Güney Afrika Cumhuriyeti 2014 Turizm Fuarı Sonuç Raporu

WTM Afrika Turizm Fuarı, bu yıl ilk kez 02-03 Mayıs 2014 tarihleri arasında, Güney Afrika Cumhuriyeti'nin Cape Town şehrinde düzenlenmiştir.

WTM Londra markasının, WTM Latin Amerika ayağından sonra, WTM Afrika Turizm Fuarı, bu yıl ilk kez 02-03 Mayıs 2014 tarihleri arasında, Güney Afrika Cumhuriyeti'nin Cape Town şehrinde düzenlenmiştir. Fuara 500 profesyonel turizm alıcısı (Hosted Buyer) ve 4.500 turizm profesyoneli katılmış olup, 5,386 adet önceden planlanmış iş randevusu kayıt altına alınmıştır.


Fuar kapsamında iki gün boyunca açılış öncesi 08.00 - 10.00 saatleri arasında "speed network" etkinlikleri düzenlenmiş ve katılımcılar ile davetli profesyoneller bir araya gelme imkânı yakalamıştır. Bir sonraki WTM Afrika Turizm Fuarı 15-17 Nisan 2015 tarihleri arasında, bu yıl olduğu gibi Cape Town Uluslararası Kongre Merkezi'nde gerçekleşecektir.


Türkiye Standı
Fuarda yer alan yaklaşık 100 metrekare büyüklüğündeki Türkiye standının organizasyonu T.C. Londra Kültür ve Tanıtma Müşavirliği'nce gerçekleştirilmiştir. Fuarın ilk günü, Londra Kültür ve Tanıtma Müşavirliğimiz tarafından düzenlenen Basın Toplantısı'nda, Londra Kültür ve Tanıtma Ataşesi Selçuk Can, TUROB Yönetim Kurulu Üyesi Kasım Zoto, TÜRSAB adına Pınar Özbilge ve THY Cape Town Sorumlusu Gökalp Yazır, ülkemizin pazardaki yeri ve hedeflerini aktarmış, katılımcı basın mensuplarının sorularını yanıtlamışlardır. Fuar süresince ziyaretçilere çeşitli ikramlarda bulunulmuş, ülkemiz destinasyonları hakkında bilgi verilmiştir.


TUROB Standı
Türkiye standı içerisinde yer alan ve 12 kişilik bir heyet ile fuara katılım sağlayan TUROB standında, ziyaretçilere ülkemize ve üyelerimize yönelik bilgi ve materyaller verilmiş, ikili görüşmeler gerçekleştirilmiştir.


Pazar hakkında
1,2 milyon km2'lik alanıyla Türkiye'nin 1,5 katı büyüklüğe sahip olan Güney Afrika, batı, güney ve doğudan okyanusla çevrilidir. Batı kıyılarındaki nispeten soğuk sular daha fazla oksijen, nitrat ve fosfat ihtiva ettiği için ülkenin batı kıyıları balıkçılık sektörünün de merkezi konumundadır.




Güney Afrika'nın 2012 yılı sonu itibariyle tahmini nüfusu yaklaşık 51,2 milyondur. Toplam nüfusun %79'unu oluşturan siyah Afrikalılar en kalabalık grubu teşkil etmektedir. Güney Afrika nüfusunun %79'u siyah, %9,6'sı beyaz, %8,9'u melez ve %2,5'lik kısmı da Asyalıdır.


Güney Afrika nüfusu azalma eğiliminde olup nüfus artış oranı 2014 yılı için tahmini % -0,45 olarak gerçekleşecektir. Hıristiyanlık yanında geleneksel Afrika dinleri, Hinduizm, İslam, Musevilik gibi diğer dinler de mevcuttur.


Yüzyıllar boyu beyazlar tarafından yönetilen ülkede 1994 yılında ilk defa bütün ırkların katılımıyla demokratik bir seçim gerçekleştirilmiştir. ANC (African National Congress) Partisini ve parti lideri Nelson Mandela'yı %62,6 oyla iktidara getiren bu seçimlerin sonucunda Güney Afrika'da köklü bir değişim süreci başlamıştır.

Afrika kıtasının yüzölçümünün sadece %3'ünü kaplamasına rağmen, Güney Afrika Cumhuriyeti, Afrika kıtasının toplam sanayi üretiminin %40'ını, kıtanın toplam GSYIH'sinin %20'sini, toplam elektrik üretiminin %50'sini ve maden üretiminin ise %45'ini gerçekleştirmektedir. Modern bir bankacılık ve finans sektörüne sahip olan ülkede, dünyadaki en önemli yirmi borsadan biri olan Johannesburg Borsası yer almaktadır.
Güney Afrika değerli metal ve madenler ile bunların işlenmesinde dünya lideri konumundadır. Dünya manganez cevheri kaynaklarının %80'i, krom kaynaklarının %68'i, platin grubu metallerinin %56'sı ve altın rezervlerinin %35'i Güney Afrika'dadır. Dünyanın en büyük ikinci altın ve en büyük platin ve krom üreticisi olan Güney Afrika'nın altın ihracatının toplam ihracattaki payı 1980'lerdeki %50 seviyelerine göre bugün azalmış olsa da halen önemli bir pay sahibidir.
Güney Afrika Cumhuriyeti dünyada aynı anda 5 büyükbaş yaban hayvanına (aslan, leopar, fil, bufalo ve gergedan) doğal ortamlarında ev sahipliği yapan tek ülke konumunda olup ülke turizminde de önemli rol oynamaya başlamıştır. Yakın zamana kadar düzensiz avlanma, yabani hayvanların neslinin tükenmesine neden olduğundan ülkenin çeşitli bölgeleri Milli Park ilan edilmiş, mevcut hayvan türleri bu bölgelerde korunmaya alınmıştır. Ülke, dünyada en düşük maliyetle elektrik üreten ülkeler arasında yer almaktadır. Ülkede enerji devi ESKOM önümüzdeki yıllarda 343 milyon Rand'lık yatırım planını bitirmeyi ve yeni nesil nükleer santraller yapmayı planlamaktadır.


