Azerbaycan'a hangi ülkeler destek veriyor? Ermenistan'ın 'dostları' kim? Kimler kimlerle beraber!

ABD Dışişleri Bakanı Mike Pompeo, devam eden Azerbaycan-Ermenistan gerginliği konusunda skandal ifadeler kullandı. Pompeo "Umarız Ermeniler, Azerilerin yaptıklarına karşı kendilerini savunabilirler" dedi. ABD gibi Fransa, Kanada, Yunanistan, İtalya, İran, Suriye, İzlanda gibi ülkelerden de Erivan'a destek açıklamaları geldi.

Şüphesiz, Ermenistan'a koşulsuz destek veren ülkelerin başında, iki ülke arasındaki ilişkileri düzeltmek için 1992 yılında kurulan AGİT (Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Teşkilatı) Minsk grubunun eş başkanlarının bulunduğu ortada... Fransa, Rusya ve ABD'nin eş başkanı olduğu AGİT Minsk grubunun taraflı olması, Bakü ile Erivan arasında müzakerelerin başlamadan bitmesine engel oluyor.

FRANSA AÇIK OYNUYOR
Suriye'den Libya'ya, Kıbrıs'tan Doğu Akdeniz'e her yerde Türkiye'nin karşısında pozisyon alan Fransa lideri Emmanuel Macron, Dağlık Karabağ'da da yine beklendiği gibi Ermenistan'a açık destek veriyor. Fransa'da 173 senatör, milletvekili ve belediye başkanı, hükümeti Ermenistan'ı desteklemeye çağırdı. Aralarında Paris Büyükşehir Belediye Başkanı'nın da olduğu 173 siyasi kişilik, Le Journal du Dimanche gazetesinde ortak bir bildiri yayınladı.
Masada Ermenistan’a kalkan olan Rusya ise başta siyasi ve askerî olmak üzere her türlü desteği veriyor. Ancak bütün bunlara rağmen Macron yönetimi gibi Rusya, bunu üst perdeden ifade etmiyor.

TÜRKİYE'DEN TAM DESTEK
Azerbaycan'a amasız, fakatsız destek veren ülkelerin başında ise Türkiye geliyor. Ankara’dan gelen her açıklamada ‘her türlü desteğe hazırız’ mesajı veriliyor. Türkiye’nin yanı sıra Pakistan, Afganistan, Malezya, Bosna Hersek, Ukrayna, KKTC gibi ülkeler de Bakü'nün yanında yer alıyor. İşte Azerbaycan'a destek veren ülkeler:

PAKİSTAN: YANINIZDAYIZ
Ermenistan güçlerinin sınır hattı boyunca Azerî sivil halkın yaşadığı yerleşim yerlerine saldırı düzenlediği gün vakit kaybetmeden ilk destek açıklamasında bulunan ülkelerin başında Pakistan geliyor. Pakistan Başbakanı İmran Khan, Azerbaycan için "kardeş ülke" tanımını kullanarak yayımladığı mesajında, Pakistan'ın Azerbaycan'ın yanında olduğunu ve meşru müdafaa hakkını desteklediğini belirtmiş, Azerbaycan'ın Dağlık Karabağ'a ilişkin, oybirliğiyle kabul edilen BMGK (Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi) kararına uygun tutumunu desteklediklerini bildirmişti.

KKTC: ASLA YALNIZ DEĞİLLER
KKTC Başbakanı Ersin Tatar, Ermenistan’ın, "kardeş Azerbaycan"a karşı saldırılarını şiddetle kınadı ve şehitlere Allah’tan rahmet, yaralılara acil şifa dileğinde bulundu. Birilerinin bölgeyle ilgili emellerini gerçekleştirme hayaliyle Ermenistan’ı piyon olarak kullandığını belirten Başbakan Tatar, ancak Azerbaycan'ın asla yalnız olmadığını, Ermenistan ile Ermenileri saldırıya teşvik edenlerin hayallerine kavuşamayacaklarını vurguladı.

