İşçi işveren anlaşmazlıklarında yeni dönem 1 Ocak’ta başlıyor

İş Mahkemeleri Kanununda yapılan İşçi işveren anlaşmazlıklarına dair değişiklik 1 Ocak'tan itibaren yürürlüğe giriyor. Değişikliğe göre arabulucuya gidilmeden dava açılamayacak.

İşçi ve işveren arasındaki kıdem ve ihbar tazminatı, yıllık izin, fazla mesai gibi anlaşmazlıkların çözümünde 1 Ocak 2018’den itibaren yeni dönem başlıyor. Ekim ayında İş Mahkemeleri Kanununda yapılan değişikliğin yeni yılda yürürlüğe girmesiyle birlikte işçi ve işveren arabulucuya gitmeden dava açamayacak. Arabulucuda anlaşma sağlanamaması durumunda dava açılabilecek. Arabulucu uygulaması yargının iş yükünün de azaltacak.

Milyonlarca işçi ve işvereni ilgilendiren İş Mahkemeleri Kanununda değişiklik öngören yasa yeni yılla birlikte yürürlüğe girecek. Bireysel veya toplu iş sözleşmesine dayanan işçi veya işveren alacağı ve tazminatı ile işe iade talebiyle açılan davalarda, arabulucuya başvurulmuş olması dava şartı olacak. Davacı, arabuluculuk faaliyeti sonunda anlaşmaya varılamaması durumunda son tutanağın aslını veya arabulucu tarafından onaylanmış bir örneğini dava dilekçesine ekleyecek. Bu zorunluluğa uyulmaması halinde mahkeme davacıya, son tutanağın bir haftalık kesin süre içinde mahkemeye sunulması gerektiği, aksi takdirde davanın usulden reddedileceği ihtarını içeren davetiye gönderecek. Arabulucuya başvurulmadan dava açıldığının anlaşılması hâlinde herhangi bir işlem yapılmaksızın davanın, dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddine karar verilecek.

Arabuluculuk Daire Başkanlığı, sicile kayıtlı arabuluculardan bu kapsamda arabuluculuk yapmak isteyenleri, varsa uzmanlık alanlarını da belirterek, görev yapmak istedikleri adli yargı ilk derece mahkemesi adalet komisyonlarına göre listeleyerek ilgili komisyon başkanlıklarına bildirecek. Komisyon başkanlıkları, bu listeleri kendi yargı çevrelerindeki arabuluculuk bürolarına, arabuluculuk bürosu kurulmayan yerlerde ise görevlendirecekleri sulh hukuk mahkemesi yazı işleri müdürlüğüne gönderecek. Başvuru karşı tarafın, karşı taraf birden fazla ise bunlardan birinin yerleşim yerindeki veya işin yapıldığı yerdeki arabuluculuk bürosuna, arabuluculuk bürosu kurulmayan yerlerde ise görevlendirilen yazı işleri müdürlüğüne yapılacak.

BİR AY İÇİNDE SONUÇLANDIRILACAK

Kanunla iş kazası veya meslek hastalığından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat ile bunlarla ilgili tespit, itiraz ve rücu davaları kapsam dışı bırakıldı. Arabulucu, yapılan başvuruyu görevlendirildiği tarihten itibaren üç hafta içinde sonuçlandıracak. Bu süre zorunlu hallerde arabulucu tarafından en fazla bir hafta uzatılabilecek. Arabulucu, taraflara ulaşılamaması, tarafl ar katılmadığı için görüşme yapılamaması yahut yapılan görüşmeler sonucunda anlaşmaya varılması veya varılamaması hallerinde arabuluculuk faaliyetini sona erdirecek ve son tutanağı düzenleyerek durumu arabuluculuk bürosuna bildirecek. Arabuluculuk görüşmelerine tarafl ar bizzat, kanuni temsilcileri veya avukatları aracılığıyla katılabilecekler. İşverenin yazılı belgeyle yetkilendirdiği çalışanı görüşmelerde işvereni temsil ederek son tutanağı imzalayabilecek. Gazeteciler ve gemi adamları da açacakları bireysel veya toplu iş sözleşmesine dayanan işçi veya işveren alacağı, tazminatı, işe iade davalarında, arabulucuya başvuracak.

İŞTEN ATILAN İŞÇİ BİR AY İÇİNDE BAŞVURU YAPACAK

İşten atılan işçiler işe iade için 30 gün içinde arabulucuya başvurmak zorunda. Arabuluculuk faaliyeti sonunda anlaşmaya varılamaması halinde, son tutanağın düzenlendiği tarihten itibaren, iki hafta içinde iş mahkemesinde dava açılabilecek. Tarafl ar anlaşırlarsa uyuşmazlık aynı sürede iş mahkemesi yerine özel hakeme de götürülebilecek.

YARGININ YÜKÜ HAFİFLEYECEK

Yargının gündeminde önemli bir yer tutan işçi ve işveren arasındaki uyuşmazlıkların çözümü için Mayıs 2017 itibarıyla 50’si sosyal güvenlik hukukunda uzman olmak üzere 320 iş mahkemesinde 376 hâkim çalışmakta. Adalet Bakanlığının verilerine göre, iş mahkemesi kurulmayan yerlerde 514 asliye hukuk mahkemesi, iş mahkemesi sıfatıyla iş uyuşmazlıklarına ilişkin davalara bakmakta. Adli Sicil ve İstatistik Genel Müdürlüğü verilerine göre iş davalarının yıllık ortalama görülme süresi 2010 yılında 466, 2011 yılında 488, 2012 yılında 483, 2013 yılında 381, 2014 yılında 417, 2015 yılında 431, 2016 yılında 434 güne ulaşmakta. Adli Sicil ve İstatistik Genel Müdürlüğü verilerine göre, 2016 yılı sonu itibarıyla ilk derece mahkemelerindeki 3 milyon 525 bin civarındaki hukuk uyuşmazlığının yaklaşık yüzde 15’i iş uyuşmazlıklarından kaynaklanmakta. 2016 yılında bakılan 780 bin civarındaki hukuk uyuşmazlığının yaklaşık yüzde 30’u iş hukukundan kaynaklanmakta.

Kaynak: Dünya