Ülkemiz ile olan İlişkiler:
Ülkemizin izlediği çok boyutlu dış politika çerçevesinde 1998 yılında Afrika ülkeleriyle siyasi, askeri, kültürel ve ekonomik ilişkilerimize bir ivme kazandırmak amacıyla "Afrika'ya Açılım Eylem Planı" oluşturulmuştur. Bu bağlamda, Dış Ticaret Müsteşarlığınca 2003 yılı başında "Afrika Ülkeleriyle Ekonomik İlişkilerin Geliştirilmesi Stratejisi" hazırlanmış ve 2005 yılı hükümetimiz tarafından "Afrika Yılı" ilan edilmiştir. Bunlara ilaveten, karşılıklı üst düzey ziyaretlerin gerçekleştirilmesi, yeni ekonomik ve ticari anlaşmaların akdi, ekonomik ve siyasi ikili mekanizmaların tesisi ve karşılıklı ticaret heyeti ziyaretleri teşvik edilerek, Kıta ile ilişkilerimiz çeşitlendirilerek gelişmiştir. Özellikle son yıllarda Kıta'ya yönelik üst düzey ziyaretlerde önemli bir hareketlilik yaşanmaktadır; bu kapsamda Sayın Cumhurbaşkanımız, 2009 yılında Kenya ve Tanzanya'ya, 2010 yılında Kongo Demokratik Cumhuriyeti, Kamerun ve Nijerya'ya ve son olarak 23-26 Mart 2011 tarihlerinde Gana ve Gabon'a resmi ziyaretlerde bulunmuşlardır.


9-13 Mayıs 2011 tarihlerinde İstanbul'da düzenlenen BM IV. En Az Gelişmiş Ülkeler (EAGÜ) Konferansı sırasında Sayın Cumhurbaşkanımız, Sayın Başbakanımız ve Sayın Bakanımız SAGA (Sahra Altı Güney Afrika) ülkelerinden muhatapları ile toplam 27 ikili görüşme gerçekleştirmişlerdir. Söz konusu Konferans sırasında 33'ü Afrika'da bulunan EAGÜ kategorisindeki devletlere yönelik olarak 2012 yılından itibaren teknik işbirliği projeleri ve programlar ile burslar için her yıl 200 milyon Dolar tutarında bir yardım paketi açıklanmıştır.


SAGA ülkelerine yönelik dış ticaretimizde bugüne kadar kaydetmiş olduğumuz ve gerçek potansiyeli henüz yansıtmayan aşama da dikkate alınarak, önümüzdeki dönemde SAGA ile toplam ticaret hacmimizin 50 milyar Dolar düzeyine çıkarılması hedeflenmektedir.


Türk inşaat sektörünce 1972-2010 yılları arasında 89 ülkede projeler üstlenilmiş olup, bu projelerin % 21'i tüm Afrika'da (39 milyar ABD Doları) gerçekleştirilmiştir. Kuzey Afrika'nın projelerdeki payı % 19 olup, SAGA'nın payı % 2'dir. (3.7 milyar ABD Doları) Güney Afrika ile 2013 yılında kaydedilen 2,1 milyar dolarlık ticaret hacmi ile söz konusu ülke, dünya genelinde 37. Afrika genelinde ise, Mısır, Cezayir ve Libya'nın ardından 4. önemli ticari partnerimiz durumundadır. Sahra Altı Afrika da ise en önemli ticari partnerimizdir. Pazardaki tüm olumsuz pozisyonumuza rağmen (AB ülkelerinin gümrük vergisi avantajı ve Asya ülkelerinin pazardaki hâkimiyeti) ihracatımızda sağlanan artış; oldukça dinamik ve gelişen bir yapısı olan pazarın ülkemiz için önemini ortaya koymaktadır.


Ülkeye yönelik ihracatımızda kara ulaşım araçları, ham petrolden ürünler, elektrikli makine ve cihazların önemli kalemleri teşkil ettiği görülmektedir. Güney Afrika'dan ithalatımızda ise altın ve taşkömürü en önemli ithal kalemlerimizi teşkil etmektedir. Diğer ithal kalemlerimizi ise makineler, ulaşım araçları, demir dışı metaller ve demir ve çelik oluşturmaktadır.


