars Ekspresi görüntüsü, kraterin etrafındaki yüzeyde birçok farklı rengi ortaya çıkararak, Mars'ın bu bölgesinin çeşitli malzemelerden oluştuğunu düşündürüyor. Kraterin güneyinde (görüntünün solunda) yüzey sıcak kırmızıdır ve kratere daha yakın koyu kahverengimsi gri bir renge dönüşür. Bu bölgede, pek çok tepe noktası görülebilir; bu düz tepeli kaya kuleleri, arazi yavaş yavaş su, rüzgar veya buz tarafından aşındığında oluşur.

Avrupa Uzay Ajansı'nın açıklamasına göre, kraterin içindeki koyu renkli bir kumul alanı daha hafif bir yüzey üzerinde durmaktadır. Kraterin kuzeyinde (görüntünün sağında) yüzey daha açık ve pürüzsüzdür. Ana kraterin ve kanalların kenarları daha az belirgin görünüyor. Resmin en sağında, yüzey daha da pürüzsüz hale geliyor. Daha yakından incelendiğinde, kraterin daha fazla çukur ve koni biçimli tepelerle dolu olduğu ortaya çıkıyor. Bunlar, kraterin içinde birçok farklı malzemenin biriktiğinin kanıtı niteliğinde.

Kraterin topoğrafyası (Foto: ESA)

Aonia Terra, etkileyici kraterleriyle bilim dünyasında bilinir. Bu resimde gösterilen kraterin yakınında 200 kilometre genişliğindeki Lowell krateri var. Lowell'in yaklaşık dört milyar yıl önce, güneş sisteminin 'Geç Ağır Bombardıman' döneminde, çok sayıda asteroitin kayalık gezegenlere çarptığı zaman oluştuğu düşünülüyor.

Aonia Terra, adını ilkel teleskoplarla bile Dünya'dan görülebilen Mars yüzeyindeki karanlık bir yama olan Aonia adlı bir özellikten almıştır.

Mars Express, 2003'ten beri Kızıl Gezegen'in yörüngesinde dolaşıyor, Mars'ın yüzeyini görüntülüyor, minerallerinin haritasını çıkarıyor, zayıf atmosferinin bileşimini ve dolaşımını tanımlıyor, kabuğunun altını araştırıyor ve çeşitli fenomenlerin Mars ortamında nasıl etkileşime girdiğini araştırıyor. Bu yeni görüntüleri de elde eden uzay aracının Yüksek Çözünürlüklü Stereo Kamerası (HRSC), rüzgarla şekillendirilmiş sırtlar ve oluklardan volkanlara, çarpma kraterlerine, tektonik faylara, nehir kanallarına kadar her şeyi gösteren son görüntülerle birlikte Mars'ın çeşitli yüzey özellikleri ve antik lavlara kadar hakkında çok şey ortaya çıkardı.