Kaydet
|
Osmanlı Devleti’nin güç ve ihtişam bakımından zirveye ulaştığı 16. yüzyılın son çeyreği, III. Murad Han’ın tahtta bulunduğu döneme şahitlik eder. 1574 ile 1595 yılları arasında süren bu 21 yıllık saltanat, devletin coğrafi ve siyasi açıdan en geniş sınırlarına ulaştığı altın bir çağdır.
Saltanatının ilk yıllarında, efsanevi Sadrazam Sokullu Mehmet Paşa’nın devlet tecrübesinden faydalanan III. Murad, paşanın 1579’daki vefatının ardından yönetimi saray çevresi ve eşi Safiye Sultan’ın etkin rol aldığı yeni bir dengeye taşıdı. Ancak bu iç dinamik değişimi, dış siyasetteki aktif ve agresif tutumu hiçbir zaman aksatmadı.
III. Murad döneminde en zorlu ve stratejik askerî adımlar Doğu sınırında atıldı. 1578’de başlatılan Şark Seferleri tam 12 yıl sürdü. 1590 tarihli İstanbul Antlaşması ile zaferle taçlandı.
Bu antlaşmayla Tebriz, Karabağ, Gence, Kars ve Tiflis gibi kritik bölgeler Osmanlı hâkimiyetine girdi. Sadece toprak kazanılmakla kalınmadı Hazar Denizi’ne kadar ulaşan Osmanlı donanması, Özbek Hanlığına topçu ve yeniçeri desteği göndererek Avrasya derinliklerinde bile varlığını hissettirdi.
1577’de Osmanlı’ya bağlı Erdel Beyi İstefan Batori’nin Lehistan (Polonya) Kralı seçilmesi sağlandı. Böylece Baltık kıyıları Osmanlı himayesine girerken Kırım ve Lehistan ilişkileri yeniden düzenlendi.
Batı Akdeniz ve Kuzey Afrika’da da tarihî adımlar atıldı. İspanyol tehdidine karşı yardım isteyen Fas Sadi Şeriflerine, Cezayir Beylerbeyi Ramazan Paşa komutasında destek sağlandı. Bu başarılı harekât sayesinde Osmanlı nüfuzu ilk kez Atlas Okyanusu kıyılarına kadar dayandı.
III. Murad Han dönemi sadece savaş meydanlarındaki başarılarla değil, medeniyet mirasıyla da hafızalarda yer etti. Osmanlının ilk resmî gözlemevi olan İstanbul Rasathanesi de yine bu vizyoner saltanatın mimari ve bilimsel sembollerinden biri oldu.
Uğur Utkan
ŞİİR
Affet bizi Allah’ım
Sana kulluk edemedik
Yüce Rabbim diyemedik
Boş yere geçti hayatımız
Affet bizi Allah’ım.
Çok günahlar işledik
Düşünmedik Allah’ı
Yücelerden yücesin
Affet bizi Allah’ım.
Bir gün ölüm gelecek
Ömür elbet bitecek
Yüce Mevla’m sana geldik
Affet bizi Allah’ım.
Dünya ay ve yıldızlar
Evrendeki canlılar
Hepsi senin eserin
Affet bizi Allah’ım.
Kâinatı yaratana
Yüce kitap Kur’ân’a
İnandık iman ile
Affet bizi Allah’ım
Yönümüzü döndük kıbleye
Tövbe ettik bin kere
Söyledik Allah Allah diye
Affet bizi Allah’ım
Ahmet Demir-Salihli/Manisa
KELAM-I KİBAR KİBAR-I KELAMEST
(Büyüklerin sözü, sözlerin büyüğüdür)
Din büyüklerimiz buyurdular ki: “Sizi seviyorum, Allah bu sevgiden ayırmasın. Zaten sevip sevmediği, insanın simasından belli olur. Güneşe bakınca içi açılıyor. Açılmayan varsa bilemem ama, benim açılıyor. Ne bahtiyarız ki, eğer dünyada böyle birini yakından tanıyıp seversek, cenab-ı Peygamber 'aleyhissalatü vesselam' vadediyor; (El mer'ü mea men ehabbe.) Dünyada kim kimi severse, ahirette onunla beraber olacak. Cenab-ı Hak bize bir fırsat verirse, imkân verirse, ben seve seve hepinizle beraber olmak isterim. Çünkü melekler şahit olsun, yeter ki bu aile fotoğrafı içinde, hep beraber olalım.”
