En çok hangi üründe fiyatlar arttı? Merkez Bankası'ndan enflasyon için kritik rapor
En çok hangi üründe fiyatlar artti? Merkez Bankasi'ndan enflasyon için kritik rapor
Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından aylık enflasyon rakamlarının açıklanmasının ardından Merkez Bankası (TCMB) tarafından aylık enflasyon raporu yayımlandı.
TÜİK tarafından dün açıklanan verilere göre Haziranda enflasyon yüzde 1,37 artarken, yıllık bazda ise yüzde 35,05 oldu. 6 aylık enflasyon ise yüzde 16,67 olarak gerçekleşti. Merkez Bankası'ndan da enflasyona ilişkin kritik rapor geldi. Haziran Ayı Fiyat Gelişmeleri Raporu'nu yayımlayan TCMB, fiyat artışının en çok yaşandığı sektörleri açıkladı.
GIDA FİYATLARI DÜŞTÜ
Rapora göre yıllık enflasyon, gıda ve hizmet gruplarında gerilerken diğer ana gruplarda yükseliş kaydetti. Aylık bazda hizmet ve enerji grupları fiyat artışlarıyla öne çıkarken, gıda fiyatları sınırlı bir oranda geriledi. İşlenmemiş gıda fiyatları sebze öncülüğünde düşüş gösterirken, işlenmiş gıdada aylık fiyat artışı yavaşladı.
MEYVE VE SEBZE FİYATI MEVSİM NORMALLERİNİN ALTINDA KALDI
Öte yandan, taze meyve ve sebze fiyatlarındaki düşüşün mevsim normallerinin altında kalması, işlenmemiş gıda fiyatlarındaki gerilemeyi sınırladı. Enerji grubunda son dönem jeopolitik gelişmelerin etkileri hissedilirken, küresel gelişmeleri takiben güçlenen akaryakıtın yanı sıra şebeke suyu grup aylık fiyat artışını sürükleyen kalemler oldu.
DAYANIKLI TÜKETİM MALLARINDA FİYATLAR YÜKSELDİ
Hizmet grubunda aylık enflasyon güçlenirken, bu dönemde bayram ve akaryakıt fiyatları etkisiyle yükselen ulaştırma hizmetlerinin yanı sıra eğitim ve kira alt kalemleri öne çıktı.
Temel mallarda ise aylık enflasyon zayıflamaya devam etti.
Kur geçişkenliği yüksek olan dayanıklı tüketim mallarında beyaz eşya dışındaki kalemlerde nispeten sınırlı bir artış gözlendi.
ÜRETİCİ ENFLASYONUNA ENERJİ KALEMLERİ ETKİ GÖSTERDİ
Üretici enflasyonu son dönemdeki jeopolitik gelişmelerden olumsuz yönde etkilendi. Aylık üretici enflasyonunun enerji kalemleri öncülüğünde görece yüksek bir artış göstermesi neticesinde, yıllık üretici enflasyonu 1,32 puan artışla yüzde 24,45 oldu.
Bu görünüm altında, haziran ayında gerek dışlamaya gerekse de dağılıma dayalı ana eğilim göstergelerinin bir önceki aya kıyasla belirgin bir değişiklik sergilemediği gözlendi.
GIDA VE ALKOLSÜZ İÇECEKLER İLE HİZMET GRUPLARININ ENFLASYONA KATKILARI AZALDI
Rapora göre, yıllık tüketici enflasyonuna katkılar incelendiğinde, temel mallar, enerji ve alkol-tütün-altın gruplarının katkıları bir önceki aya kıyasla sırasıyla 0,24, 0,09 ve 0,01 puan artarken, gıda ve alkolsüz içecekler ile hizmet gruplarının katkıları sırasıyla 0,66 ve 0,04 puan azaldı.
Mevsimsellikten arındırılmış verilerle, tüketici fiyatlarının aylık artışı bir önceki aya kıyasla belirgin bir değişiklik sergilemedi. Aylık artışlar, B endeksinde bir önceki aya kıyasla sınırlı bir miktar gerilerken C endeksinde yatay seyretti. B endeksini oluşturan gruplardan temel mallar ve işlenmiş gıdada fiyat artışlarının zayıfladığı, hizmette ise yükseldiği gözlendi.
TCMB bünyesinde takip edilen göstergeler, haziran ayında enflasyonun ana eğiliminin hem aylık hem de üç aylık ortalamalar bazında belirgin bir değişiklik sergilemediğine işaret etti.
Hizmet fiyat artışı haziran ayında yüzde 2,73 ile önceki aya kıyasla yükselirken, grup yıllık enflasyonu 0,85 puan azalarak yüzde 50,34 oldu. Yıllık enflasyon diğer hizmetler alt grubunda sınırlı bir miktar artarken diğer alt gruplarda geriledi.
Aylık bazda fiyat artışlarında, ulaştırma, eğitim ve kira öne çıkarken, diğer alt kalemlerde daha ılımlı bir seyir izlendi.