2008 yılında zirveye ulaşan Türkiye – Güney Afrika Dış Ticaretinin 2009 ve 2010 yıllarında düşme trendine girdiği, 2011 yılında kaydedilen artışın 2013 yılında da tekrar sağlandığı görülmektedir. 2013 yılında ihracatımız % 60'ın üstünde bir artışla 620 milyon dolara ulaşmıştır.
İhracatımızda en önemli payı Kuzey Afrika ülkeleri almaktadır. Ülkemiz ürünlerinin rekabet avantajının bulunduğu Sahra Altı Afrika ülkelerinin payı da her yıl artmaktadır. Sahra Altı Afrika ticaretinde önemli bir geçiş ülkesi olan Güney Afrika diğer bölge ülkeleri ile de iş yapmak isteyen firmaların faaliyetlerini yönetebilecekleri bir merkez olarak değerlendirilmelidir.


Afrika kıtasının tümüne yönelik dış ticaretimiz incelendiğinde ise Afrika Stratejisinin uygulamaya konulduğu 2002 yılından bu yana artış eğiliminin sürmekte olduğu ve 2013 yılında ihracatımızın 14 milyar doları aştığı görülmektedir.






TURİZM
Güney Afrika, ülkede 1990'lı yılların başında başlayan değişim süreciyle birlikte kapılarını uluslararası turistlere açmaya başlamıştır. Ülke, uygun iklimi, doğal zenginlikleri, vahşi hayvanları ve yaygın olarak kullanılan İngilizce dili sayesinde turizm bakımından önemli avantajlara sahiptir.


Afrika kıtasında en çok turist çeken ülke olan Güney Afrika'da, turizm sektörü, 2014 yılına kadar yıllık ortalama %6 büyüme hedefleyen Güney Afrika Hızlandırılmış ve Paylaşılmış Büyüme Girişimi (AsgiSA) Programı uyarınca da en çok önem verilen sektörlerden birisidir.


Turizm sektörü GSYİH' YE yaklaşık %8 oranında katkıda bulunmakta ve 1 milyon dolayında kişiye doğrudan ve dolaylı istihdam imkânı sağlamaktadır.
Birleşmiş Milletler Dünya Turizm Örgütü'nün(UNWTO) özellikle son yıllarda Afrika kıtasına yönelik yapmış olduğu turizmi geliştirme çalışmaları, global anlamda önemli bir farkındalık oluşturmaktadır. UNWTO verilerine göre Uluslar arası turist girişleri 56 milyon olan kıtanın, bu sayıyı 2030 yılı itibariyle 134 milyona yükseltmesi öngörülmektedir.
Bununla beraber kıtaya olan hava yolu bağlantılarının güçlendirilmesi politikaları, kıtanın turizm potansiyelinin kullanabilmesi açısından oldukça önemli görülmektedir. Diğer bir yandan kıtanın en büyük sorunlarından biri olan kaçak avcılık, turizm sektörü için önemli bir kriz oluşturmaktadır. Gerek biyolojik çeşitliliğe oluşturduğu tehdit, gerekse Afrika destinasyonlarının algısındaoluşturduğu negatif etki sebebiyle, yasa dışı vahşi yaşam ticaretinin önlenmesine yönelik stratejiler geliştirilmesi, UNWTO'nun bölgeye yönelik birincil hedeflerindendir.
Kıtanın ve özellikle Güney Afrika Cumhuriyeti'nin, Ülkemiz ile olan yakın ticari ilişkileri ve bağları sebebiyle, bölge turizm alanı için de önemli bir potansiyel oluşturmaktadır. THY'nin 2006 yılından itibaren kıtaya yönelik başlattığı direkt/aktarmalı 30'un üzerinde sefer ile kıta ile olan ulaşım sıkıntısı çok büyük bir oranda giderilmiş ve yoğun talepler ile destinasyonun ivmesi başarılı bir artış yakalamıştır.






SONUÇ


• Kıta ile olan tüm siyasi, ticari ve turizm ilişkilerimiz ışığında ülkemizin bölgedeki pozitif imajı, yumuşak diplomatik ilişkiler ile bölgede itici güç haline gelmesiyle, turizm sektörü için kuvvetli bir pazar ve uzun vadeli başarı potansiyeli bulunmaktadır.
• Bununla beraber fuar esnasında yapılan görüşmelerde en önemli etkenin ulaşım olduğu, THY'nin kıtada birçok destinasyona uçmasına karşın, Ülkemiz (İstanbul) varışlı uçuşların ücretlerinin çok yüksek olduğu, bu nedenle genelde transit uçuşların tercih edildiği bilgisi aktarılmıştır.
• Fuar süresince edinilen diğer bir bilgi de e-vize imkânının sağlanmasının pozitif bir etki olmuştur.
• Ülkemizin bölgede turizm anlamında pozitif bilinirliği olduğu, birçok seyahat acentesinin ve Tur Operatörünün küçük gruplar halinde turist gönderdiği ve iş hacminin artırılmasına yönelik yapılacak tanıtım çalışmalarının gerekliliği tespit edilmiştir.