Dere yataklarına ev yapana ağır ceza geliyor

Orman Kanunu değişiyor, artık dere yataklarına bina inşa eden, yeraltı sularına izinsiz besleme yapan gerçek kişilere ağır para cezası geliyor

Orman Kanunu değişiyor, değişimle birlikte, vatandaş artık bahçesine kuyu kazamayacak, DSİ gelirleri, Kurumlar vergisi'nden muaf olacak İhtiyaç duyulması halinde, kıyılarda ibadethane yapılmasına izin verilecek Kiraya verilen ya da tahsis edilen vakıf taşınmaz malları; yangın, hırsızlık ve doğal afetlere karşı sigortalanacak, Dağıtılan vakıfların hayatta bulunan kurucularının başvurusu üzerine, bin lira ile yeni vakıf kurulabilecek Dere yataklarının üzerine yapı yapan veya izinsiz kapatan, yeraltı sularına izinsiz besleyen gerçek kişilere 15 bin lira, tüzel kişilere 50 bin lira idari paza cezası uygulanacak. TBMM Başkanlığı'na sunulan Orman Kanunu'nda değişiklik yapan tasarıya göre, DSİ, görev dolayısıyla yapacağı işlemler yönünden her türlü vergiden, yargı harçları dahil her türlü harç ve paydan, Damga Vergisi'nden, bina ve arazi vergisinden, binek araçları hariç ithal edilecek motorlu vasıtalar, motorlu, motorsuz makine, cihaz, araç-gereç ile bunların yedek parçaları her türlü vergi ve harçtan muaf olacak.

DSİ gelirleri, Kurumlar Vergisi'nden istisna tutulacak.

Yatırım programında yer alan ve Maden İşleri Genel Müdürlüğü'ne bildirilen DSİ projeleri içerisinde kalan yerlerde, Maden Kanunu uyarınca maden arama veya işletme ruhsatı verilmeden önce DSİ'nin uygun görüşü alınacak. İmar planlarının hazırlanmasında taşkına maruz alanlar için öncelikle taşkın haritaları yapılarak, taşkın koruma alanlarının yapılaşmaya açılmaması sağlanacak.

