Antarktika’da denizaltı bilmecesi: Bilinmeyen yapıları ilk kez keşfetti! Dünya ülkeleri peşine düşünce aniden kayboldu
Antarktika’nın zifiri karanlık sularında, insansız bir denizaltı imkansızı başardı. Dev buz kütlesinin tam 16 kilometre altına sızan ve uyduların bile göremediği o "gizli yapıları" belgeleyen robot denizaltı 'Ran' ile iletişim, o son kareden sonra tamamen koptu.
Göteborg Üniversitesi’nden Profesör Anna Wahlin liderliğindeki ekip, Batı Antarktika’daki Dotson Buz Sahanlığı’nı haritalandırmak için otonom su altı aracı Ran’ı dondurucu sulara saldı. Haftalarca buzun altında tek başına süzülen Ran, sonar teknolojisiyle daha önce uyduların bile göremediği bir dünyayı ortaya çıkardı.
Dev buz kütlesinin altında teraslı basamaklar, düz platolar ve 300 metre uzunluğunda, 50 metre derinliğinde "gözyaşı damlası" şeklinde devasa çukurlar tespit edildi.
DÜNYAYI ALTÜST EDEN GÖRÜNTÜLERDEN SONRA KAYBOLDU
Ran, buzun tam 11 mil (yaklaşık 18 km) içine kadar girerek buzun altındaki erime modellerini altüst eden veriler topladı. Sıcak akıntıların buzu nasıl birer sanat eseri gibi oyduğunu ve devasa çatlaklar oluşturduğunu belgeledi. Ancak bu "bilinmeyen yapılar"ın haritasını çıkaran robot denizaltı, 2024’teki son görevi sırasında toplama noktasına dönmedi.
Buzun yüzlerce metre altındaki karanlıkta kaybolan araçtan bir daha sinyal alınamadı.
Proje lideri Anna Wahlin, Ran’ın olaya dair şunları söyledi: "Ran’ın buzun altındaki karanlık, bilinmeyen derinliklere kayboluşunu izlemek ürkütücüydü. 24 saatten fazla iletişim kurmadan görevini yapmasını bekledik ama geri dönmedi." Aracın mekanik bir arıza mı yaşadığı yoksa dev buz sırtlarına mı çarptığı henüz bilinmiyor.
DANİMARKA VE NORVEÇ ALARMDA!
Robot Ran’ın ortadan kaybolması sıradan bir teknik arıza olarak görülmüyor. Danimarka ve Norveç başta olmak üzere bölge üzerinde hak iddia eden ve bilimsel araştırmalarını yoğunlaştıran ülkeler, Ran’ın bulduğu "altın değerindeki" verilerin ve aracın akıbetini çözmek için adeta birbirleriyle yarışıyor.
DENİZ SEVİYESİ İÇİN "KRİTİK" VERİLER MİRAS KALDI
Ran ortadan kaybolsa da, gönderdiği veriler bilim dünyası için altın değerinde. Antarktika’daki buz kaybının 1979’dan bu yana deniz seviyesini yaklaşık 1,4 santimetre yükselttiği biliniyor.
