Orban hezimetinden sonra Rusya'dan ilk açıklama: "Macaristan'la artık dost olmamız çok zor"
Macaristan’da rekor katılımla yapılan tarihi seçimin ardından gözlerin çevrildiği Moskova’dan ilk değerlendirme geldi. Kremlin Sözcüsü Dmitriy Peskov, "yeni dönemde iki ülkenin dost olması pek mümkün görünmüyor" dedi.
- Seçimlerin galibi muhalif lider Peter Magyar oldu ve partisinin (Tisa) parlamentoda anayasal çoğunluğu elde ettiği belirtildi.
- Kremlin Sözcüsü Dmitriy Peskov, Macaristan'ın yeni Başbakanı Péter Magyar'ı tebrik etmeyeceklerini ve Moskova'nın yeni yönetimle 'pragmatizm' beklediğini duyurdu.
- Orban'ın devrilmesinde kronikleşen ekonomik kriz ve kamuoyunda gündeme gelen yolsuzluk dosyalarının etkili olduğu ifade edildi.
- Seçimlerden iki gün önce Rus dış istihbaratının (SVR) Orban için sahte bir suikast girişimi planı önerdiği ancak bunun işe yaramadığı iddia edildi.
- Yeni Başbakan Peter Magyar, Brüksel ile ilişkileri normalleştirme, AB fonlarını geri alma ve Avrupa Savcılığı'na dahil olma gibi vaatlerde bulundu.
Macaristan’da 12 Nisan’da yapılan tarihi seçimlerde, "Trump’tan önceki Trump" olarak bilinen Viktor Orban ağır bir yenilgi alarak 16 yıllık iktidarını kaybetti. Seçimin galibi muhalif lider Peter Magyar'ın olmasıyla birlikte Rusya'da tüm dengeler altüst oldu.
"ARTIK DOST DEĞİLİZ..."
Kremlin Sözcüsü Dmitriy Peskov, Macaristan’daki seçim sonrası yaptığı ilk açıklamada yeni Başbakan Peter Magyar’ı tebrik etmeyeceklerini duyurdu.
"Dost olmayan ülkelere tebrik göndermiyoruz." diyen sözcü Moskova’nın yeni yönetimle ilişkilerde "dostluk" değil, sadece "pragmatizm" beklediği ve Budapeşte’nin atacağı ilk somut adımlarını bekleyeceklerini iletti.
ORBAN SEÇİMİ NASIL KAYBETTİ?
Oyların yüzde 98,9’unun sayıldığı seçimlerde, Magyar’ın liderliğindeki "Tisa" partisi 199 sandalyeli parlamentoda 138 koltuk kazanarak anayasal çoğunluğu elde etti. Budapeşte’de binlerce kişiye seslenen yeni lider Magyar, "Macaristan halkı Avrupa’ya 'evet' dedi" diyerek Orban dönemindeki Rusya yanlısı politikalara son verileceği mesajını verdi.
Orban’ın devrilmesi Avrupa başkentlerinde büyük bir sevinçle karşılandı. Almanya Başbakanı Friedrich Merz, sonuçları "İyi bir gün ve sağcı popülizme karşı net bir sinyal" olarak değerlendirdi. Öte yandan, seçimden iki gün önce bile Orban’a tam destek veren ABD Başkanı Donald Trump ve MAGA kanadından herhangi bir açıklama gelmedi.
İKTİDARIN ANAHTARI: EKONOMİ VE YOLSUZLUK
Macaristan’da Viktor Orban’ın on altı yıllık kesintisiz iktidarını sarsan temel faktör, ülkede kronikleşen ekonomik kriz ve kamuoyunda gündeme gelen yolsuzluk dosyaları oldu.
Rekor seviyeye ulaşan işsizlik oranları ve hayat pahalılığına karşı sandıkta birleşen Macar seçmeni Magyar’ın değişim vaadine yöneldi.
SUİKAST PLANI İŞE YARAMADI
Washington Post’un ele geçirdiği Rus dış istihbarat (SVR) raporları, kan donduran bir planı deşifre etmişti.
Nisan ayında yapılacak kritik seçimler öncesinde Rus ajanlar, anketlerde geriye düşen en sadık müttefikleri Macaristan Başbakanı Viktor Orban’a seçmen desteğini artırmak için "Oyun Değiştirici" kod adıyla sahte bir suikast girişimi düzenlemeyi önermişti.
İSRAİL'DEN DE GÜÇLÜ DESTEK ALMIŞTI
Viktor Orban'ın en büyük destekçisinin ABD Başkanı Donald Trump olduğu biliniyordu. Öte yandan Budapeşte'de düzenlenen Muhafazakar Siyasi Eylem Konferansı'na (CPAC) video mesajla katılan İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, Orban'ın "güvenlik, emniyet ve istikrarı" temsil ettiğini belirterek, seçimlerde ona desteğini açıklamıştı.
Avrupa'nın farklı ülkelerinden aşırı sağ partilerin liderleri de Budapeşte'deki konferansta Orban'a destek mesajları vermişti.
PETER MAGYAR KİMDİR?
Magyar, uzun yıllar Orban’ın partisi Fidesz içinde gençlik kollarından devlet yöneticiliğine kadar birçok kritik kademede görev yaptı. Ancak 2024’teki çocuk istismarı af skandalı sonrası hükümetle iplerini kopardı. Katıldığı bir podcast yayınında yaptığı yolsuzluk analizleri ve sistem eleştirileriyle bir gecede "ulusal kahraman" haline geldi. Hakkındaki kaset ve yolsuzluk iddialarının hiçbirinin üzerine yapışmaması nedeniyle Macar halkı ona "Teflon Siyasetçi" adını taktı.
MAGYAR’IN 5 KRİTİK VAADİ:
Başbakanlık görevini en fazla iki dönemle (8 yıl) sınırlayarak 16 yıldır koltukta oturan Orban’ın geri dönüşünü imkansız kılmak.
Brüksel ile ilişkileri normalleştirerek dondurulan AB fonlarını geri almak ve Avrupa Savcılığı’na dahil olmak.
Özel bir "Yolsuzlukla Mücadele Bakanlığı" kurarak yandaşlara aktarılan ulusal servetin peşine düşmek.
Olağanüstü hali kaldırmak, ülkeyi kararnameler yerine parlamento denetimiyle yönetmek.
Devlet televizyonunun haber dairesini feshederek bağımsız yayıncılığı yeniden tesis etmek.
