Tahran'da taşlar yerinden oynadı: Suikasta kurban giden Laricani'nin yerine o isim geldi!
İsrail saldırısında hayatını kaybeden Ali Laricani'nin yerine, İran Yüksek Ulusal Güvenlik Konseyi Sekreterliği görevine Muhammed Bakır Zülkadir atandı.
- 1954 yılında Fars eyaletinde doğan Muhammed Bakır Zülkadir, devrim öncesinden bu yana rejimin en sadık neferlerinden biri olarak öne çıktı.
İran yönetiminin en kritik karar mekanizmalarından biri olan Ulusal Güvenlik Konseyi Sekreterliği koltuğuna, Devrim Muhafızları Ordusu’nun iç yapısını ve bölgedeki tüm operasyonel sırlarını avucunun içi gibi bilen bir isim atandı.
İsrail saldırısında hayatını kaybeden Ali Laricani’nin yerine atanan Tuğgeneral Muhammed Bakır Zülkadir, İran derin devletinin en etkili isimlerinden biri olarak biliniyor.
CEPHEDEN DEVLETİN KALBİNE UZANAN YOL
1954 yılında Fars eyaletinde doğan Muhammed Bakır Zülkadir, devrim öncesinden bu yana rejimin en sadık neferlerinden biri olarak öne çıktı. Tahran Üniversitesi'nde ekonomi ve kamu yönetimi eğitimi alan, Milli Savunma Yüksek Üniversitesi'nde stratejik yönetim doktorası yapan Zülkadir, entelektüel birikimini askeri disiplinle birleştirdi. İran-Irak Savaşı döneminde Ramazan Karargahı komutanlığını yürüterek sahadaki başarısını kanıtladı.
DEVRİM MUHAFIZLARI’NIN "KARA KUTUSU"
Zülkadir, 1989-1997 yılları arasında Devrim Muhafızları Ordusu (DMO) Genelkurmay Başkanlığı görevini yürütmüştü. Ardından 2005 yılına kadar DMO Genel Komutan Vekilliği yaparak ordunun modernizasyonunda kilit rol oynadı. Ahmedinejad döneminde İçişleri Bakan Yardımcılığı koltuğuna oturarak güvenlik ve emniyet birimlerini yönetti, bu süreçte rejimin iç güvenlik stratejilerini bizzat kurguladı.
YARGIDAN GÜVENLİK KONSEYİ’NE
Askeri ve bürokratik kariyerinin ardından 2010-2021 yılları arasında yargı erki başkan yardımcılığı görevini üstlenen Zülkadir, 2021 Eylül ayında Düzenin Yararını Teşhis Konseyi (DYTK) Genel Sekreterliği'ne getirilmişti.
ALİ LARİCANİ NASIL ÖLDÜRÜLDÜ?
Devrim Muhafızları’na yakın Fars Haber Ajansı, Laricani’nin Tahran yakınlarındaki Pardis kentinde, kızının evinde bulunduğu sırada hedef alındığını duyurdu.
Ancak "bilgi sahibi kaynaklar" bu iddiayı yalanlayarak, Laricani’nin bir sivil konutta değil, devlet tarafından tahsis edilen bir "güvenli evde" saklandığını ileri sürdü.
The Guardian gazetesi İSE İsrailli yetkililere dayandırdığı haberde, Laricani’ye yönelik suikast planının aslında günler öncesinden yapıldığı ancak "doğru an" için beklendiği açıkladı.
ALİ LARİCANİ KİMDİR?
Ali Laricani, 1958 yılında Irak’ın Necef şehrinde doğdu. İran’ın Amul kentinden, dini ve siyasi açıdan etkili bir aileye mensuptu. Babası, tanınmış bir din alimi olan Mirza Haşim Amuli idi. Ailesi, dönemin Şahı Rıza Pehlevi'nin baskısı nedeniyle 1931'de Necef'e taşındı ancak 1961'de İran'a geri döndü. Laricani, genç yaşta 1979'daki İslam Devrimi'nin ideologlarından filozof Ayetullah Murteza Mutahhari'nin kızı Feride Mutahhari ile evlendi.
Laricani, ülkenin en prestijli üniversitelerinden Şerif Teknoloji Üniversitesinde matematik ve bilgisayar bilimi alanında lisans yaptı ardından Batı felsefesi üzerine doktorasını tamamladı ve özellikle Alman filozof Immanuel Kant üzerine çalıştı.
Ailesindeki diğer isimler de İran siyasetinde etkili oldu. Kardeşlerinden Sadık Laricani uzun yıllar yargı erkinin başında görev yaptı, Muhammed Cevad Laricani ise dış politika ve insan hakları alanlarında önemli görevler üstlendi. Bu yönüyle Laricani ailesi, İran’ın yönetim yapısında uzun yıllar etkili oldu.
1979’daki İran İslam Devrimi sonrasında Devrim Muhafızları Ordusu bünyesinde yer aldı. Daha sonra devlet kademelerinde yükseldi. Kültür Bakanı olarak görev yaptı ardından Radyo ve Televizyon Kurumu (IRIB) başkanlığına getirildi.
Laricani, 2005 yılında Ulusal Güvenlik Yüksek Konseyi Genel Sekreteri oldu ve aynı zamanda İran’ın nükleer başmüzakerecisi olarak görev yaptı. 2007 yılında bu görevinden ayrıldı.
İran Meclisine 2008'de giren Laricani, 2020'ye kadar üç dönem boyunca Meclis Başkanı olarak görev yaptı. Bu süreçte özellikle 2015 yılında İran ile Birleşmiş Milletler Daimi Üyeleri ve Almanya arasında imzalanan ve nükleer anlaşma olarak bilinen Kapsamlı Ortak Eylem Planı'nın Meclisteki onay sürecinde önemli rol oynadı.
Laricani, 2020'de Meclis Başkanlığı görevinden ayrıldı ve dönemin İran lideri Ayetullah Ali Hamaney tarafından liderlik danışmanı olarak atandı. Bir süre bu görevde kalan Laricani'nin 2021 ve 2024 yıllarında cumhurbaşkanlığı adaylığı için yaptığı başvurusu Anayasayı Koruyucular Konseyi tarafından onaylanmadı.
Ali Laricani, Ağustos 2025'te Ulusal Güvenlik Yüksek Konseyi Genel Sekreteri olarak bir kez daha atandı. Bu atama ile birlikte İran’ın dış politika ve güvenlik stratejisinde yeniden kilit isimlerden biri haline gelen Laricani, ABD-İsrail saldırısında hayatını kaybeden Ali Hamaney'in güvendiği devlet adamlarından biri olarak kabul ediliyordu.
