Sıra zihin okumada: Beynimiz bulut bilişime bağlanacak

Sosyal medya ile önce verilerimizi topladılar, sonra telefonlara yerleştirdikleri sensörlerle parmak izi ve göz bebeğimizi taradılar. Mikrofon ve kameraları kullanarak konuşmalarımıza kulak misafiri olup, bizi gizliece izlediler. Şimdi de çip ve yapay zekâ ile zihinlerimizdekileri öğrenmek istiyorlar.

ÖMER TEMÜR'ÜN HABERİ - Yuval Harari 2018 yılında Davos’taki Dünya Ekonomik Forumu’nda, yakın gelecekte verinin insanoğlu ve hayat üzerindeki etkilerinin neler olacağı konusundaki görüşlerini aktarırken aslında dijitalizmden bahsediyordu. Öyle görünüyor ki George Orwell’in 1984 romanındaki tarzda distopik bir dünyaya yelken açıyoruz. Aslında her şey mobil telefonların hayatımıza girmesiyle başladı. Ardından sosyal medya platformları sosyolojiyi değiştirdi.

Sosyal medya platformları önce kullanıcılarının verilerini ele geçirdi. Sonrasında ekrana her bastığımızda parmak izimizi aldılar. Kameraya her baktığımızda yüzümüzü ve göz bebeğimizi taradılar. Kimi izin alarak yaptı, kimi sormaya bile ihtiyaç duymadı. Telefona bir mobil uygulama yüklemek istediğimizde mikrofon, kamera ve fotoğraflara erişimi şart koştular. Erişim izni vermeyene hizmete erişim imkanı verilmedi. Dijital zorbalık yoluyla verileri ele geçirenler bununla da yetinmedi. Mikrofon ve kamera ile bu defa yasal olmayan yollarla kullanıcılarını dinlemeye ve izlemeye başladılar. Konuşmalarımızı, ses tonumuzu, mimik ve duygularımızı analiz ettiler. İnternet kullanıcılarının arama motorlarında yaptığı her arama kaydedildi, dijital dosyalar oluşturuldu. Âdeta tele-kulağa dönüşen Instagram ve Facebook gibi platformlar reklamlar yoluyla bu verileri kazanca dönüştürüyor.

DÜŞÜNCELERİNİZİ TAHMİN EDİYORLAR

Gelinen noktada göstermelik de olsa izin alma dönemi bitti. Bunun somut örneği Fransa’da yaşandı. Fransa Meclisi’nin aldığı karar ile polis, kullanıcı izni olmadan uzaktan telefonun kamera ve mikrofonuna erişerek ses ve görüntü kaydı alabilecek.

Artık bu çağda dinlemek ve izlemek de yetmiyor. Teknoloji firmalara zihinlere hükmetmek için çip ve yapay zekâ teknolojileri alanında sabah akşam hiç durmadan çalışıyor. Elon Musk’ın şirketi Neuralink bunu çip takarak gerçekleştirmek istiyor. FDA’dan onay alan Neuralink yıl sonuna kadar insanlarda çip uygulamasına başlayacak. Bunun yanı sıra yapay zekâdan faydalanılarak yürütülen deneyde önemli ilerlemeler kaydedildi. Amerika Birleşik Devletleri’ne bağlı Teksas Üniversitesindeki bir grup araştırmacı, yapay zekâ teknolojisinden faydalanarak insan zihnindeki düşünceleri okuyan bir sistem geliştirdi. “Semantic Decoder” adıyla anılan bu sistem, ChatGPT ile aynı doğrultuda geliştirilen bir model kullanarak insanlara ait düşünceleri metne dönüştürüyor. Sistemin performansını değerlendiren araştırmacılar, düşüncelerin yüksek bir doğruluk oranıyla okunabildiğini belirtti. Araştırmacı bilim insanları, deneylerinde üç insanın beyin frekanslarından faydalandı. Hikâye dinletilen deneklerin beyin aktiviteleri 16 saat süreyle kayıt altına alındı. Kayıt altına alınan frekansları analiz edip değerlendiren yapay zekâ modeli, hikâye içeriğini yüksek bir doğruluk oranıyla metne çevirdi.

SOKAKTA DA BİLE İZLENİYORUZ

Japonya Ulusal Polis Teşkilatı da yapay zekâ kameraları ile suç öncesi davranışları tespit etmeye çalışıyor. Bu adım, eski Başbakan Shinzo Abe’ye yönelik suikastın ardından geldi. Ulusal Polis Teşkilatı, Mart 2024’te yapay zekâlı kameralar üzerinde testlere başlayacak. İngiltere’deki Bilgi Komisyonu Ofisinin (ICO) yayınladığı rapor bu alanda yapay zekânın rolüne dikkat çekerek kişinin düşüncelerine erişebileceğini ortaya koyuyor.

Kimilerine göre bunlar komplo teorisi olsa da dünya George Orwell’in distopik dünyasına hızla ilerliyor. Uzun süre Google’un başmühendisi olarak görev yapan Ray Kurzweil’e göre insanların beyinleri 2030 yılında nano robotlar aracılığıyla bulut bilişime bağlanacak. Sonuç olarak insanlık mahremiyetin olmadığı dünyaya hızla gidiyor.