Borsada oyunun kuralları değişti!
SPK dünya genelinde hisse senetleri piyasalarının performansını ölçen Morgan Stanley İnternational (MSCI) hissedar şeffaflığının eleştirileri üzerine yeni ilke kararlarını hayata geçirdi. Bu düzenleme ile daha önce halka açık bir şirketin sermayesindeki payların veya oy haklarının %5 seviyesine ulaşması ya da altına düşmesi durumunda yapılan kamuya açıklama (KAP bildirimi) zorunluluğu %3 sınırına çekildi... Böylece daha küçük pozisyon değişiklikleri de kamuoyunun bilgisine sunuluyor. Merkezî Kayıt Kuruluşu doğrudan %3 ve üzerinde payı olanların yanı sıra serbest fonlar veya çapraz ortaklıklar üzerinden dolaylı olarak en az %10 paya sahip olan gerçek ve tüzel kişilerin listelerini anlık olarak güncel tutmaya başladı. Şirketlerin borsadaki gerçek halka açıklık oranlarını tam olarak yansıtmak adına kurallar sil baştan yazıldı...
Sermaye Piyasası Kurulu'nun serbest fonlara ve şeffaflığa yönelik getirdiği yeni kural seti Borsa İstanbul'un dinamiklerini kökten değiştiriyor. Bu düzenleme setinin ardından borsada artık hisselerin körü körüne "uçması" ya da spekülatif olarak yukarı çekilmesi zorlaşırken, kurumsal ve yapısal gücü yüksek, şeffaf hisseler ön plana çıkıyor SPK'nın yeni rehberiyle özellikle serbest fonların tek bir hissede aşırı yoğunlaşması engelleniyor Bir serbest fonda, portföy değerinin %5'inden fazla ağırlığa sahip hisselerin toplamı, fon portföyünün %20'sini aşamayacak Geçmişte sığ ve fiilî dolaşım oranı düşük hisseler, belirli fonların yoğun alımlarıyla yapay şekilde yukarı taşınabiliyordu. Yeni kurallar, düşük dolaşımlı hisselerde tek bir fonun devasa pozisyonlar açmasını imkânsız kılıyor. Bu da sığ hisselerdeki "manipülatif uçuşları" sona erdiriyor. Fonların portföy dağılımlarını daha sık açıklaması ve ani çıkış risklerinin yönetilmesi, piyasadaki sert ve gerekçesiz çöküşlerin önüne geçiliyor.
Sermaye Piyasası Kurulunun (SPK) yeni şeffaflık kararları, kurumsal yabancı yatırımcıların güvenini artırarak Türkiye piyasalarına orta ve uzun vadeli yabancı sermaye girişini hızlandıracak. Pay sahipliği bildirim sınırının %5’ten %3’e düşürülmesi ve "fiilî dolaşımdaki pay" (FDP) tanımının manipülasyonu önleyecek şekilde netleştirilmesi, küresel fonların en büyük çekincesi olan piyasadaki bilgi eksikliğini giderecek. Uluslararası endeks sağlayıcısı MSCI, daha önce Türkiye piyasalarındaki hissedar şeffaflığı ve koordineli işlemler hakkında uyarılar yayınlamıştı. SPK’nın bu adımı, Türkiye’nin küresel endekslerdeki ağırlığının korunmasını sağlayarak pasif yabancı fonların (ETF) ani çıkış yapmasını engelleyecek... Gizli ortaklıkların ve dolaylı payların anlık olarak MKK (Merkezî Kayıt Kuruluşu) üzerinden izlenebilmesi, şeffaf bir oyun alanı sağlayarak büyük yabancı fonların giriş iştahını artıracak. Serbest fonların sığ hisselerde devasa pozisyonlar açmasının engellenmesi ve fiilî dolaşımdaki pay hesaplamasından kurucu ortakların dolaylı paylarının çıkarılması, yapay fiyat hareketlerini sınırlayacak. Bu durum, rasyonel değerlemeye önem veren yabancı yatırımcı için borsayı daha cazip kılacak. Yeni düzenlemeden banka ve holdingler başta olmak üzere teknoloji ve telekomünikasyon sektörleri çok olumlu etkilenecek.
Özetle: Düzenleme; kalitenin ödüllendirilmesini, spekülasyonun temizlenmesini makro düzeyde "sermayenin rasyonel/nitelikli varlıklara kaymasını sağlayacak" dev bir reformdur.
