Emlak piyasasında sıkıntılar artıyor: Çin’de alarm zilleri

Artan konut fiyatları ve yükselen inşaat maliyetleri, dünya devi şirketleri de etkiledi. Çin’in gayrimenkul şirketlerinden Evergrande; 300 milyar dolarlık borç ve 2 milyon konut taahhüdü ile zora girdi. Küresel piyasalarda ‘domino etkisi’ endişesi yayıldı.

Küresel piyasalar yeni haftaya hareketli başladı. Bir süredir dünya gündemini meşgul eden “Çin’deki emlak balonu” tehlikesi zirve yaptı. Dünya genelinde risk iştahı düştü, borsalar geriledi, dolar değerlendi. Çin’in en büyük gayrimenkul geliştirici şirketlerinden olan Evergrande’ın; bu hafta tedarikçilerine, bankalara ve diğer alacaklılara borç ödemelerini yapamayacağı belirtiliyor. Analistler “Şirketin 300 milyar dolar civarında borcu bulunuyor. Satılmayı bekleyen ve yapılma sözü verilenler dahil olmak üzere, yaklaşık 2 milyon adet de konut taahhüdü var. Bu büyüklükteki bir şirketin zora girmesi, domino etkisiyle küresel piyasaları da etkiler” uyarısında bulunuyor.

Analistler, Çin devletinin bir kurtarma programı açıklayabileceğini de belirterek “Ancak bunun piyasalar tarafında nasıl karşılık bulacağı belirsiz. Özellikle konut fiyatlarında bir balon oluştu. Tüketici nezdinde bu kadar pahalı konutların alıcısı yok. Dolayısıyla gayrimenkul şirketleri zor duruma düşüyor” diye konuştu. Piyasalara bakıldığında; Asya borsalarında yüzde 5’i aşan kayıplar dikkat çekti. Avrupa borsaları da haftaya satıcılı başladı. Küresel fırtına iç piyasaya da yansıdı. Dolar 8,70’in üzerini görürken, borsa yüzde 1’i aşan kayıpla 1400 desteğine yaklaştı. ‘Güvenli liman altın’ın gram fiyatı da Kapalıçarşı’da 490 TL’nin üzerini test etti.

TCMB VE FED KARARI
TL fiyatlamalarında perşembe günü yapılacak Merkez Bankası Para Politikası Kurulu toplantısına dair beklentiler de etkili oluyor. TCMB Başkanı Şahap Kavcıoğlu, Merkez Bankası’nın odağını, manşet enflasyondan çekirdek enflasyona çevirdiğini belirtmişti. Ekonomistlerin beklentisi ise perşembe günü yapılacak toplantıda faizin yüzde 19’da sabit bırakılacağı yönünde... “Beklenenden erken gelecek bir faiz indirimi” ihtimali de TL üzerinde baskıları artırıyor.
Küresel piyasalar açısından yarın yapılacak ABD Merkez Bankası (FED) toplantısı da dikkatle takip edilecek. FED’in tahvil alımlarını (piyasa desteklerini) azaltma kararı verip vermeyeceği izlenecek. Analistler, Evergrande vakasına dikkat çekerek “Çinli şirket muhtemelen ödemelerini aksatacağını açıklayacak. Bu durum, FED’i beklemeye itebilir” diyor.

10 MİLYON KİŞİ BEKLİYOR
Çin’in Evergrande şirketinin 300 milyar dolarlık borcu hemen hemen Yunanistan’ın borcuyla aynı düzeyde bulunuyor. Tam 10 milyon kişi, şirketin konut ve ticari birimlerinin bitmesini bekliyor. Evergrande, finansman akışı kesilmeye başlayınca ve artan inşaat maliyetleri sebebiyle zora girdi. Şu anda sadece inşası devam eden konut ve ticari birim sayısı 1,4 milyon civarında...

FİYAT ARTIŞINDA TÜRKİYE ZİRVEDE
Evergrande vakası, gözleri emlak piyasasına çevirdi. İngiltere merkezli danışmanlık firması Knight Frank’ın, 55 ülke ve bölgedeki fiyatları hesaplayarak yaptığı araştırmaya göre; son bir yılda dünya genelinde ortalama konut fiyatları yüzde 9,2 yükseldi. Gelişmiş ülkelerde fiyatlar ortalama yüzde 12 artarken, gelişmekte olan ülkelerde bu oran yüzde 4,9’da kaldı. Türkiye, değerlendiremeye alınan 55 ülke ve bölge içerisinde yıllık ortalama yüzde 29,2’lik artışla emlak fiyatlarının en hızlı yükseldiği ülke oldu. Türkiye’yi yüzde 25,9 ile Yeni Zelanda ve yüzde 18,6’şar artışla ABD ile Slovakya takip etti. Son bir yılda 18 ülkede emlak fiyatları çift haneli oranda yükseliş kaydetti. Sadece İspanya ve Hindistan’da düşüş yaşandı. Emlak fiyatları bu ülkelerde sırasıyla yıllık yüzde 0,9 ve 0,5 geriledi.