Hayvan sayısı artıyor et fiyatları düşmüyor

Türkiye, 14.4 milyon kayıtlı büyükbaş hayvan sayısı ile Avrupa liderliğine oynuyor. Fakat hayvan varlığı et üretimini desteklemediği için fiyat artıyor.

Resmi rakamlar, Türkiye'de 2009-2013 yılları arasında büyükbaş hayvan sayısının 3.6 milyon, küçükbaş hayvan sayısının ise 11 milyon arttığını gösteriyor. Bu rakamlarla Türkiye, AB ülkeleri ile karşılaştırıldığında, Fransa'dan sonra ikinci sırada yer aldı. Böylece Türkiye'nin 2013'teki toplam büyükbaş hayvan varlığı 14 milyon 415 bin, koyun varlığı 29 milyon 284 bin, keçi varlığı 9 milyon 226 bin olarak kayıtlara geçti. Anaç sığır, manda, koyun, keçi yetiştiriciliği, süt üretimi, hayvan çiftliklerinin kurulması gibi desteklerle hayvan varlığı arttı. Ancak hayvan varlığının artmasına rağmen fiyatlardaki artış ise büyük bir çelişki olarak dikkat çekti.
Konu hakkında görüşünü aldığımız Et ve Süt Üreticileri Birliği (SETBİR) Başkanı Murat Yörük, "Hayvan sayısında Avrupa liderliğine oynuyoruz ama fiyatlar neden yükseliyor?" şeklindeki sorumuzu, "Çünkü bu sayılar çelişkili. Aslında genç besi hayvan ithalatına ihtiyacımız var" diye cevapladı. Besi çiftliklerinin yüzde 30-40 kapasiteyle çalıştığını, Türkiye'de 'hastalıklardan ari' yani sağlıklı genç besi sıkıntısı yaşandığını söyleyen Murat Yörük, "Bu yıl Türkiye'de 35 milyon turist hedefleniyor. Mayıs ayından itibaren turizm yöreleri başta olmak üzere, talep artacak. 2 ay önce karkas fiyat 15.50 TL idi. Şimdi 18.50 TL'ye ulaştı. Bugün genç besi ithalatı yapılmazsa mayıs ve haziranda kasaplık hayvan ithalatına, o da gerçekleşmezse yaz ortasında ve ramazanda karkas et ithalatına mecbur kalırız. Üretici ari besi, yani hastalıksız besi hayvanı bulmakta zorlanıyor. Hemen ithalat izni verilse, uygulaması 1 ay sürer. Geciktikçe fiyat artacak" diye konuştu. Karkas maliyeti 16 lira olduğu halde üreticinin 15.5-16 liradan satmak zorunda kaldığını da söyleyen Yörük, "Bu fiyat, sektörden çıkmak için kesim yapanlar sebebiyle bu seviyede. Sayı azaldıkça kesim de fiyat da artacak" dedi.


"Önce et sonra süt zamlanır"

2008 yılında et fiyatlarında hızlı yükseliş sonucunda canlı hayvan ithalatı yapıldığını, bu dönemde birçok yeni çiftlik kurulduğunu, şimdi ise bu çiftliklerde üreticinin zor durumda olduğunu söyleyen Yörük, "Şu anda zarar ettiği için süt hayvanını, yani ineğini kesenler var. Besiciliğe başlamış olup, zarar ettiği için hayvanını kesip sektörden çıkan da var. Bu yüzden kesim çok ve fiyat henüz hızlı artmıyor. Süt hayvanının karkası 15.5-16.00 TL civarı. Besi hayvanında ise bu fiyat 18-18.5 TL. Süt üreticisi zarar etmemek için hayvanını elden çıkarınca bu sefer süt arzında problem olacak, sütün toptan fiyatı 2 lirayı bulacak. Bu kısır döngünün tek kurtuluş yolu, genç besi ithalatı" dedi.