Toryum Türkiye için beka meselesi

İHA, SİHA, toryum, tank, füze gibi Türkiye’nin geleceğini değiştiren projeleri engellemek isteyen küresel odaklar her yolu denedi ve son 20 yılda bu uğurda 50 uzman kurban verildi.

Savunma sanayii ve enerji alanlarında dev adımlar atan Türkiye bugünkü noktaya gelebilmek için büyük bedeller ödedi. Bugünkü millî kazanımlar uğruna kurbanlar verildiğini kaydeden uzmanlar, savunma ve enerjinin Türkiye için beka meselesi olduğu görüşünde...

Bu kurbanlar arasında en dikkat çeken isim ise toryumdan elde edilecek enerji ile Türkiye’nin rakipsiz ülke olacağını savunan ve bu alanda büyük mücadele veren Engin Arık idi.

50 KURBAN VERDİK

Araştırmacı Haluk Özdil; İHA, SİHA, toryum, tank, füze gibi Türkiye’nin geleceğini değiştiren projeleri engellemek isteyen küresel odakların her yolu denediğini ve son 20 yılda bu uğurda 50 uzmanımızı kurban verdiğimizi söyledi. Isparta’da düşen uçakta hayatını kaybeden bilim adamlarının planlı bir suikast ile öldürüldüğünü kaydeden Özdil “Sonraki dönemlerde savunma sanayii alanında kritik isimler farklı yöntemlerle öldürüldü. Geride kalanlara gözdağı vermek ve devam eden projeleri sabote amaçlı bu girişimler başarılı olamadı, o günlerde atılan temellerle bugünlere geldik” dedi. Haluk Özdil’e göre millî projelerin sabote edilmesinde FETÖ büyük rol oynadı. Isparta’da düşen uçak, savunma sanayii alanında çalışan ekiplere yönelik suikast ve Muhsin Yazıcıoğlu’nun helikopterinin düşürülmesi Türkiye’yi engelleme planının sistematik evreleriydi.

Prof. Dr. Engin Arık, altı meslektaşı ile birlikte Isparta’da çok önemli bir bilimsel toplantıya katılmak üzere yola çıkmıştı. Kazadan sonra suikast ihtimali ortaya atılsa da herhangi bir sonuç çıkmadı.

KAZA OLMADIĞINI ANLADIK

Isparta uçak faciasında hayatını kaybeden bilim ekibinin başında Prof. Dr. Engin Arık bulunuyordu. Engin Arık’ın eşi Prof. Dr. Metin Arık, ilk dönem olayı kaza gibi gördüklerini ancak sonra yaşadıklarıyla fikirlerinin değiştiğini anlattı. Eşinin özel çalışmaları ile toryum yakma konusunda ciddi mesafeler aldığını belirten Metin Arık, bu doğrultuda Avrupa Nükleer Araştırma Merkezinde (CERN) deneylerin yapıldığı bilgisini paylaştı.

Bir sonraki adımın saflaştırma ve işleme safhası olduğunu kaydeden Arık “Türkiye olarak nükleer reaktör yapma hakkımız var. Biz bu alanda gelişmeleri, teknolojiyi 50 yıl geriden takip eden ülkeydik. Son yıllarda gerçekleşen hamlelerle farklı bir boyuta evrildik. Elbette bu seviye için bedeller ödedik ve ödüyoruz. Eşim ve arkadaşları bir idealin peşindeydi. Sahip olduğumuz toryum potansiyelini ekonomik kazanıma dönüştürme mücadelesi veriyordu. Bugün Kanada, Hindistan ve Çin gibi ülkelerin sahip olduğu sistemi yıllar önce kurmaya çalışıyorlardı. Uzun süre kaza olduğuna inandığımız olayın ardından şahitlik ettiğimiz kirli ilişkiler ağı bizi tereddüde sevk etti. Karmakarışık bir yapı ile karşılaştık. Şimdi kaza mı, başka bir şey mi sorusuna net cevap veremiyoruz” dedi.