Cezalar artıyor

Tasarı, su kaynaklarının ve yapılarının korunması amacıyla bazı yasaklar da getiriyor. Buna göre, su yapılarına zarar verilemeyecek, dere yataklarında DSİ'den izinsiz kesit daraltıcı yapı yapılamayacak, mevsimlik akışlı olsa dahi dere yataklarının üzerine yapı olamayacak veya izinsiz kapatılamayacak, mevsimlik akışlı olsa dahi dere yatakları tarla haline dönüştürülemeyecek, yeraltı sularına izinsiz besleme gerçekleştirilemeyecek.
Diğer kanunlara göre daha ağır bir cezayı gerektirmediği taktirde su yapılarına zarar verenler, dere yataklarında DSİ'den izinsiz kesit daraltıcı yapı yapanlar, mevsimlik akışlı olsa dahi dere yataklarını tarla haline dönüştürenlere 3 bin lira; bunları yapanlar tüzel kişiler ise 10 bin lira idari para cezası kesilecek. Mevsimlik akışlı olsa dahi dere yataklarının üzerine yapı yapan veya izinsiz kapatan, yeraltı sularına izinsiz besleyen gerçek kişilere 15 bin lira, tüzel kişilere 50 bin lira idari paza cezası uygulanacak. Bu fiillerin tekrarı halinde ceza 5 kat arttırılacak.
Su tahsis belgesi olmadığı halde veya tahsis edilen suyu tahsis amacı dışında kullanan veya satan gerçek kişilere 2 bin lira, tüzel kişilere 10 bin lira idari para cezası verilecek, bu kişiler su kullanımından men edilecek. Bu fiillerin tekrarı halinde ceza 5 kat olacak.
Su tahsis belgesinde belirtilen miktardan daha fazla su kullananlara metreküp başına 5 lira idari para cezası uygulanacak.
Ölçüm cihazını bozanlar, 5 bin lira idari para cezasına çarptırılacak.
-Su yapılarının inşasının denetimi zorunlu olacak-
Elektrik Piyasası Kanunu ve su kullanım hakkı anlaşması çerçevesinde elektrik enerjisi üretmek amacıyla yapılacak olan hidroelektrik tesislerinin baraj, regülatör, yükleme havuzu, tünel, kanal, borulu isale hattı gibi su yapısıyla ilgili kısımları ile gerçek ve tüzel kişiler tarafından yapılacak baraj, gölet ve regülatör gibi su yapılarının inşasının inceleme ve denetimi zorunlu olacak.
Diğer su yapılarından sulama tesisi, isale hattı, kollektör, arıtma tesisi, taşkın ve nehir yatağı düzenlemesi gibi yapıların da denetiminin talep edilmesi halinde masrafları ilgililerine ait olmak üzere denetim hizmeti DSİ tarafından yapılacak veya DSİ tarafından yetkilendirilen Türk Ticaret Kanunu'na göre kurulmuş şirketlerden DSİ'ce müşavirlik hizmeti satın alınarak yaptırılacak.
Üretim lisansı sahibi tüzel kişilerden denetim yaptırmayanlara, DSİ tarafından tesisin kurulu gücüne bağlı olarak megavatt başına 5 bin lira idari para cezası kesilecek. DSİ tarafından yapılacak yazılı ihtardan itibaren 30 gün içerisinde gerekli müracaatın yapılmaması halinde DSİ ile imzalanan su kullanım hakkı anlaşması iptal edilecek.
DSİ tarafından denetim şirketine izin belgesi ile yetki verildiği halde, su yapılarının denetimini DSİ kriterlerinin, standartların, ilgili mevzuat hükümlerinin gerektirdiği şekilde yerine getirmeyen yetkili denetim şirketlerine; DSİ tarafından ilk seferinde denetlenen hidroelektrik tesislerinde, kurulu gücüne bağlı olarak megavatt başına 5 bin lira idari para cezası; baraj, gölet, sulama tesisi, isale hattı, kollektör, arıtma tesisi, taşkın ve nehir yatağı düzenlemesi gibi su yapılarında, yatırım bedelinin binde biri nispetinde idari para cezası uygulanacak.
Su yapılarını denetlemek üzere yetkilendirilmiş şirketlere uygulanacak idari yaptırımlar DSİ tarafından yerine getirilecek.
Denetim şirketi ile denetim şirketinde görev alan denetim elemanları, su yapısının, projesine, fen ve sanat kurallarına ve ilgili mevzuata uygun olarak yapılmamasından ortaya çıkan zarar ve ziyandan kabul tarihinden itibaren 15 yıl süreyle yatırımcı ile birlikte müteselsilen sorumlu olacak.
Bilim ve fen bakımından orman olarak korunmasında hiçbir yarar görülmeyen ve tarım alanına dönüştürülmesi de mümkün olmayan yerler; Bakanlar Kurulunca tespit edilen usul ve esaslara göre, hayatı etkileyen doğal afete maruz kalan veya Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanuna göre riskli alanlardaki yerleşim alanlarında kalan kamu kurum ve kuruluşları ile bu alanlarda yaşayanların iskanlarını temin, iyileştirme, tasfiye ve yenileme amacıyla yeni yerleşim alanı olarak kullanılmak üzere Orman Genel Müdürlüğü'nce orman sınırları dışına çıkarılacak.
Orman sınırları dışına çıkarılacak alanlar ile daha önce bu düzenleme kapsamında orman sınırları dışına çıkarılan alanlar, tapuda Hazine adına tescil edilecek ve Çevre ve Şehircilik Bakanlığı'nın tasarrufuna geçecek.
