Telefonlar alarm verecek: Hava uyarı sistemleri herkese açılıyor

Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri, aşır hava ve iklim felaketi uyarı sisteminin dünyadaki herkese sunulması gerektiğini söyledi. Şu anda insanların yaklaşık üçte biri erken uyarı sistemleri kapsamında değil. Ancak Afrika'da sorun daha ciddi ve her 10 kişiden altısı bu tür uyarılardan yoksun.

İklim değişikliği tüm hızıyla devam ederken ani sel, sıcak hava dalgaları, şiddetli fırtınalar ve deniz seviyesinin yükselmesi gibi aşırı hava ve iklim koşullarından daha fazla insanın etkilenmesi muhtemel görünüyor. BM Genel Sekreteri António Guterres, bu kadar çok insanın hala erken uyarı sistemleri kapsamında olmamasının kabul edilemez olduğunu söyledi. Hükümetlerarası İklim Değişikliği Panelinde, yakın gelecekte insanlığın yarısının iklim krizinde 'tehlikeli bölgede' olduğu tespit edildi.

Birleşmiş Milletler, dünyadaki herkesin feci hava olaylarından önce erken uyarı alabilmesini sağlamak istiyor. Bu haftaki bir duyuruda bu hedefi beş yıl içinde tutturmak için yol haritası çizdi. BM yetkilileri, iklim değişikliği aşırı hava koşullarını daha da kötüleştirdiği için acilen erken uyarı sistemlerine ihtiyaç olduğunu vurguladı.

Bu tür sistemler sayesinde vatandaşlar, tehlikeli hava olaylarından önce teknolojik cihazları aracılığıyla bildirim alabiliyor. Dünya Meteoroloji Örgütüne (WMO) göre, dünyadaki her üç kişiden biri hâlâ erken uyarı sistemlerine sahip değil. BM Genel Sekreteri António Guterres, 23 Mart Dünya Meteoroloji Gününe özel hazırlanan video açıklamada, "Bu kabul edilemez, özellikle iklim etkilerinin daha da kötüleşeceği kesin" dedi.

AFETLER SON 50 YILDA 5 KAT ARTTI

Küresel ısınma, her on yılda bir daha kötü etkilere yol açıyor; aşırı fırtınalar, seller, sıcak hava dalgaları, kuraklıklar ve yangın mevsimleri gibi. Dünyamız şimdiden bazı yıkıcı değişiklikler görmeye başladı. WMO'nun 2021 raporuna göre, kaydedilen iklim, hava durumu veya suyla ilgili afetlerin sayısı son 50 yılda beş kat arttı. Böyle bir felaket, bu süre zarfında her gün ortalama 115 cana ve 202 milyon dolarlık hasara mâl oluyor.

WMO'ya göre, erken uyarı sistemlerinden yoksun olanların çoğu, aynı zamanda iklim krizine karşı en savunmasız olan yerlerde yaşıyor. Buna, yükselen deniz seviyelerinin sel ve fırtına dalgalanmalarını daha tehlikeli hale getirebileceği gelişmekte olan küçük ada devletleri de dahil. Afrika kıtası ise, yüzde 60'ının erken uyarı sistemlerine erişim eşitsizliği yaşaması ile en riskli bölge.

Dünya Meteoroloji Örgütü (WMO), özellikle ihtiyacın en fazla olduğu ülkelerde, önümüzdeki beş yıl içinde erken uyarı sistemlerine 1,5 milyar dolarlık yatırım çağrısında bulundu. Ajans, bu tür sistemlere harcanan her 800 milyon doların, gelişmekte olan ülkelerde her yıl 16 milyar dolara varan zararın önlenmesine yardımcı olduğunu belirtiyor.