1,5 trilyon dolarlık pazarın kalbine Türkiye damgası

İhracata ivme kazandırması için başlatılan destek kapsamında dünyanın en önemli ticaret kentlerinde açılması planlanan Türkiye Ticaret Merkezlerinin dördüncüsü New York’ta açıldı.

FİKRET ÇENGEL NEW YORK

Ekonomi Bakanlığı destekleri kapsamında hayata geçirilen ve ihracatçı firmaların çok daha etkin şekilde yer almasını sağlayacak Türkiye Ticaret Merkezi (TTM) Tahran, Dubai ve Şikago’nun ardından dördüncüsü New York’ta açıldı. Manhattan’da, Empire State binasına çok yakın bir noktada bulunan New York TTM’nin açılışına, Başbakan Yardımcısı Recep Akdağ, Ekonomi Bakanı Nihat Zeybekci, Adalet Bakanı Abdulhamit Gül, AK Parti Genel Başkan Yardımcısı Mehdi Eker, Türkiye İhracatçılar Meclisi (TİM) Başkanı Mehmet Büyükekşi, Dış Ekonomik İlişkiler Kurumu Başkanı Ömer Cihad Vardan, Müstakil Sanayici ve İş Adamları Derneği Başkanı Abdurrahman Kaan, Bursa Ticaret ve Sanayi Odası Başkanı İbrahim Burkay, İTHİB Başkanı İsmail Gülle’nin yanı sıra odalar ve ihracatçı birlikleri temsilcileri katıldı. Açılışta konuşan Bakan Zeybekci, ihracata dayalı büyüme ve kalkınma için 1980’lerden sonra Turgut Özal önderliğinde seferberlik başlatıldığını hatırlatarak, Türkiye’nin o zamandan itibaren kabuğunu kırdığını söyledi. Türkiye’nin her yıl 1 milyonun üzerinde vatandaşını istihdam edebilmesi için yüzde 5,5’in üzerindeki büyüme bandına oturması gerektiğini vurgulayan Zeybekci, bunun yeterli miktarda finans oluşturma ve üretme ile sağlanabileceğini ifade etti.
Zeybekci, dünyanın önde gelen ticaret merkezlerinden New York’un gelirinin 1,5 trilyon dolar seviyesinde bulunduğunu belirterek “Bu rakam, Rusya’nın millî gelirinden çok daha fazla. Bizim millî gelirimizin yaklaşık 870 milyar dolar olduğunu dikkate alırsak, 20 milyon nüfuslu bir New York, hakikaten dünyanın merkezi ama gördüğümüz kadarıyla da başka ülkelerin şehirlerine kötü örnek olan vahşi bir kapitalizm merkezi. Daha iyisi yapılabilir mi? Bence yapılabilir. İstanbul’daki veyahut başka yerlerdeki o vahşi şehirleşmeye de kötü bir örnek olmuş” diye konuştu.
Dünyada her şeyin değiştiğini, gelinen noktada dünyanın en geri kalmış ülkesinden en ileri ülkesine kadar üretim yapılabildiğini anlatan Zeybekci “Bugün Rusya da, Kanada da, İsviçre de Türkiye de üretebiliyor ama başarıya ulaşanlar sadece üretenler değil, ürettiklerini marka hâline dönüştürebilenler, pazarlayabilenler, artı değerlerle satabilenler, dağıtım ve tüketim kanallarına hakim olarak pazara işleyebilenler, üretimlerini bilgi ve teknolojiyle gerçekleştirenlerdir” dedi.
Dünyada üretim ve tüketim alışkanlıklarının değiştiğine de değinen Zeybekci, bundan 10 yıl önce dünyada çok güçlü konumda bulunan katalog şirketlerinin yerini, e-ticaretin aldığından bahsetti. Zeybekci, şunları ifade etti: Çin’in toplam ihracatı içindeki elektronik ihracatın payı yüzde 22. Yani Çin, o devasa ihracatının yüzde 22’sini elektronik ticaret üzerinden gerçekleştiriyor. Onun için ‘Buraya geldik, stantlarımız var, yerlerimiz var, ürünlerimizi koyduk, müşteri gelsin buradan sipariş versin.’ Yok böyle bir şey. Oturduğumuz yerden müşteri beklemek şeklinde olmayacak burası. Buradaki şirketlerimiz, markalarımız, insanlarımız koşturacak. Onun için New York çok iyi bir örnek. Her şeyin ilk başladığı, ilk tasarlandığı, doğduğu ve bütün dünyaya yayıldığı yer burası.