Yeraltı sularının tahsisine DSİ yetkili olacak. Tahsis edilen yeraltı suları, kullanılan suyun metreküp bedeli üzerinden ücretlendirilecek. Yeraltı ve kaynak suları, il özel idarelerince suyun metreküp bedeli de gözönüne alınarak kiraya verilecek.
Baraj, sulama şebekeleri ve boru hatları, karayolu, liman ve havaalanı, demiryolu gibi gelecek yıllara sari büyük projelerde kamu yararı kararının ilan edilerek tebliğ edilmesinin ardından kamulaştırılacak taşınmazların üzerinde sabit tesis yapılması yasağı getiriliyor.
Tasarı, dere güzergahlarındaki taşkın sahalarındaki kaçak ruhsatsız yapının kamulaştırılarak kaldırılmasının kısa zamanda mümkün olamaması konusunda yaşanan olumsuzlukların da önüne geçmeyi amaçlıyor. Taşkın koruma ıslahı güzergahlarının düzenleme ortaklık payı kesintisi içerisinden karşılanarak, 1/5.000 nazım imar planı ve 1/1.000 ölçekli imar uygulama planlarında bu alanların ayrılması hedefleniyor.
Orman Genel Müdürlüğü bünyesinde istihdam edilecek ve ilk defa açıktan atanacak orman muhafaza memurları, merkezi sınav dışında mesleki şartlara uyum sağlayıp sağlayamayacağının tespit edilebilmesi amacıyla sözlü ve uygulamalı sınava da tabi tutulacak.
Yapılacak orman kadastrosu çalışmalarının bir an önce tamamlanması için fenni işler ihale yoluyla da gerçekleştirilebilecek.
İhtiyaç duyulması halinde, kıyılarda ibadethane yapılmasına izin verilecek.
DSİ'nin hidroelektrik enerji üreten baraj ve santralleri yapmaya devam etmesinde kamu yararı görüldüğünden, DSİ bu kapsamdaki hizmetlerini sürdürülebilecek.
Tasarı, beyanname, bilgi ve belgeleri verme yükümlülüğünü çoğu kez kasıtlı olmamakla birlikte, ya hiç ya da zamanında yerine getiremeyen vakıf yöneticileri veya görevlendirdikleri personelin birden fazla para cezası almasının önlenmesi amacıyla düzenleme yapıyor. Buna göre, iki defa idari para cezası alan vakıf yöneticilerinin görevden alınmasını öngören düzenleme yürürlükten kaldırılacak.
Sigorta şirketlerinin eski eser vakıf kültür varlıklarını sigorta yapması amacıyla düzenleme yapılıyor; vakıf kültür varlıklarının sigorta işlemlerinde bedel tespitine ait kriterler kanuna ekleniyor. Buna göre, kiraya verilen veya tahsis edilen Vakıflar Genel Müdürlüğü ve mazbut vakıf taşınmaz malların; yangın, hırsızlık ve doğal afetlere karşı, kullananları tarafından sigortalanması zorunlu olacak. Sigorta işlemlerinde bedel, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı'nın mimarlık ve mühendislik hizmet bedellerinin hesabında kullanılan yapı yaklaşık birim maliyetleri ile taşınmazda yer alan taşınırların değeri dikkate alınarak belirlenecek.
Tasarıyla, 1 Ocak 1990'dan düzenlemenin yayımı tarihine kadar yargı kararları gereği kapatılarak malları Vakıflar Genel Müdürlüğü'ne intikal eden vakıfların kurucularına aynı ad ve amaçla vakıf kurma ve dağıtılan vakıfların mallarının bu vakfa intikalini sağlamak üzere, Avrupa İnsan Haklan Mahkemesi'nde devam eden bu konulardaki davalar da dikkate alınarak düzenleme yapılıyor.
Buna göre, 1 Ocak 1990 tarihinden bu düzenlemenin yayımı tarihine kadar Genel Müdürlüğün dağıtılma talebiyle açtığı dava sonucunda dağılmasına veya dağıtılmasına karar verilen yeni vakıfların hayatta bulunan kurucularının başvurusu üzerine vakfın adı ve amacı aynı olmak kaydıyla, bin lira kuruluş malvarlığı tahsis edilerek yeni bir vakıf kurulabilecek. Kurulan bu vakıflar Türk Medeni Kanunu ve bu Kanun hükümlerine göre faaliyette bulunacak, ancak kanunla kurulan vakıf statüsünde sayılmayacak.
Dağıtılan vakfın Genel Müdürlüğe intikal eden taşınmazları, yeni kurulan vakfa mahkeme siciline tescilinden itibaren üç ay içerisinde devredilecek.
Genel bütçe kapsamındaki kamu idareleri, özel bütçeli idareler, üniversiteler, düzenleyici ve denetleyici kurumlar ile sosylal güvenlik kurumlarında çalışanlardan, durumları uygun olanlar, talepleri ve kurumlarının muvafakati ile Türkiye Su Enstitüsü'nde sözleşmeli olarak istihdam edilebilecek. Bu şekilde görevlendirilen personel kurumundan aylıksız izinli sayılacak ve asıl kadrosuyla ilgisi devam edecek. Buna göre; görevlendirilenler, görevde kaldıkları sürece mali ve sosyal haklarını Enstitüden alacak.
Enstitüde ulusal ve uluslararası düzeyde düzenlenecek eğitim programlarında ücret karşılığı ders vermek üzere görevlendirilenlere saat başına ders ücreti verilecek.
Türkiye Su Enstitüsü'ne danışmanlık, sekreterlik, arşiv, idari, mali ve personele ilişkin işlemlerini yürütecek personel ihtiyacının karşılanması amacıyla 6 personel verilecek.