13. pano da Türkiye’de! Çingene Kızı'nın kayıp parçası ABD'den geldi
“Çingene Kızı” mozaiğinin 13. parçası sekiz sene sonra yine ABD’den çıktı. 1960’larda Türkiye dışına kaçırılan eser, diplomatik çabalar sonrasında Chicago’dan Türkiye’ye iade edildi. Ancak Zeugma’daki mozaiklerin önemli kısmı hâlâ yurt dışında
- Eserin 13. paneli, diplomatik ve akademik çalışmalar sonucunda Chicago'dan Türkiye'ye kazandırıldı.
- MS 2. yüzyıla tarihlenen eserde, ‘Dionysos Menatları’ndan birinin tasvir edildiği düşünülüyor.
- Mozaik, 1960'lı yıllarda Zeugma'daki kazılar sonrasında Türkiye'den çıkarılmıştı.
- Eserin geri dönüşü, online bir müzayedede satışa sunulmasıyla fark edildi ve Kültür ve Turizm Bakanlığı'na iletildi.
- Bakanlık uzmanları tarafından yapılan incelemeler sonucunda eserin “Çingene Kızı” mozaiğiyle benzerlik taşıdığı tespit edildi.
- Türkiye’nin başvurusu üzerine Amerikan İç Güvenlik Birimi tarafından esere el kondu ve Türkiye'ye iade süreci başlatıldı.
- Geri getirilen panel, işlemlerin ardından Gaziantep Zeugma Mozaik Müzesi'nde sergilenecek.
MURAT ÖZTEKİN - Gaziantep’teki Zeugma’nın sembolü olan yaklaşık 1.850 yıllık “Çingene Kızı” mozaiğinin kayıp parçalarından biri daha Türkiye’de… 2018 senesinde 12 paneli ABD’den Türkiye’ye iade edilen eserin, 13. paneli de Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın yürüttüğü akademik ve diplomatik çabaların ardından Chicago’dan tekrar ait olduğu coğrafyaya kazandırıldı. MS 2. asra tarihlenen eserde, ‘Dionysos Menatları’ndan birinin tasvir edildiği düşünülüyor.
Bakan Ersoy'dan Zeugma müjdesi! “Çingene Kızı” mozağinin kayıp paneli yıllar sonra yeniden Türkiye’de
ESERİN DÖNÜŞ HİKÂYESİ
Zeugma’da 1960’lı yıllarda yapılan kaçak kazılar sonrasında Türkiye’den çıkarılan eser, film gibi bir hikâye ile geri döndü. Amerikalı bir ailede tutulan tarihî mozaikler, online bir müzayede evinde satışa sunuldu. Bu bilgi, Zeugma Kazı Başkanı Prof. Dr. Kutalmış Görkay aracılığıyla Kültür ve Turizm Bakanlığına iletildi. Bakanlık uzmanları panelin “Çingene Kızı” mozaiğinin ait olduğu büyük kompozisyonla önemli benzerlikler taşıdığını tespit etti. Bunun üzerine Bakanlık yetkilileri akademik verilerle elde edilen delilleri Amerikan İç Güvenlik Birimine sundu. Bakanlık tarafından iki ülke arasında yürürlükte bulunan ikili anlaşmaya da atıfta bulunarak esere el konması istendi. 2018 yılında ABD Bowling Green Üniversitesinden iadesi sağlanan diğer 12 parçanın varlığı da hukuken bu eserin iadesinde Türkiye’nin lehine oldu. Amerikan İç Güvenlik Biriminin ülkemiz lehine soruşturmasını tamamlaması üzere mozaik pano, Türkiye’nin Chicago Başkonsolosluğuna teslim edilerek Turkish Cargo ile evine getirildi.
GAZİANTEP’TE SERGİLENECEK
Türkiye’ye getirilen eser, Ankara Anadolu Medeniyetleri Müzesine teslim edildi. Panel, yürütülecek işlemlerin ardından Gaziantep’te “Çingene Kızı” mozaiğinin sergilendiği Zeugma Mozaik Müzesinde teşhir edilecek. Müjdeyi sosyal medya hesaplarından veren Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, “Kültür varlıklarımızın izini dünyanın neresinde olursa olsun sürmeye, medeniyet mirasımıza sahip çıkmaya devam edeceğiz” ifadelerini kullandı.
MOZAİKLERİN DEVAMI NEREDE?
“Çingene Kızı” mozaiklerinin önemli bir kısmı ise hâlâ kayıp. Zeugma’daki ana figürlerin birine ait parçalar bulunurken diğer ikisinin parçalarının hâlihazırda yurt dışında olduğu düşünülüyor. Bunun için ilgili birimlerce takip yapıldığı tahmin ediliyor.