“TTM’lerdeki firmaların hiçbirinin şirketi yok”
TİM Başkanı Mehmet Büyükekşi de TTM’ler kapsamında firmalardan 5 yıllık garanti aldıklarını söyledi. Ekonomi Bakanlığının TTM’ler kapsamında 3 milyon dolara kadar teşvik verdiğini aktaran Büyükekşi, teşvik oranının hedef ülkelerde yüzde 75, hedef olmayan ülkelerde ise yüzde 60 olduğunu söyledi. Büyükekşi, New York TTM’nin aylık kirasının 145 bin dolar civarında olduğu bilgisini vererek, merkez dâhilinde 30 firma bulunduğunu, bu rakamın deri ve ayakkabı sektörü ile 40’a yükseleceğini kaydetti. Kendilerinin 10 farklı ülkede TTM açma planı olduğunu dile getiren Büyükekşi şu bilgileri verdi: “Buradaki avantaj şu: Her firma gelip burada şirket kursa, kişi çalıştırsa kursa onlara ayrı masraf olacak. Fuara gidince şirket kurmuyor. Sadece fuara katılım ücretini ödüyor. Biz TİM olarak 30 milyon lira sermayeli Türk Ticaret Merkezi AŞ adı altında bir şirket kurduk. Bütün paraları bu şirket ödüyor. Biz sadece buraya katılandan yüzde 25’ini alıyoruz. Kalan kısmını biz ödüyoruz. Evrakları tamamlayınca ekonomi bakanlığına müracaat edip, yüzde 75’ini alıyoruz.” TİM Başkanı Büyükekşi, Turquality kapsamındaki firmaların da buradan yararlanabileceğini kaydetti.

İhracata katkı sağlayacak
TİM Başkanı Mehmet Büyükekşi İran, Dubai ve Şikago’nun ardından New York’un dinamik ve önemli noktalarından birinde TTM açmaktan duyduğu mutluluğu dile getirdi. ABD ile geçen yıl ihracatın 6,6 milyar dolar, ithalatın ise 10,9 milyar dolar seviyesinde gerçekleştiği bilgisini veren Büyükekşi, şunları kaydetti: “Amerika’nın dünyanın en büyük ticaret devi olduğunu düşündüğümüzde bu rakamlar gerçekten son derece yetersiz. Mutlaka bunları çok daha yukarılara çıkarmamız gerekiyor. Bu yıl çok önemli adımlar da atıldı aslında. Şu anda 8 aylık rakamlara baktığımızda ABD’ye ihracatımızda yüzde 36 artış var ve 5,1 milyar dolara ulaştık. ABD ile iş hacmimizi daha da artırmak için bu TTM bize çok büyük katkı sağlayacak. Burada ev tekstili, hazır giyim, halı ve kontrat business olmak üzere 4 sektör var. Deri ve ayakkabı da inşallah birkaç ay içerisinde burada yerini alacak. Bunları yaparken de inşallah sektörler Türkiye’nin ihracatında önemli bir başlangıç yapacak. Çünkü iyi bir başlangıç yapmak, fırsatı yakalamak yarı yarıya başarı demektir.”

Her TTM’ye yıllık 3 milyon dolar destek
Bakan Zeybekci, 65. Hükûmet’in programını yazarken bir önceki günden daha fazla üretmek, ihraç etmek ve ihracata dayalı büyüme modelini gerçekleştirmeyi esas aldıklarını ifade etti. Şu anda 2017’nin ilk iki çeyreğindeki yüzde 5,2’lik büyümenin 3,9’unun ihracat ve üretimden geldiğine işaret eden Zeybekci, TTM’lerin u amaca katkı vereceğini söyledi. TTM’lerin ihracatçılara verdikleri desteklerden sadece biri olduğunu vurgulayan Zeybekci “Hükûmet olarak her dış TTM’ye, burada yer alacak ihracatçılarımıza binayla, yıllık 3 milyon dolar destek veriyoruz. Kaç tane ve nerede olacağıyla ilgili herhangi bir sınırımız da yok. İlk hedeflerimize ulaştık. Tahran’da, Dubai’de, Şikago’da, New York’ta, Moskova’da, Frankfurt’ta, Londra’da, Tokyo’da, Oslo’da gibi gideceğiz. ‘TTM’ler devamlı olarak 12 ay boyunca bir şirket tarafından mı kullanılsın, yoksa dönüşümlü kullanılan yerler hâline mi getirilsin?’ gibi konular var. Bunları konuşacağız, inşallah düzelteceğiz” dedi.

TTM nedir?
¥ Türkiye’nin 2023 ihracat stratejisi hedefleri doğrultusunda Ekonomi Bakanlığı’nca desteklenen TTM projesi, TİM öncülüğü ve koordinasyonunda hayata geçirildi.
¥ Fuar merkezi mantığıyla çalışan TTM projelerinde kira, çalışacak personel, sektörel tanıtım ve tefrişat harcamaları destekleniyor.
¥ Ekonomi Bakanlığı tarafından belirlenen destek oranı hedef ve öncelikli ülkelerde yüzde 75, diğer ülkelerde yüzde 60 oranında yapılıyor.
¥ Şu ana kadar Dubai, Tahran, New York ve Şikago TTM hayata geçirildi. Gelecek dönem için ise Moskova, Londra, Çin, Kenya ve İtalya’da TTM projesinin hayata geçirilmesi planlanıyor.