Prof. Dr. Metin Arık, nükleer üretim konusunda Türkiye’nin önünü kesmek isteyen çevreler olduğunu belirterek “Aynı odaklar İHA ve SİHA konusunda bu denli ilerleyeceğimizi kestirebilselerdi çok daha acımasız yollar deneyerek engel olmaya çalışırlardı” dedi.

HEDEF SÜPER GÜÇ OLMAKTI

Isparta uçak kazasından şans eseri kurtulan ve merhume Engin Arık’ın öğrencisi Baki Akkuş ise ileri teknoloji üretimi ve ihracatının hayati önem arz ettiğini vurguladı. İstanbul Üniversitesi Öğretim Üyesi Akkuş “Engin Arık, Türk hızlandırıcı merkezinin mimarıydı. Bu çalışmaların 4-5 alt projesi de bulunuyordu. Onun hedefi, sahip olduğumuz potansiyelin önemini anlatmak, bilim ve teknolojinin öncelikli gündem olması adına seferberlik ilan edilmesiydi. Ülkemizin bölgesinde lider, dünyada sözü geçen süper güç olması Engin Hoca’mızın önceliği idi” şeklinde konuştu.

Türkiye’nin toryumu saf hâle getirecek teknolojiyi üretmesi gerektiğinin altını çizen Akkuş, sadece toryum değil, bütün tabii kaynaklar için aynı teknolojinin gerektiğini ve bunun için proton hızlandırıcısına ihtiyaç duyulduğunu ifade etti.
Isparta ekibine ailevi sebeplerle son anda katılamayan Serkant Ali Çetin ile birlikte Prof. Dr. Engin Arık’tan ekibe iki gün sonra katılma izni alan bir diğer isim olan Prof. Dr. Baki Akkuş da olaya dair “Kaza değil ama başka nedir derseniz bu konuda bir fikrim de yok” yorumunda bulundu.

TORYUM İŞLENEBİLECEK

Nadir elementler konusunda zengin yataklara sahip Türkiye yıllardır içeriden ve dışarıdan yapılan engelleme ve sabotajlar sebebiyle istediği sonuçları bir türlü elde edemedi. Ünlü fizikçi Prof. Dr. Saleh Sultansoy, bu konuda aktif lobiler olduğu görüşünde. Prof. Sultansoy, sıfır atık artısı ile toryum konusunda çıkarılan engellemelerin Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın özel ilgisi ve verdiği talimatlara rağmen yapıldığını anlattı.
Umut verici gelişme ise TUBİTAK desteği ile başlatılan ve toryum elementinin de işleneceği bir projenin hayata geçirilmesi oldu.

FİGES firmasının başlattığı çalışma ise geleneksel nükleer santraller dışında bir niteliğe sahip. Toryum, Molten Salt Sistemi ile saflaştırılıp enerjiye dönüştürülecek.

Konu ile ilgili gazetemize konuşan proje sorumlusu Dr. Reşat Uzmen, cevher sahasında nadir toprak elementlerini ayırma sürecinin başladığını, gerekli izinlerin alınarak lisanslama süreçleri ve pilot tesisin kurulum süreçlerinin tamamlandığını kaydetti. Toryum ayırma faaliyetlerinin yakın dönemde başlayacağı bilgisini paylaşan Dr. Reşat Uzmen “Bu olay ekonomik boyutu yanında bir millî güvenlik meselesidir. Nükleer teknoloji, küresel aktörlerin kıskacında bir alan. Elbette vazgeçirmeye ya da farklı yöntemlerle engellemeye çalışacaklar. Bizim kararlılığımız bu konuda tek belirleyici unsurdur. Önümüzde İran, Arjantin, Brezilya, Hindistan, Pakistan örneği ve kararlılığı var. Biz de bunu başarabilecek güçte bir ülkeyiz” beyanında bulundu. YILMAZ BİLGEN'İN HABERİ