Ne savaş ne barış!
ABD ile İran arasındaki müzakereler iki tarafın taviz vermemesi üzerine tıkandı. Trump Tahran’la kalıcı bir anlaşma istiyorum diyerek İsrail ile Lübnan arasındaki ateşkesi 3 hafta uzattığını açıkladı, ancak Hürmüz Boğazı'na mayın döşeyen her türlü deniz aracının "vurulması" için donanmaya kesin talimat vermesi enerji arzına yönelik endişeleri zirveye çıkardı. Brent petrolün varil fiyatı üst üste dördüncü günde de yükselişini sürdürerek 105 doları aştı... Yılbaşından bu yana yüzde 70 değer kazanan petrol, enflasyonist baskıyı arttırarak merkez bankalarının sıkı para politikalarına dönmelerine yol açıyor. Bu durum güvenli liman tahvil ve altın piyasalarına satış getirdi; ABD 10 yıllıkların getirisi 4,33’e çıktı. Altının onsu 4678 dolara düştü. Trump’ın savaş politikası Pentagon’da deprem etkisi meydana getirdi. Kara Kuvvetleri Komutanı ile 3 generalin görevden alınmalarının artından ABD Savunma Bakanlığı Donanma Sekreteri John Phelan görevinden istifa etti...
Trump İran’ın ağır şartlarını kabul etmeden anlaşma olmayacak. Bu durumda İran zafer ilan edecek, ABD’nin mağlubiyeti tescillenmiş olacak. Trump taviz vermeye hazır, ama henüz bunun yolunu bulabilmiş değil...
HAVA YOLLARINDA UÇUŞ DEPREMİ: Küresel enerji krizi, Avrupa havacılık sektörünü türbülansa soktu. Yaz sezonu öncesi jet yakıtı stokları kritik seviyelere geriletti, hava yolu şirketleri bilet fiyatlarına rekor artışa geçti, milyonlarca turist tatil planını erteliyor. Alman devi Lufthansa, mevcut yakıt darboğazı nedeniyle 20 bin uçuşu programından çıkardı. Savaşın küresel enerji piyasalarındaki artçı şokları, Avrupa semalarında bu yazın oldukça “sessiz” ve bir o kadar da “pahalı” geçeceğini gösteriyor...
ABD’de yapılan son Reuters/Ipsos anketine göre, Başkan Donald Trump’ın sert sınır dışı politikaları kamuoyunda yüzde 52 destek kaybına yol açtı. Bu durum karşısında, kasım ayında yapılacak ara seçimlerde Cumhuriyetçi Parti’nin Kongre’deki çoğunluğunu kaybederek jeopolitik belirsizliğin sona ereceği öngörülüyor.
İLK ÇEYREK BİLANÇOLAR YÜZ GÜLDÜRÜYOR: Borsa İstanbul pozitif alanda. Orta Doğu’da taraflar arasında uzlaşma zemini oluşmadı ama ateş kesildi. Şimdi derin pazarlıklar yapılıyor, enerji fiyatlarındaki artışa karşı birinci çeyrekte Türk şirketlerinin yüksek kazanç elde etmeleri seçici hareketleri ön plana çıkardı. Savunma, enerji, sigorta ve demir çelik sektörleri 1 numaralı tercih oldu...
MERKEZ BANKASI DOĞRUSUNU YAPTI: Para Politikası Kurulunun yüzde 37 olan politika faizini değiştirmemesi üzerine Türk lirası, ABD doları karşısında 45,00 ile yeni bir rekor düşük seviyeye geriledi. Ancak Merkez Bankasının enflasyonu düşürme stratejisi büyük ölçüde, liranın reel olarak değer kazanmasına ve para biriminin aylık enflasyon oranından daha hızlı değer kaybetmemesini sağlamaya dayandığı için bu artış bilinçli gerçekleşiyor. Merkez Bankası en doğrusunu yapıp belirsizlik ortamı bir ölçüde azalıncaya kadar politika faizini sabit tuttu. İran savaşı bitene kadar ya da Hürmüz Boğazı’ndan normal seyir sefere başlanıncaya kadar piyasayı %40’tan fonlayacak... Türkiye’nin yabancı yatırımcılar nezdinde itibarı yükselmeye devam ediyor. Merkez Bankasının eriyen rezervleri yerini yükselişe bıraktı. Vatandaş döviz almıyor. Türkiye’nin 5 yıllık risk primi 228 seviyesine düştü yabancı yatırımcı akın akın geliyor. Tüketici ve reel kesimin ekonomiye olan güveni yüksek. Döviz cephesinde bozulma yok, aksine düzelme var.
ALTIN, FAİZ BASKISINDAN KURTULAMADI: Altın, ons başına petroldeki yükselişin ivme kazanması üzerine 4.678 dolara geriledi. Piyasalarda Orta Doğu'daki artan belirsizlik ve enerji fiyatlarını yüksek tutan ve enflasyon risklerini artıran Hürmüz Boğazı'nın abluka altında tutulması altını baskıladı. Tahran, su yolunun kontrolünü elinde tutarak neredeyse tüm uluslararası trafiği kısıtladı ve bazı ticari gemilere ateş açarak ikisini ele geçirdi. ABD de İran üzerindeki baskıyı artırmak için Hürmüz Boğazı'nda mayın döşeyen gemileri vur talimatı verdi. Tahran bu hareketi ateşkesin ihlali olarak kınadı. Washington İran'dan yeni bir barış teklifi beklerken mevcut ateşkesin süresiz olarak devam edeceğini açıkladı... Yükselen enerji fiyatları enflasyon endişelerini körükledi ve Merkez Bankası faiz artırımı ihtimalini artırdı. 6.800 liradaki 24 ayar külçenin gram fiyatı 6.600 liraya düşebilir.
