Erken emekli ülkeler krizi daha ağır yaşıyor

Avrupa'da kuzeye göre 'daha erken emekli olan' güney ülkelerinin bütçesi daha fazla açık verdi. Bunun üzerine emeklilik yaş limiti yukarı çekiliyor.

Avrupa halklarının sokaklara dökülmesine sebep olan ekonomik reformlardan biri de, emeklilik yaşının yükseltilmesi. Ancak bu konudaki reformlar, sadece problemli Güney Avrupa ülkelerinde değil, kıta genelinde gündeme gelmiş durumda. Öyle ki; birliğin çekici gücü Almanya bile, emeklilik yaşını daha da artırmayı planlıyor. Peki nedir bunu bu kadar kaçınılmaz kılan sebep!.. Emeklilik yaşı; kamu tasarrufu ve bütçesi üzerinde doğrudan bir etkiye sahip. Bu yaş sınırı aşağı geldikçe, "çalışabilir durumdaki genç nüfusa daha fazla maaş ödeneceğinden", kamu bütçesinin üzerindeki yük de artıyor, tasarruflar azalıyor. Sadece Euro Bölgesi'nde kamu borç stokunun yüzde 90 ile, yüzde 60 olan Maastricht Kriterlerinin çok üzerinde seyrettiğini dikkate alırsak, Avrupa ülkelerinin neden emeklilik yaşını yükseltmek istediğini de ortaya çıkıyor.Şu anda Avrupa'da ortalama emeklilik yaşı, 65. Ortalama hayat ise 80 yıla yaklaşmış durumda. Ülke ülke baktığımızda; Almanya, İspanya, İtalya, Polonya, Yunanistan ve Hollanda, emeklilik yaşını 67'ye yükseltti. Romanya ve Macaristan 65'e çıkarmaya çalışırken; Fransa, 62 olan emeklilik yaşını 1 yaş yukarı çekti. Portekiz'de de emeklilik yaşının 65'ten 66'ya çıkarılması kararlaştırıldı. Avrupa'daki krizden en çok etkilenen Yunanistan ve İtalya'da ise, bazı durumlarda emeklilik yaşının hâlâ 60'ın altında bulunması dikkat çekiyor. Mesela İtalya'da 40 yıl prim ödeyenler, 60 yaşı beklemeden emekli olabiliyor. Her iki ülke yönetimi de emekli maaşı bağlanma yaşını Avrupa ortalamasına yaklaştırmak istiyor. Sadece Yunanistan'da yapılan hesaplara göre, emeklilik yaşını 1 yıl artırmak, 1 milyar euro tasarruf sağlıyor. Yine Yunanistan'da kamu borç stokunun yüzde 160'a ulaştığı dikkate alınırsa; erken emeklilik arttıkça, bütçenin de o oranda bozulduğu görülüyor. Ö.Faruk bingöl

Türkiye'de emekli maaş açığı kamu yatırımlarını ikiye katlıyor
Emeklilik yaşı tartışmaları, Türkiye'de de sıklıkla gündeme geliyor. Rakamlara baktığımızda Türkiye'de emeklilik yaşı ortalama 44-45 ile, hem 62 olan OECD, hem de 65 olan Avrupa ortalamasının oldukça altında seyrediyor. Bu tablonun bütçe üzerindeki yükü de ağır alıyor. Sadece 2014 yılında 78 milyar TL emekli maaşı ödemesi için ayrıldı. Köprü, yol, hastane ve okul yapımı gibi bütün hamleleri de içine alan yatırımlara ise 44 milyar lira ayrılmış durumda. Konuyla ilgili hükümetin yetkili makamları da sıklıkla konuşuyorlar. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Faruk Çelik, şu görüşü dile getiriyor. "Türkiye bir anda 60 yaş emekliliği getirmemiştir. 40 yaş emekliliğinden kademeli olarak, 2036'lara kadar 60 yaş emekliliğine geçeceğiz. Şu anda gelişmiş ülkeler 67-70 yaş emekliliğini konuşuyor." Maliye Bakanı Mehmet Şimşek de, "Tasarruf açığının bir sebebi de erken emeklilik. Dünyanın hiçbir ülkesinde Türkiye'de olduğu gibi erken emeklilik yoktur. Dünyanın en genç emekli ordusu Türkiye'de. Daha da kötüleşecek bir adım atamayız. Atarsak ne büyüme olur, ne bunun finansmanı olur" görüşünü savunuyor. Bugün dünyada emeklilik yaşını düşüren ülke bulunmadığını belirten Başbakan Yardımcısı Ali Babacan ise, "Bir dönem yapılan o erken emekliliğin halen bedelini ödüyoruz. Sosyal güvenlik sistemini kurgularken, gelecek nesilleri de düşünmek zorundayız" diyor...