Haziran ayında, ulaştırma hizmetleri fiyatları bayram ve akaryakıt fiyat gelişmelerinin etkisiyle yüzde 4,01 arttı. Bu gelişmede, kara yolu ile şehirler arası yolcu taşımacılığı fiyatlarındaki yükseliş (yüzde 23,57) ana belirleyici oldu.
Diğer hizmetler alt grubunda, eğitim hizmetleri aylık enflasyonu özel okul ücret gelişmelerine istinaden bir önceki aya kıyasla güçlendi.
Bu dönemde, aylık kira enflasyonu kontrat yenileme oranındaki mevsimsel yükselişin de etkisiyle önceki aya kıyasla artarak yüzde 3,97 oranında gerçekleşirken, grup yıllık enflasyonu 1,97 puan düşüşle yüzde 82,97 olarak gerçekleşti.
Mayıs ayında ılımlı bir artış gösteren lokanta-otel fiyatları haziran ayında yüzde 2,10 ile bu eğilimini görece korudu.
Son üç aydır oldukça sınırlı seyreden haberleşme grubu aylık enflasyonu yüzde 1,48 ile bir miktar yükseldi. Temel mal grubu fiyatları yüzde 1,01 artarken, grup yıllık enflasyonu yüzde 21,09’a yükseldi.
YILLIK ENFLASYON ALTIN HARİÇ YÜKSELDİ, TEMEL MALLARDA BİR MİKTAR GERİLEDİ
Rapora göre, yıllık enflasyon dayanıklı mal (altın hariç) ile giyim ve ayakkabı gruplarında yükselirken diğer temel mallar grubunda bir miktar geriledi. Dayanıklı tüketim mallarında fiyat artışı yüzde 1,24 ile önceki aya kıyasla güç kaybetti. Bu dönemde, beyaz eşya fiyatları yüzde 3,04 yükselirken, otomobil fiyat artışı yüzde 1,07 ile önceki aya kıyasla zayıfladı, mobilya fiyatları ise görece yatay seyretti.
Giyim ve ayakkabı alt grubu fiyatları indirim sezonuna geçişin etkisiyle yüzde 0,32 düşerken, diğer temel mallar alt grubunda aylık enflasyon yüzde 1,59 ile bir önceki aya kıyasla bir miktar yükseldi.
Enerji fiyatları haziran ayında yüzde 2,27 artarken, grup yıllık enflasyonu 1,19 puan yükselerek yüzde 45,40 oldu.
Küresel jeopolitik gelişmelerle yükselen petrol fiyatları kaynaklı olarak akaryakıt fiyatları yüzde 4,13 artış kaydetti.
Ayrıca şebeke suyu tarifelerinde artışlar (yüzde 4,97) devam ederken, elektrik fiyatı son kaynak tedarik tarifesi uygulaması çerçevesinde bir miktar geriledi.
YILLIK ENFLASYON, İŞLENMEMİŞ VE İŞLENMİŞ GIDA ALT GRUPLARINDA AZALDI
Haziran ayında gıda ve alkolsüz içecekler grubu fiyatları yüzde 0,27 düşerken, grup yıllık enflasyonu yüzde 30,20’ye geriledi. Yıllık enflasyon, işlenmemiş ve işlenmiş gıda alt gruplarında sırasıyla 3,27 ve 2,24 puan azalarak yüzde 30,26 ve 29,97 oldu.
Aylık bazda, işlenmemiş gıda fiyatları sebze, yumurta ve beyaz et kalemleri öncülüğünde yüzde 1,68 azaldı. Öte yandan, taze meyve ve sebze fiyatlarındaki düşüş mevsim normallerinin altında kalarak işlenmemiş gıda fiyatlarındaki gerilemeyi sınırladı.
Bu dönemde, kırmızı et fiyatları Kurban Bayramı’nın da etkisiyle ılımlı seyretti. İşlenmiş gıda grubu aylık fiyat artışı yüzde 0,97 ile zayıfladı ancak ekmek ve tahıl grubunda bazı ürünlerdeki fiyat artışları dikkati çekti. Yurt içi üretici fiyatları haziran ayında yüzde 2,46 artarken, yıllık enflasyon 1,32 puan artarak yüzde 24,45’e yükseldi.
Bu dönemde ana sanayi grupları itibarıyla, jeopolitik gelişmelerin etkisiyle enerji grubundaki fiyat artışı yüzde 8,42 ile öne çıkarken, sermaye malı, dayanıklı tüketim malı, ara malı ve dayanıksız tüketim malı gruplarında fiyat artışları sırasıyla yüzde 2,26, yüzde 2,12, yüzde 1,77 ve yüzde 1,12 olarak gerçekleşti.
Aylık fiyat gelişmeleri sektörler bazında incelendiğinde, elektrik, gaz, buhar iklimlendirme, rafine petrol ürünleri ile su ve suyun arıtılması ve dağıtılması fiyat artışlarıyla öne çıkan alt gruplar oldu.
Yayın Tarihi
|
Bizi Takip Edin
YORUMLAR
