Batı'nın 50 yıldır uygulanan sistem Türkiye'de yaygınlaşıyor

ABD'de 50, Avrupa ülkelerinde ise yaklaşık 40 yıldır uygulanan "Arabuluculuk Sistemi" Türkiye'de de gün geçtikçe yaygınlaşıyor.

Adliyelerin iş yükünü hafifletme ve tarafların hakim huzuruna gelmeden karşılıklı olarak anlaşmalarını sağlamak amacıyla başlayan "Arabuluculuk Sistemi" Türkiye'de yaygınlaşıyor.

ABD'de 50, Avrupa ülkelerinde ise yaklaşık 40 yıldır uygulanan "Arabuluculuk Sistemi" Türkiye'de de 22 Haziran 2013'de hayata geçirildi. Şu ana kadar 991 kişinin "arabulucu" olduğu ülke genelinde, bu sayı her geçen gün artıyor.

"Arabulucu" avukatlardan Zeynep Şükran Canoruç, arabuluculuğun Adalet Bakanlığı bünyesinde hukuk sistemindeki iş yükünün azaltılması için kurulduğunu söyledi.

Arabuluculuk sisteminin, dostane yollarla uyuşmazlık çözüm yöntemleri içerisinde en yaygın olarak bilinen ve uygulanan çözüm yöntemi olduğunu belirten Canoruç, "Bu sistem dünyada yıllardır uygulanıyor. Taraflar mahkemeye gitmeden, dostane çözüm yolları aramak için arabulucuya başvuruyorlar" dedi.

- 5 yıllık kıdem gerektiriyor

Arabulucu olabilmenin çeşitli şartlarının da olduğuna işaret eden Canoruç, "Kanuna göre arabulucu olabilmek için hukuk fakültesi mezunu ve 5 yıllık avukatlık yapmış olmak gerekiyor. Aynı zamanda Adalet Bakanlığı'nın izin verdiği eğitim kuruluşlardan eğitim alınıyor. Eğitim görenler daha sonra Adalet Bakanlığı Arabuluculuk Daire Başkanlığı tarafından önce yazılı sınava sonra uygulamalı sınava, daha sonra ise mülakata tabi tutuluyor. Tüm bu sınavlarda başarılı olan avukatlar, arabulucular siciline kayıt olduktan sonra bu işi yapabiliyorlar" diye konuştu.

Arabulucunun hakim olmadığını anlatan Canoruç, tarafların birbirlerini anlamalarını ve çözüm yollarını kendilerinin bulmalarına yardımcı olduğunu dile getirdi.

Arabulucunun, taraflar bir araya geldikten sonra müzakereler yaparak onların uzlaşmasını sağladığını aktaran Canoruç, şöyle konuştu:

"Ondan sonra taraflar uzlaşırlarsa ve bir karar ortaya çıkarsa mahkemeye gidilebilir. Arabuluculuk suretiyle ortaya çıkan anlaşma belgesi mahkeme tarafından onaylanırsa, karşı taraf üzerinde ayrıca yaptırım gücü de olabilir. Şuana kadar arabuluculuk konusunda bize gelen bir müracaat olmadı. Zaten yeni bir uygulama. Taraflardan biri arabulucuya gidebilir. Karşı taraf bu sürece katılmayı kabul ederse arabuluculuk süreci başlar. Mahkeme açıldıktan sonra da arabulucuya gidilebilir."

- Arabuluculuk işlemi gizli

Mahkemeye taşınan bir olayda arabulucunun fikrinin mahkemede etkili olmadığına dikkati çeken Canoruç, arabulucunun mahkeme açıldıktan sonra, ne avukat ne de tanık olarak yer almadığını bildirdi.

"Arabuluculuk işlemi gizlidir. Hem taraflar hem süreç açısından gizliliği var. Gizliliğe uymak gerekiyor. Arabuluculuk siteminde her iki tarafın uyumlu olması gerekir. Ayrıca taraflar uzlaşamazsa süreç sona erer. Taraflar istedikleri zaman da süreci sona erdirebiliyor. Ama mahkemeler arabulucuya gitme hususunda taraflara sorabilir. Zaten soruluyor artık. Özellikle de hukuk mahkemelerinde bu soruluyor. Gitmek istemeleri halinde yargılama duruyor ve hakim süre veriyor. Ama her dosyada arabulucuya gidilemiyor" diyen Canoruç, kamu düzenini ilgilendirmeyen, iş hukuku uyuşmazlığı ve işçi işveren davalarında arabulucuya gidilebildiğini vurguladı.

- Ücret, asgari ücret tarifesine göre ayarlanıyor

Arabuluculuk süresinde istenildiği kadar müzakerelerin sürebildiğini, belli bir tarih ve zaman diliminin bulunmadığını anlatan Canoruç, arabulucuların alacağı ücretin asgari ücret tarifesine göre ayarlandığını kaydetti.

Canoruç, "Yasal olarak asgari ücret tarifesi ölçü alınır. Ama ücret hususu da tamamen tarafların anlaşmasına bağlı. Yani serbest bir süreç var. Biz avukat, hakim ya da kamu görevlisi gibi davranmıyoruz. Tamamen üçüncü bir kişiyiz. Uzlaştırmacıyız ve taraflara eşit mesafede durmamız gerekiyor. Böyle bir anlaşma ve uzlaşma süreci söz konusu" ifadelerini kullandı.