MALEZYA: DAYANIŞMA İÇİNDEYİZ
Malezya hükümet olarak resmî bir açıklama yapmasa da Malezya Parlamentosunun Malezya-Azerbaycan Parlamentolararası Dostluk Grubu Başkanı Rozman Isli, Azerbaycan ile dayanışma içinde olduklarını belirtmiş, Ermenistan'ın saldırılarını kınamış, Malezya'nın Azerbaycan'ın bağımsızlığını, toprak bütünlüğünü ve egemenliğini mutlak suretle desteklediğini ifade etmişti.

AFGANİSTAN: ÇABALARI DESTEKLİYORUZ
Azerbaycan’ın Dağlık Karabağ’ın Ermenistan işgalinden kurtarılması için sarf ettiği çabaları desteklediklerini belirten Afganistan Dışişleri Bakanlığı, Dağlık Karabağ'ın Azerbaycan’ın bir parçası olduğunun altını çizdi ve işgal altındaki toprakların işgalden kurtarılması gerektiğini söyledi.

IRAK TÜRKMENLERİ: KANLARIMIZ BİR
Irak makamlarından herhangi bir açıklama gelmedi... Irak Türkmen Cephesi Genel Başkanı ve Kerkük Milletvekili Erşat Salihi ise, Türklerin, kocaman şanlı bir milletin birbirinden kopmayacak parçaları olduğunu belirterek "Azerbaycan ile Türkmeneli bir… Tovuz ile Tavuk bir... Bakü ile Kerkük bir... Telafer ile Hocalı bir... Akan Karabağlı Türk’ün kanı ile Tuzhurmatulu Türk’ün kanı bir" demişti.

BOSNA-HERSEK: MESAJ GÖNDERDİ
Bosna Hersek Devlet Başkanlığı Konseyi Başkanı Sefik Dzaferovic, Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev'e mesaj göndererek, Bosna Hersek'in Azerbaycan'ın toprak bütünlüğüne saygı duyduğunun altını çizmiş, Ermenistan'ın Dağlık Karabağ'daki saldırılarını kınamıştı. Sefik Dzaferovic, Azerbaycan'la ilişkileri için "son derece iyi, dostane" tanımında bulunmuştu. Bosna-Hersek'in en büyük partisi konumundaki SDA'nın (Demokratik Eylem Partisi) Genel Başkanı Bakir İzetbegovic ise Azerbaycan halkına gönderdiği mesajında, Dağlık Karabağ'ın Azerbaycan'a ait olduğunu, Ermenistan'ın sivilleri de hedef alan saldırılarının asla kabul edilemez olduğunu ifade etmişti.

UKRAYNA: DURUŞUMUZ NET
Azerbaycan'ı her zaman desteklediklerini belirten Ukrayna Dışişleri Bakanı Dmitro Kuleba, ülkesinin bu duruşunun hiçbir zaman değişmediğini açıkladı. Azerbaycan’ın toprak bütünlüğüne destek veren Ukrayna’nın Erivan Büyükelçiliği’ne Ermeni protestocular saldırıda bulundu.

