Körfez’e 3 trilyon dolarlık ziyaret! Beyaz Saray teknik detayları hazırlıyor 

ABD Başkanı Trump, mayısta gerçekleştireceği Orta Doğu ziyaretinde Katar, Suudi Arabistan, Bahreyn ve BAE’ye üç trilyon dolarlık fatura çıkarmaya hazırlanıyor.

YILMAZ BİLGEN - Beyaz Saray, ABD Başkanı Donald Trump’ın mayıs ayında gerçekleştireceği Orta Doğu ziyareti için çalışmalarını sürdürüyor. Katar, Suudi Arabistan, Bahreyn ve BAE temaslarında Trump, 3 trilyon dolarlık bir fatura çıkarmaya hazırlanıyor.

Uluslararası ilişkiler ve güvenlik stratejileri uzmanı Dr. Kadir Ertaç Çelik, bu niyetin bilinçli bir biçimde sızdırıldığını söyledi. Ertaç, Körfez ülkelerinin ödeme konusunda bir konsorsiyuma giderek meseleyi çözeceğini belirtti ve aslında uluslararası bir haraç niteliği taşıyan para alışverişinin sembolik birkaç güvenlik, enerji anlaşmasıyla kamufle edileceğini ifade etti.

Trump’ın Orta Doğu gezi trafiğinde Türkiye’nin de yer alma ihtimalinin olduğu ve bu gezide Türkiye-İsrail ilişkileri, İran, Yemen, Suriye ve İbrahimi Anlaşmalar konusunda çarpıcı gelişmelerin yaşanabileceği kaydediliyor.

BAHANE 7 EKİM

ABD Başkanı’nın Orta Doğu takvimini netleştirmede Yahudi Pesah (Hamursuz) Bayramı’nın bitişi olan 25 Nisan’ın beklendiği öğrenildi. İsrail’in de gezi listesinde yer alması beklenirken Trump’ın Körfez ülkelerini ve özellikle Katar’ı 7 Ekim’in sorumlusu ilan edeceği konuşuluyor.

Gazetemize gelişmeleri değerlendiren Dr. Kadir Ertaç Çelik “Orta Doğu ülkeleriyle para-güvenlik bazlı bir ilişki konsepti çiziliyor. Trump’ın bu kapsamda Körfez ülkelerine ciddi bir fatura keseceği biliniyor. Bu durum bilinçli bir biçimde sızdırıldı. Trump, Körfez’e ciddi bir maliyet çıkarırken Yemen’de Husilerin dizginlenmesi ve deniz ticaretinin güvenliği ve su yollarının emniyeti ile ilgili önemli kararlar alacak. Bu kapsamda Yemen hattı hareketlenebilir. Aynı şekilde Irak’ta da bir iç hareketlilik beklenmeli. Her ne kadar İran konusunda ABD ve İsrail arasında önemli görüş ayrılıkları var. Fakat Körfez gezisi İran’ın durumu ve geleceğine dair önemli kararların alınmasına sebep olur kanısındayım. ABD Başkanı’nın Türkiye’yi de ziyaret edip etmeyeceği belirsiz ancak her hâlükârda Orta Doğu jeopolitiğinde Türkiye’siz herhangi bir adım atılamayacağı bir defa daha netleşmiş olacak. İran, Suriye, Mısır, Filistin ve Irak denkleminde Türkiye’nin olmadığı hiçbir senaryo ABD için başarı ya da sonuç vadetmiyor. Geçtiğimiz 10-15 yıllık dönemde devlet dışı unsurlarla (DEAŞ, PKK-YPG gibi) yol almayı denediler ancak hiçbir sonuç alınamadı. Trump aynı hatada ısrar etmeyecek” diye konuştu.

TRUMP ŞARA İLE GÖRÜŞEBİLİR

Trump’ın bölge gezisinin bazı sürprizlere de sahne olacağı görüşü hâkim. Suriye’deki ABD varlığı ile ilgili beklenmedik bir açıklamanın yapılacağı yanı sıra Katar ya da Suudi Arabistan’da Suriye Devlet Başkanı Ahmed eş-Şara ile de bir araya gelme ihtimali olduğu aktarılmakta. Yemen’de Basra-Kızıldeniz koridorunun güvenliği yanında Katar gazının Suriye ve Türkiye koridoru üzerinden dünya pazarına çıkarılması da Trump’ın ajandasında önemli yer tutuyor. Muhtemel Ahmed eş-Şara-Trump buluşmasında söz konusu enerji hattı, Akdeniz ve limanlar, İran’ın izolasyonu ve İsrail-Şam gerilimi ile ilgili başlıklar masaya yatırılacak.

TÜRKİYE’SİZ PLAN OLMAZ

Uzman Kadir Ertaç Çelik, İran’ın kendi sınırlarından uzakta kurduğu güvenlik ekseninin Lübnan ve Suriye’de ciddi anlamda budandığını vurguladı ve önce Yemen ardından da Irak’ta da benzer gelişmelerin yaşanması kuvvetle muhtemel.

Ertaç Çelik “İran daha önceki bütün krizlerde Türkiye’nin güçlü desteği ile bir anlamda ömrünü uzattı ve rejim ayakta kaldı. Ancak yeni denklem biraz daha farklı gibi. Zira Suriye’de yaşanan devrim ve sonrasında yaşananlar İran-Türkiye ilişkilerini ciddi anlamda etkiledi. Irak’ta Haşdi Şabi yönetiminin Türk askerî varlığını hedef gösteren açıklamaları ile de sert zemin tavrına evrildi. Bu açıklamanın adresi aslında Tahran. Yine Tahran’ın PKK ile ilgili açıklamaları da Ankara’da farklı kaydedildi. Tahran yönetiminin proksi güçler üzerinden kurduğu vesayete dayalı güvenlik halkası ciddi anlamda gevşedi. Bu da İran rejimini daha da saldırgan kıldı. Suudi Arabistan’la kurmaya çalıştığı köprü de bir anlamda Türkiye’yi sınırlandırma stratejisinin parçasıydı. Diğer yandan Netanyahu’nun ABD gezisinde Türkiye ile ilgili şikâyetlerinin Washington’da karşılık bulamaması ve makul olmaya davet edilmesi Türkiye’nin artan rolüne dönük bir farkındalık mesajı olarak okunmalı. Bu konjoktör Türkiye’ye daha fazla alan açar. Orta Doğu jeopolitiği Türkiyesiz dizayn edilemez. Trump en az maliyetle en fazla kazanç sağlamak istiyor. Bu çerçevede Suriye’de ve Orta Doğu genelinde Türkiye’yi yanında tutmak istiyor. Bölgede İsrail-Türkiye güç ve etki göstergesi açısından Irak’ın kuzeyinde yapılan ve Tel Aviv’in desteklediği referandum sonucu çok şey anlatıyor. Yine İsrail’in bütün ısrar ve çabalarına rağmen Suriye’nin kuzeyinde kurulmak istenen korsan federatif yapı Türkiye karşı çıktığı için gerçekleştirilemedi. Üstelik ABD açısından çok ciddi maliyet ve imaj kaybına sebep oldu” değerlendirmesinde bulundu.