Taş Konak'ta 'zarif' sergi: ‘Kuytu’daki zarafet

17. asırdan 20. yüzyıla kadınların hayatını yansıtan nesnelerin yer aldığı “Kuytu” sergisinin küratörü Meyçem Ezengin “O devirlerde kullanılan her üründe bir zarafet var. Enfiye kutusundan, bornoza kadar her şeyde bir hikâye bulunuyor” diyor.

MURAT ÖZTEKİN'İN HABERİ - Kimseye etmem şikâyet ağlarım ben hâlime. Titrerim mücrim gibi baktıkça istikbalime…”

İşte bu meşhur mısraları kaleme alan, Osmanlının ilk şairlerinden İhsan Raif Hanım’ın yıllarını geçirdiği ve şiirlerine ilham veren Nişantaşı’ndaki Taş Konak, bugünlerde mazinin kadınlarının hayatını gözler önüne seren, “zarif” bir sergiye ev sahipliği yapıyor...

Geleneksel kadın başlıkları, kemerler, çantalar, keseler, takılar, el aynaları, köstekli saatler… Tarihî binada faaliyet gösteren Kalyon Kültür’ün açtığı “Kuytu” adlı sergi, 1.203 parçalık büyük bir antoloji ile Osmanlıda yaşayan veya imparatorluk devrini gören kadınların saklı ama çok renkli hayatlarını farklı nesnelerle bugüne taşıyor. 17. asırdan 20. yüzyıla sosyal hayatı ve yaşanan değişimleri yansıtan etnografik eser ve nesneler, Türk kadınının zarafetini de gözler önüne seriyor.

Sergideki eserler, koleksiyoncu Yusuf İyilik’in Anadolu’nun farklı bölgelerinden toplayıp Enderun Sanat Merkezinde restore ettirdiği özel koleksiyona dayanıyor.

Osmanlının son asrından başlayan ve sonrasında sürat kazanan modern- leşme döneminden izler olsa da nesnelerin çoğu, kadınların “perdeler” ardındaki dünyalarına dair. Bu sebeple serginin “Kuytu” başlığı, devrin ruhunu bire bir karşılıyor.

“HAYRAN KALDIM”

Türkiye gazetesinin sorularını cevaplayan serginin küratörü mozaik sanatçısı Meyçem Ezengin, eserlerdeki zarafete vurgu yaparak “Ben bir kadın olarak koleksiyonu ilk gördüğümde hayran kaldım. Çünkü o devirlerde kullanılan her üründe bir zarafet var. Enfiye kutusundan, bornoza kadar her şeyde bir nakış ve hikâye bulunuyor. Mesela başlıklarda kullanılan tepelikler kadın bekârsa ayrı, evliyse ayrı ve kayınvalide olduysa farklı yapılmış. Her bir nesnenin dili mevcut. Biz de sergiyle incelikli bir dünyayı yansıtıyoruz. Çok geniş bir koleksiyondan her konudan bir parçaya yer veriyoruz” diye konuşuyor.

Serginin hatıraları canlandırdığını dile getiren Ezengin “Gelen misafirlerimiz, sergideki eserlerin bazılarını kendi atalarında gördüklerini söylüyor. Herkes kendisinden bir hatıra buluyor. Sergi, yeni nesle örnek de olacak, bu kültürü yaşatmamız gerektiğini hatırlatacaktır. Belki de bu nesneler, yeni moda anlayışlarına ilham verecektir” ifadelerini kullanıyor.

Serginin beslendiği koleksiyondan meydana getirilen bir eseri anlatan Ezengin şöyle konuşuyor: Sergide yeni bir eser de yer alıyor. Yusuf İyilik’in koleksiyonundaki el dokuması kumaşlardan parçalar alarak, kırkyama tekniği ile bayrak formunda bir çalışma yaptık. İstedik ki geçmiş döneme ait olan kumaşlar, günümüzün kabiliyetli elleriyle işlesin. Aynı zamanda bir kumaş portfolyosu gibi oldu.

Serginin önemli eserleri arasında, yaklaşık 200 yıllık tarihe sahip saray hattatı Muhsinzade Abdullah Efendi’nin yazdığı “Şehzade Cüz” de yer alıyor.

ESERLER BİNAYLA BÜTÜNLEŞTİ

“Kuytu” sergisini tarihî binanın yapısına uygun şekilde hazırladıklarını söyleyen Meyçem Ezengin “Taş Konak, tarihî bir yapı ve önemli isimler burada yaşamış, sanat herdaim var olmuş. Binada çok güzel kalem işleri mevcut. Biz de odalardaki işlemelerle bütünleşecek eserlere yer vermeye çalıştık. 1.203 parça ile her odada farklı bir temayı işlemeye özen gösterdik. Taş Konak bu sergiyle de özdeşleşti” diyor.
Ezengin, sergi vesilesiyle bir kitap çalışması da yapıldığını ve yakında yayımlanacağını sözlerine ilave ediyor.

AJANDA

> Beyoğlu’ndaki Akbank Sanat’ın ev sahipliği yaptığı “Dijital Sezgiler” sergisi, 19 Nisan tarihine kadar uzatıldı. Küratörlüğünü Helena Nikonole’nin üstlendiği sergide; yapay zekâya dair dünya çapında yeni medya sanatının önde gelen isimlerinin projeleri ile genç sanatçıların eserleri birlikte yer alıyor.

> Pera Film, Zamane İstanbulları sergisi kapsamında gösterime sunduğu “Uğrak” programının ertelenen seanslarını 31 Mart’a kadar sinemaseverlerle buluşturuyor. Programda, İstanbul’u bir uğrak yerine dönüştüren filmler bir araya geliyor.

> Borusan Contemporary’nin mimarların perspektiflerini çağdaş sanat ile buluşturan “Peki Mimarlar Ne Düşünüyor?” faaliyet serisinin üçüncüsü bugün İstanbul’daki Perili Köşk’te düzenlenecek.

KİTAP

> 15. asır macerası
Kaan Murat Yanık’ın son romanı “Sular Üstünde Gökler Altında”, okuyucusunu 15. asrın sonuna taşıyıp; İstanbul’dan Kırım’a, İspanya’dan Güney Amerika’ya uzanan bir maceraya dâhil ediyor. Ketebe Yayınları etiketiyle okuyucuyla buluşan eser, dönemin dünyaya açılan keşif gemilerinde harita çizmek için vazife alan Kalender’in sıra dışı hikâyesini merkezine alıyor. Eserdeki serüven, mitler ve masallarla harmanlanıyor...

> "Sıradan” insanın dramı
20. asır Çin edebiyatının usta yazarlarından Lu Yao’nun meşhur eseri “Sıradan Dünya”, Everest Yayınlarından yayımlandı. Eser, okuyucusunu Mao’nun Çin’de başlattığı “kültür devrimi” sonrasında yaşanan acılı yıllara götürerek, baskılara boyun eğmeyen “sıradan” insanların dünyasına şahit kılıyor. Yazarın zorlu hayatından da izler barındıran kitap; zıt temaları bir araya getiriyor.

> Hint tarihine bakış
Hint tarihinin günümüze kadar devam eden hareketliliğini işleyen “Erken Dönem Hindistan Tarihi ve Kültürü” adlı eser, Türkçeye kazandırıldı. VakıfBank Kültür Yayınları (VBKY) tarafından neşredilen kitap; antik Hindistan’ın şehir devletleri ve krallıklarından Buddhizm ve Cainizm’in gelişim süreçlerine, Yunanların ve İskender’in fetihlerinden Hint destanlarına kadar geniş bir devre ışık tutuyor.