KAZAKİSTAN: ÇELİŞKİLER KALKMALI
Kazakistan Cumhurbaşkanı Kasım Cömert Tokayev, "Dondurulmuş ya da 'zaman içinde uzamış' şeklinde ifade edilen bölgesel çatışmalar, modern uluslararası hukukun temeli ve kaynağı olan Birleşmiş Milletler Tüzüğünün iki ana ilkesinden 'devletlerin toprak bütünlüğü' ile 'ulusların kendi geleceğini tayin hakkı' arasında var olan çelişkiyi de ortaya çıkarmıştır. 'Ulusların kendi geleceğini tayin hakkı' ilkesi özellikle devletlerin bağımsızlığını elde ettiğinde ve sömürgeye olan bağımlılığından kurtulduğunda etkin olmaktadır. Bu noktada dünya halkları artık kendi ülkelerinin kaderlerini belirliyor. Bu sebeple artık devletlerin toprak bütünlüğü öncelik kazandı ve ön plana çıktı" ifadelerini kullandı.
İSLAM İŞBİRLİĞİ TEŞKİLATI: KINIYORUZ
İslam İşbirliği Teşkilatı Genel Sekreterliğinden yapılan açıklamada "ateşkesi ihlal eden Ermenistan güçlerinin, Azerbaycan topraklarındaki çeşitli noktalara düzenlediği, sivil can kayıplarına sebep olan saldırılarının yakından takip edildiği" belirtildi. "Ermenistan ordusunun Azerbaycan'a yönelik tekrar eden kışkırtma ve saldırılarının şiddetle kınandığı" açıklamada, teşkilatın "Azerbaycan halkının yanında olduğu" ifade edildi. "Ermenistan silahlı kuvvetlerine işgal ettiği Azerbaycan topraklarından şartsız olarak tamamen çekilme çağrısı" yapılan açıklamada, "iki ülke arasındaki çatışmanın Azerbaycan'ın uluslararası olarak tanınan sınırlarına, toprak bütünlüğüne ve otoritesine saygı duyularak siyasi yollardan çözülmesi" çağrısında bulunuldu.

DİYALOG ÇAĞRISI YAPAN ÜLKELER:
*Suudi Arabistan'dan yapılan açıklamada, Ermenistan ile Azerbaycan arasındaki çatışmanın "barışçıl yollarla" çözülmesi çağrısında bulunuldu. "Suudi Arabistan Krallığı, Ermenistan'la Azerbaycan arasındaki duruma ilişkin gelişmeleri büyük bir endişeyle takip ediyor" denilen mesajda, ilgili Güvenlik Konseyi kararlarının esas alınması istendi.
*Mısır Dışişleri Bakanlığından yapılan açıklamada, Ermenistan ve Azerbaycan'a çatışmadan kaçınma çağrısı yapıldı. Mesajın devamında "Mısır, AGİT-Minsk grubu çerçevesinde uluslararası meşruiyet kararlarına uygun, barışçıl yollarla bir çözüme ulaşmak için tüm tarafları diyalog kurmaya çağırıyor" ifadesi yer aldı. Öte yandan Ermenistan Cumhurbaşkanı Armen Sarkisyan, Mısır Cumhurbaşkanı Abdulfettah el Sisi'ye bir mektup göndererek, çatışmalarla ilgili soruna diplomatik çözüm bulunması amacıyla devreye girme çağrısı yaptı.
*İran Cumhurbaşkanı Hasan Ruhani "İstikrar ve güvenlik kalkınmanın temelini oluşturabilir ve bölgemiz istikrarsızlığa ve yeni savaşlara tahammül edemez" dedi. İran'ın iki ülke tarafından arzu edilen her türlü yapıcı rolü üstlenmeye hazır olduğunu kaydeden Ruhani "Çatışmaların bir an önce durdurulmasını istiyoruz. Hepimiz bölgesel sorunların siyasi yollarla, uluslararası hukuk ve toprak bütünlüğü çerçevesinde çözümü için çalışmalıyız" ifadelerini kullandı. Diğer yandan İran'da Türklerin yoğun yaşadığı Erdebi'de İran polisi, Dağlık Karabağ'a destek için toplanan aktivistlere müdahale etti ve en az 11 kişi gözaltına alındı.
*Endonezya Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Teuku Faizasyah, Azerbaycan ve Ermenistan'ı, aralarındaki anlaşmazlık ve görüş ayrılıklarını uluslararası hukuka ve BMGK (Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi) kararlarına uygun olarak, barışçıl bir biçimde çözmeye ve bir an önce diyaloğa başlamaya teşvik ettiklerini bildirdi.