Şeker 3 organı bozduysa hastaya maluliyet geliyor

Şeker hastasının malulen emekliliği için bu hastalığın hangi organlara zarar verdiğine bakılacak.

Malulen emeklilikte, yüzbinlerce kişiyi ilgilendiren çalışma, yarın itibarıyla yürürlüğe giriyor. Çalışmaya üniversite ile eğitim-araştırma hastanelerinde görevli 55'i akademisyen toplam 70 hekim katıldı. Sağlık Bakanlığı, Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı, 7 uzmanlık derneği ile Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı'nın ilgili birimlerinin görüşleri alınarak çalışmaya son şekli verildi. ABD, İngiltere, Kanada, Avustralya ve Fransa'da uygulanan yönetmelikler ile Türkiye'de uygulanan Engelliler Yönetmeliği değerlendirildi. Çalışmalar hem Sosyal Güvenlik Kurumu, hem de SGK dışında yapılan çok sayıda toplantı ile 1.5 yılda tamamlandı. Bu düzenlemeye büyük ihtiyaç vardı. Çünkü maluliyet tespitine ilişkin ilk mevzuat, 1965 yılında bir genelge ile düzenlenmiş, zaman zaman yeni düzenlemeler yapılsa da tıbbi mevzuatta değişikliğe gidilmemişti. Bu da gelişen tıbbın gereklerine uymayan bir düzenleme ciddi mağduriyetlere sebep oluyor, aynı hastalık konusunda sağlık kurullarının farklı kararlar vermesine yol açıyordu. 1.5 yılda tamamlanan düzenleme ile, daha önceki yönetmelikte bulunmayan birçok hastalık düzenlendi. Düzenleme ile psikiyatrik birçok hastalık için kriterler ilk defa belirlendi. Astım, verem, KOAH gibi hastalıkların yanı sıra, şeker hastalığında da maluliyet kriterleri düzenlendi. Yeni düzenleme ile şeker hastalığı ile ilgili komplikasyonlar için bağımsız bir başlık oluşturuldu. Maluliyet için ise, şeker hastalığının en az 3 organı ileri derecede bozması şartı getirildi.

Birden fazla hastalık emeklilik sebebi
Birden fazla hastalığın bir arada olduğu ve tedaviye rağmen sigortalının çalışma imkanının bulunmadığı durumlarda malul olabilme ile ilgili düzenleme yapıldı. Bu durum sıklıkla karşımıza çıkan problemlerden biriydi. Tek tek değerlendirildiğinde maluliyet kriterlerine karşılayamayan ancak bir bütün olarak değerlendirildiğinde kişinin çalışmasına ve normal hayatını devam ettirmesine imkân vermeyen durumlarda hastalar kurul kararıyla malul olabilecek. Bu da sağlığın bir bütün olduğunu ve vücudun fonksiyon kaybının bütün değerlendirmeye tâbi tutulması gerektiğini ortaya koyan yeni bir düzenleme olacak.



Astım ve KOAH'lı aylık alabilecek

Astım, KOAH, uyku bozuklukları gibi sık görülen solunum sistemi hastalıkları için ilk defa maluliyet kriterleri oluşturuldu. Eski yönetmelikte bütün solunum sistemi hastalıkları (100'den fazla hastalık) tek bir paragrafla genel olarak geçiştirilirken, yeni yönetmelikte en sık görülen ve başvuru sebebi olan hastalıklar tek tek ele alınmış ve bağımsız değerlendirme kriterleri oluşturuldu.?Ayrıca solunum yetmezliği sebebiyle yardımcı solunum cihazlarını sürekli kullanan hastalar bakıma muhtaç olarak kabul edildi ve malullük aylığı alabilecek.


Diabet eski yönetmelikte yer almıyordu
Şeker hastalığına ilişkin maluliyet kriterleri genişletildi. En az üç organının orta ve ileri düzeyde bozulması maluliyet kriteri olarak kabul edildi. Eski yönetmelikte şeker hastalığı başlığıyla herhangi bir kriter yoktu. Şeker hastalığına bağlı gelişen komplikasyonlar hangi organı ve sistemi ilgilendiriyorsa o başlık altında değerlendiriyordu. Yeni yönetmelikte ise şeker hastalığı ve hastalığa bağlı komplikasyonlar için bağımsız bir başlık oluşturuldu. Tüm şeker hastaları içersinde en az üç organı orta ve ileri seviyede bozulma ihtimali yüzde birin altındadır. Türkiye'de halen 5.4 milyon şeker hastası bulunuyor ve her yıl bu sayıya 600 bin kişi ekleniyor.?Yeni düzenlemede maluliyet için hastanın şeker hasta olması değil, hastalığın en az 3 organa verdiği zarara bakılacak.


Parkinson hastasına da maluliyet var
MS(Multipl Scleroz), Parkinson, Alzheimer hastalığı, demans, epilepsi(sara) gibi sık ve güncel nörolojik hastalıklar ayrıntılı olarak ilk defa düzenlendi. Travma sonrası stres bozukluğu ve obsesif kompulsif bozukluk gibi psikiyatrik hastalıklar için maluliyet kriterleri belirlendi. Nöroloji, beyin cerrahisi ve psikiyatri branşları birbirinden bağımsız iki başlık altında toplandı. Her bir hastalık ayrı ayrı alt başlıklar altında kriterleriyle birlikte oluşturuldu. Daha önce yönetmelikte olmayan ancak kişinin çalışmasına imkan vermeyen bir çok yeni hastalık listeye eklendi.


Verem hastalığı tedavisine 2 yıl maluliyet
Tedaviye dirençli ve bulaşıcılığı yüksek olan verem hastalarına iki yıl süreyle maluliyet hakkı getirildi. Bulaşıcılığı yüksek olması bakımından verem hastalarının toplumdan tecrit edilmesi hayati önem taşıyor. Bulaşıcılığı yüksek ve tedaviye dirençli hasta sayısı ise tüm verem hastalarının yüzde 1'inden daha azını oluşturuyor. Sosyal bir problem olan bu durum için ortalama tedavi süresi boyunca yani 24 ay maluliyet hakkı verildi. 24 ayın sonunda ise hastalar akciğer hastalıkları başlığı altında belirtilen kriterlere göre tekrar değerlendirilecek.


Bakıma muhtaçlar da emekli oluyor
Beslenme, giyinme, yıkanma ve tuvalet ihtiyaçlarını giderme gibi öz bakım becerilerini yerine getirmede , kendi başına hareket etmede veya iletişim kurmada zorluk veya mahrumiyet yaşadığına ve bu becerileri başkalarının yardımı olmaksızın gerçekleştiremeyeceğine tıbbi olarak karar verilenler bakıma muhtaç olarak kabul edilecek ve malulen emekli olabilecek.


YAZI DİZİSİ -3-
Cenk ESEN