Ekonomi koronaya karşı antikor üretti!

Covid-19’un ekonomiler üzerindeki etkisi hâlâ sürerken, İTO’nun ‘Pandemetre-2’ araştırması, yılın üç çeyreğinde 13 göstergeden 10'unun geçen yılın aynı dönemini geride bıraktığına işaret etti. İTO Başkanı Şekib Avdagiç, “Ekonomide pandemi kaynaklı hasarların giderek azalma eğiliminde olduğunu gözlemliyoruz” değerlendirmesini yaptı.

İstanbul Ticaret Odası’nın (İTO) 2019 ve 2020'nin ilk 3 çeyreklerini karşılaştırdığı ‘Pandemetre-2’ araştırması, yılın üç çeyreğinde 13 göstergeden 10'unda geçen yılın aynı döneminden iyi bir gelişimin gerçekleştiğini ortaya koydu. Araştırmada, 2019 yılı ile 2020’nin ilk üç çeyreğine ait yeni kurulan firma sayıları, kredi kartı harcamaları, kredi faizleri, kapasite kullanım oranı gibi 13 veri karşılaştırıldı. 2020’nin 9,5 ayı geride kalırken, İTO araştırmasında, ekonomide pandemi kaynaklı hasarların giderek azalma eğiliminde olduğu, öte yandan turizme dayalı sektörler ve hizmet sektörleri için topyekûn bir çabaya ihtiyaç olduğu belirtildi. İTO Başkanı Şekib Avdagiç, “Türkiye ekonomisi, alınan finansal tedbirlerle desteklenince ilk üç çeyrek gibi kısa bir dönemde, bir önceki yılın aynı döneminin üzerine çıkmayı başardı. Özellikle hizmet sektörlerinden kaynaklanan kayıplar, sanayi sektörlerimizdeki hızlı ivmelenme ve güçlü iç talep ile telafi edilebildi. Şunu da vurgulamalıyız ki bu süreçte hizmet sektörlerindeki toparlanma da gelecek için umut verici” diye konuştu.

ÇARKLARI DÖNDÜRMEYİ BAŞARDI
Avdagiç, göstergelerin yılın 4’üncü çeyreğinde de olumlu gidişatın sürmesi durumunda Türkiye’nin dünyanın küçüldüğü bir dönemde bile gelişimini korumuş olacağı anlamına geleceğine işaret ederek, ekonominin 2021’e avantajlı girmesini, yeni normaldeki performansın belirleyeceğini belirtti. Türkiye'nin pandemiyle yaşamayı öğrendiğini ifade eden Avdagiç, şunları kaydetti: “Türkiye, pandemi korkusuna teslim olmadan ama gerekli korunma ve mücadele tedbirlerini de alarak üretimi sürdürmeyi, çarkları döndürmeyi başardı. Ekonomide pandemi kaynaklı hasarların giderek azalma eğiliminde olduğunu gözlemliyoruz. Bununla birlikte turizme dayalı sektörler, hizmetler sektörü ve kırtasiye sektörü için ise topyekûn daha yoğun bir çaba göstermemiz gerekiyor.”

AVRUPA'YA YAKINLIK REKABET AVANTAJI
Şekib Avdagiç, kredi kartı harcamalarının kendileri için önemli bir ölçüt olduğunu belirterek, 2020’nin 3. çeyreğinde toplam kredi kartı harcamalarının 2019’un 3. çeyreğine göre yüzde 18,5 artış gösterdiğini aktardı. Avdagiç, salgınla birlikte sadece ticaretin şeklinin değil, tüketici tercihlerinde de önemli değişimler yaşandığını belirtti. Değişimin iyi gözlemlediği iki sektörün otomotiv ve beyaz eşya olduğunu ifade eden Avdagiç, otomotivde eylül ayında tüm zamanların satış rekoru kırıldığını aktararak, beyaz eşya ihracat hacminin ise Avrupa'nın düşen talep gücüyle birlikte yıllık bazda yüzde 9 azalış gösterdiğini kaydetti. Avdagiç, pandeminin alım gücünü vurduğu Avrupa’da A segmenti ürünlerden B segmenti ürünlere kayma beklendiğine işaret etti. Avdagiç, navlun maliyetlerinin arttığı pandemi döneminde Avrupa’ya coğrafi yakınlığın Türkiye için daha önemli bir rekabet avantajı olarak ortaya çıktığını belirtti.

13 GÖSTERGEDEKİ DEĞİŞİM
¥ İstanbul’da 2019’un ilk dokuz ayında 221 milyar lira olan vergi ödemeleri, bu yılın ilk dokuz ayında yüzde 20’den fazla artışla 267 milyar liranın üzerinde gerçekleşti.
¥ İstanbul’da yeni kurulan firma sayısı 2020’nin ilk dokuz ayında yüzde 15,31 artışla 35 bin 431'den 40 bin 856'ya yükseldi.
¥ TL üzerinden açılan ticari kredi faizleri 27 Eylül 2019'daki yüzde 15,64'lük ortalamasından 25 Eylül 2020’de yüzde 14,89 seviyesine geriledi.
¥ TCMB Reel Kesim Güven Endeksi, 2019 yılı eylül ayında 98,8 puan olurken, Eylül 2020'de 105,3 puan olarak kayıtlara geçti.
¥ İstanbul’da konut satışları ise 2020 Ocak-Eylül döneminde yüzde 36,12’lik artışla 201 bini geçti.
¥ Yılın ilk dokuz ayında otomobil satışları, 2019’un aynı dönemine göre 281 binden 494 bin adede çıktı.
¥ Yerli ve yabancı kartlarla Ocak-Eylül 2019 döneminde 694 milyar liralık harcama yapılırken, bu rakam 2020'nin ilk dokuz ayında yüzde 9,4 artışla 759 milyar lira oldu.
¥ Konut, taşıt ve ihtiyaçtan oluşan tüketici kredileri hacmi, bu yıl 25 Eylül haftasında yüzde 57,17 artarak 662 milyar liraya yükseldi.
¥ İmalat sanayi genelinde kapasite kullanımı Eylül 2019'da aylık bazda yüzde 76,3 iken, Eylül 2020'de yüzde 74,6'ya geriledi.
¥ 2020’nin ilk sekiz ayında İstanbul’dan yapılan ihracat yüzde 14,22 düşüşle 49,8 milyar dolar oldu.
¥ Bankalara ibraz edilen çek tutarındaki artışa rağmen, karşılıksız çek tutarı yüzde 38,34 geriledi. Bu yılın ilk sekiz ayında 4,8 milyar lira oldu.
¥ 2020 Ağustos ayında takvim etkisinden arındırılmış sanayi üretimi 2019'un aynı ayına göre yüzde 10,4 arttı. Geçen yıl Ağustosta sanayi üretim endeksi yüzde 3,9 gerilemişti.
¥ 2019 yılı Ocak-Ağustos döneminde 9,9 milyon turisti ağırlayan İstanbul, bu yılın aynı döneminde dünyayı etkisi altına alan pandemi sebebiyle, geçici verilere göre 3,2 milyon turisti misafir etti.