Havacılık sektöründe akaryakıt depremi! 20 bin uçuş aynı anda iptal edildi

Hürmüz'deki kriz sonrası havacılık yakıtı tedariki kilitlenen Avrupa'da, havalimanlarındaki kaosun ardından yaz dönemine ait 20 bin uçuş aynı anda iptal edildi.

İran savaşı nedeniyle Hürmüz Boğazı’nın ticari trafiğe kapatılması, e jet yakıtı fiyatlarında tarihi bir sıçramaya yol açarak Avrupa havacılık sektörünü doğrudan vurdu.

Kıtanın jet yakıtı arzının yaklaşık yarısını Orta Doğu’dan ithal etmesi sebebiyle dalgalanmalara karşı savunmasız kalan havayolları, bugünden ekim ayına kadar olan dönem için binlerce uçuşu iptal etti.

Kriz nedeniyle yaklaşık iki milyon yolcu seyahat planlarını değiştirmek zorunda kaldı. Sadece Alman havayolu şirketi Lufthansa, yaz dönemini de kapsayan takvimde 20.000 uçuşunu programdan çıkardı.

AVRUPA'DA HAVACILIK YAKITI (KEROSEN) KITLIĞI

Yakıt krizinin en sıcak hissedildiği bölge ise İskoçya oldu. Ülkenin en büyük iki seyahat merkezi olan Edinburgh ve Glasgow havalimanlarında jet yakıtının temel maddesi olan kerosen kıtlığı baş gösterdi.

İki havalimanının ana boru hattı olan Exolum şebekesine bağlı olmaması ve yakıtı karayolu tankerleriyle tedarik etmesi, lojistik zincirindeki tıkanıklığı büyüterek uçuşlarda kitlesel rötarlara ve yön değişikliklerine neden oldu.

Glasgow’dan kalkan TUI havayollarına ait jetler yakıt ikmali için rotasını Prestwick’e çevirirken, Edinburgh’dan kalkarak Dubai ve Paris’e gitmeyi planlayan uzun menzilli uçaklar ise Manchester’a zorunlu iniş yaparak yakıt takviyesi gerçekleştirdi.

Havalimanı otoriteleri krizin aşılması için tedarikçilerle yoğun bir trafik yürütürken seyahat edeceklere havayolu şirketlerinden uçuş durumlarını kontrol etme çağrısı yaptı.

ABD VE AVUSTRALYA REZERV SAVAŞINDA: STOKLAR ERİYOR

ABD Enerji Enformasyon İdaresi verilerine göre, Washington’ın stratejik petrol rezervi (SPR) mart sonundan bu yana %12 oranında eridi ve haftalık bazda %2’lik düzenli düşüş trendini sürdürdü. Mevcut tüketim ve çekim hızı bu şekilde devam ettiği takdirde, ABD’nin elindeki ham petrol stoğu kasım ayında yasal alt sınır olan 150 milyon varil seviyesine gerileyecek.

Avustralya ise Hürmüz Boğazı’nın kapalı olmasına ve başlangıç stoklarının düşüklüğüne rağmen müttefiklerinin ticari desteğiyle yakıt ithalatını sürdürerek iç piyasasını dengede tuttu.

Hükümet verilerine göre ülke genelinde şu an için 43 günlük benzin ve 38 günlük dizel stoğu bulunuyor; bu durum küresel yakıt kıtlığı riskinin 2026 mali yılında Avustralya'yı teğet geçmesini sağlarken, ülkenin ithalata olan kronik bağımlılığı nedeniyle 2027 mali yılı için temkinli ve riskli bir bekleyiş hakimiyetini koruyor.

RUSYA’DA RAFİNERİ ÇÖKÜŞÜ: İHA SALDIRILARI ÜRETİMİ 16 YILIN EN DÜŞÜK SEVİYESİNE İNDİRDİ

Avrupa yakıt kriziyle boğuşurken, dünyanın en büyük enerji üreticilerinden Rusya ise iç piyasada tam anlamıyla bir üretim felaketiyle yüzleşti. Ukrayna'nın, Moskova’nın yüksek petrol fiyatlarından kazanç sağlamasını engellemek amacıyla mayıs ayında Rus enerji altyapısına yönelik düzenlediği rekor düzeydeki İHA saldırıları, ülkedeki rafinaj sanayisine ağır darbe vurdu. Bir ay içinde Rusya’nın en büyük 10 petrol rafinerisinden sekizini kapsayan en az 16 tesise ve toplamda 30 petrol varlığına kamikaze İHA'larla saldırı gerçekleştirildi.

Sektör uzmanları, Ukrayna'nın artık onarımı kolay olan birincil üniteler yerine, yaptırımlar nedeniyle yedek parçası bulunamayan, benzin ve dizel üretimini sağlayan yüksek maliyetli ve teknik açıdan karmaşık ikincil üniteleri hedef aldığını açıkladı. Ağır hasarlar neticesinde Rusya’nın rafineri üretimi günlük 4,58 milyon varile gerileyerek Ekim 2009'dan bu yana en düşük seviyesini gördü. Üretimdeki %13’lük bu sert düşüşün ardından Kremlin, iç piyasada akaryakıt kıtlığı yaşanmasını ve benzin istasyonlarında fiyat patlaması olmasını engellemek amacıyla kasım ayı sonuna kadar uçak yakıtı ihracatını tamamen yasaklama kararı aldı.

Kremlin Sözcüsü Dmitry Peskov, rafinerilerdeki üretim düşüşünün mevsimsel bakım çalışmalarından kaynaklandığını ve arz-talep dengesinde bir risk görmediklerini iddia etse de St. Petersburg Uluslararası Emtia Borsası'nda premium 95 benzin arzı geçen yıla göre üçte bir oranında azaldı ve toptan yakıt fiyatları %20’nin üzerinde artış gösterdi.