Savaşın faturası ağır oldu! İsrail 7 Ekim’den bu yana 8 milyar dolar borçlandı

İsrail’in Gazze Şeridi’ne yönelik saldırılarının mali faturası ağır oldu. İsrail’in bütçe açığı bir önceki aya göre 5 kat artarken toplam borç 7 Ekim'den bu yana 7,8 milyar doları buldu.

İsrail’in abluka altındaki Gazze Şeridi’ne yönelik saldırıları 35’inci gününe girdi. Saldırılar 7 Ekim’den bu yana devam ediyor. İsrail güçlerinin Gazze’deki katliamları sürerken Tel Aviv Borsası’nda İsrail şirketlerinde keskin bir düşüş gözlemleniyor. Faaliyetlerdeki düşüş restoranlardan bankalara kadar her sektörü etkiliyor.

İsrail Maliye Bakanlığının açıkladığı rakamlara göre, 7 Ekim'den bu yana yarısından fazlası 16 milyar İsrail şekeli dolar cinsi ve uluslararası piyasalarda yapılan ihraçlar olmak üzere yaklaşık 8 milyar dolar borçlanıldı. Maliye Bakanlığı, dün gerçekleştirdiği haftalık tahvil ihalesinde, yerel piyasadan 3,7 milyar şekel (yaklaşık 1 milyar dolar) daha temin etti.

BÜTÇE AÇIĞI 5 KATINA ÇIKTI

Bakanlığın genel muhasebe bölümü, borçlanmanın, İsrail'in finansman olanaklarının hükümetin tüm ihtiyaçlarını tam ve en iyi şekilde finanse etmesine imkan sağladığını belirtti. İsrail'de gerek kamu harcamalarının fırlaması gerek ekonominin yavaşlamasına bağlı olarak eylül ayında 4,6 milyar şekel olarak kaydedilen bütçe açığı, ekim ayında 22,9 milyar şekele yükseldi. Bu durum son 12 aylık bütçe açığını yüzde 2,6'ya yükseltti.

SAVAŞ EKONOMİYİ SINIYOR

İsrail, 7 Ekim'de geçtiği savaş halinin ardından yoğun bir harcama dönemine girdi. Başbakan Binyamin Netanyahu, "muslukları açma talimatı verdiğini" açıkladı. Buna karşılık İsrail Merkez Bankası Başkanı Amir Yaron, ekonomiyi desteklemek ve sağlam mali pozisyonu korumak arasında dengeli bir yaklaşımın gerektiğini vurguladı.

İsrail bütçesine, Gazze'ye aralıksız şekilde saldıran ordunun giderleri, silah altına aldığı yaklaşık 350 bin yedek askere vergi muafiyeti, ek mali destek, vergi indirimleri, çatışma bölgelerinden tahliye edilenlerin konaklaması gibi birçok masraf yüklendi. Yedek askerlerin iş gücü ve aktif tüketimden çekilmesi de üretim ve ekonomik hareketliliği zayıflattı. İsrail'in ekonomi gazetesi "Calcalist", savaşın toplam maliyetinin yaklaşık 51 milyar doları geçeceğini yazdı.

EKONOMİK GÖSTERGELER NEGATİF SEYREDİYOR

Dolar karşısında düşüş trendine giren şekel, son 10 yılın en düşük seviyesine geriledi. İsrail Merkez Bankası'nın ülkenin para birimini korumaya çalışmasıyla İsrail'in döviz rezervlerinde azalma kaydedildi. Merkez Bankası'na göre rezervler 7,3 milyar dolar düşüşle 191,2 milyar dolara geriledi. Bunun yanı sıra İsrail'in vergi gelirlerinin de ekonomideki yavaşlama nedeniyle düşüşe geçtiği bildirildi.

Uluslararası kredi derecelendirme kuruluşu Standard & Poor's (S&P), 25 Ekim'de İsrail'in kredi notunu "AA-" olarak teyit ederken, not görünümünü jeopolitik riskler nedeniyle "durağan"dan "negatif"e çevirmişti. Fitch Ratings de geçen hafta başında jeopolitik riskler nedeniyle İsrail'in "A+" olan kredi notunu negatif izlemeye aldığını açıklamıştı. Moody's ise 20 Ekim'de İsrail'in "A1" olan kredi notunu olası bir düşüş için incelemeye aldığını bildirmişti. İsrail'in girdiği ek harcamalar ve ekonomideki yavaşlamasının 2023 bütçe açığında artışa yol açacağı değerlendirilmişti.