Sürgünden sürgüne: Suriye'deki Somaliler'in bitmeyen çilesi

Ankara'nın Altındağ ilçesindeki gecekondularda yaşayan Somaliler, buradaki imalathane veya konfeksiyonlarda iş bulmaya çalışıyor.

Suriye'de yüzbinlerin hayatına mal olan ve milyonlarcasını da yurtlarından eden iç savaş, kendi ülkelerindeki karışıklıklardan kaçarak Suriye'ye yerleşen Somalilieri de yeniden göçe zorladı. İkinci sürgün hayatını yaşayan Somalililer, Ankara'nın kenar mahallelerinde hayata tutunmaya çalışıyor. Özledikleri barışı Türkiye'de bulmanın sevincini yaşayan Somaliler, belediye ve sivil toplum örgütlerinin yardımları ile ayakta kalmaya çalışıyor.
Somali'de 1990'lı yılların başından beri süren iç karışıklıklar, milyonlarca insanın dünyanın dörtbir yanında güven içinde yaşayabilecekleri yerlere göç etmeye zorladı. Yeni bir hayat umuduyla Avrupa'ya ulaşmaya çalışırken Akdeniz'de batan göçmen tekneleriyle sık sık gündeme gelen Somalililerin hayatı dramlarla dolu.
Suriye'deki savaştan kaçarak Ankara'nın Altındağ ilçesine yerleşen Somalililerin sayısı binin üzerinde. Çevre semtlerdeki imalathane veya konfeksiyonlarda iş bulmaya çalışan Somaliler, haftada 100-150 lira civarında para kazanıyor.
İki kız kardeşi ve 3 yeğeniyle 2 odalı eski bir evde yaşayan Somalili Hamde Muhammed, bir yıl önce Suriye'den kaçarak Türkiye'ye sığınmış. Türkiye'de iş bulmanın zor olduğunu söyleyen 21 yaşındaki Hamde, bir mobilya imalathanesinde çalışarak haftada 120 lira kazandığını söylüyor. Kaldıkları eve aylık 300 lira kira veren Somalili aile, belediye ve mahallelinin yardımlarıyla ancak geçinebildiklerini dile getiriyor. Gelecekte nerede yaşamak istediği sorusuna "Türkiye" cevabını veren Hamde, "Biz savaştan kaçarak geldik. Türkiye'de barış var ve bu, bir ülkenin yaşanılabilir olması için yeterli" diyor.
Bir yıl öncesine kadar Suriye'nin başkenti Şam'da yaşayan Hamde, savaş başlayınca hayatın durma noktasına geldiğini, kimsenin can güvenliğinin kalmadığını söylüyor: Hamde "Suriye'de savaşın başlamasıyla birlikte askerler insanları öldürmeye başladı. Kimse sokağa çıkamaz oldu. Ne iş ne okul... Korku içerisinde eve hapsolmuştuk ve Türkiye'ye kaçmaya karar verdik. Bazan yürüyerek, bazan araçla yaptığımız zorlu bir yolculuğun ardından Antakya'dan Türkiye'ye giriş yaptık."


Altındağ'da yaşayan başka bir Somalili olan Abdurrahman ise erkek kardeşi ve bir akrabasıyla iki odalı bir evde yaşıyor. Suriye Şam üniversitesinde ilahiyat öğrencisi iken Türkiye'ye sığınmak zorunda kalan Abdurrahman, hikayesini şöyle anlatıyor:
"Yaklaşık bir yıl önce Suriye'deki iç savaştan kaçarak erkek kardeşim ile Türkiye'ye sığındık. Bu evde bir akrabamızla 3 kişi kalıyoruz. İş olduğu zaman bir mobilya imalathanesinde haftalık çalışıyorum ancak düzenli bir iş değil bu. Ne zaman patron ararsa ozaman işe gidiyorum. Bazan haftalarca aramadığı oluyor."
Kaldıkları evin kirasının 170 lira olduğunu söyleyen Abdullah'ın iş bulduğu zaman aldığı haftalık ücret 150 lira. Türkçe kursuna giden kardeşine de bakmak zorunda olan Abdullah, "Ayda 40-50 lira civarında fatura geliyor. Burada geçinmek gerçekten zor. Belediyenin verdiği kömür dışında bir yardım almıyoruz ama buna da şükür" diye konuşuyor.
Türkiye'de kaldığı sürede Türkçe konuşmasını da öğrenen Abdullah, mahalle halkının buradaki Somalilere çok iyi davrandığını belirtiyor.
Altındağ'daki Somalilere gıda yardımı yapan mahalle esnafından Habibullah Orhan, 3 kiracısından ikisinin Somalili olduğunu belirterek, "Somalili erkekler genelde Avrupa'ya gitmeye çalışıyor. Ailelerini ise burada bırakıyorlar. 3 yabancı kiracımdan birisi Suriyelili, ikisi ise Somalili. Kiracılarımdan biri çalışıyor, diğerleri işsiz. Hiçbirinden kira almıyorum. Buralarda kalan Somalililer ev sahipleriyle kira sözleşmesi yapmak suretiyle muhtarlığa kaydolup, belediyeden kömür yardımı da alabiliyorlar. Mahalleli de elinden geldiğince yardımcı olmaya çalışıyor" diye konuştu.