Marketlerin yeni oyunu ortaya çıktı: Gramaj hilesine dikkat!

Döviz kurunda yaşanan dalgalanma sonrası fiyatlarda artışlar yaşanmıştı. Doların tekrardan düşmesinin ardından fiyatlardaki artışın indirilmesi beklenirken marketler, yeni bir oyunla vatandaşın karşısına çıktı. Daha öncesinde çikolataya da yapılan gramaj oyunu şimdide çerezlerde uygulanmaya başlandı. Küçük paketlerde düşük fiyatlara satılan ürünler vatandaşlarda 'fiyatlar düştü' algısı uyandırılıyor. Ancak gerçekte, vatandaşın cebinden çıkan para azalmıyor aksine daha da artıyor.

Dolar’daki artış gıda fiyatlarına da yansımıştı. Doların düşmesiyle marketlerin indirime gitmesi beklenirken, tam tersi oldu. Uyanık marketler, indirim yapmak yerine hile yapmayı tercih etti. Yapılan hile daha öncesinde çikolata, bisküvi, çerez gibi ürünlerde yapılırken, şimdide bakliyat ürünlerinde yapılmaya başlandı.

GRAMAJ HİLESİNİ UYGULAMAYA BAŞLADILAR

Daha öncesinde bakliyatlar genellikle bir kilogramdan satılırken, son zamanlarda yarım kilogramlık ambalajlarda satılmaya başlandı. Gramajı azaltılan ve fiyatı az miktarda düşürülen ürünlerin bulunduğu raflara yerleştirilen 'Fırsat Ürünü' etiketleriyle de yarım kilogramlık paketler, tüketicide 'ürünün fiyatı aşağı çekilmiş' algısı oluşturdu.

Fırsat ürünü adı altında satılan bakliyatlar, indirimin tam aksine aynı ürünün muadillerinin kilogramlık fiyatlarına göre daha pahalı olması ise dikkatlerden kaçmadı. . Örneğin zincir markette yarım kilogram paketle satılan kırmızı mercimek 11.95 TL'den satışa sunulurken aynı mercimeğin bir kilogramı başka markette 12.50 TL'den satılıyor. Aynı şekilde yarım kilogramlık nohut 11.95 TL'den satılırken başka bir markette bu ürünün bir kilogramı 19.95 liradan satışa sunuluyor.

“BU TÜR OYUNLARA GELMEYİN”

Sabah'ın haberine göre, bunun bir pazarlama taktiği olduğunu anlatan uzmanlar, "Ürünün gramını azaltarak daha ucuzmuş algısı oluşturuyorlar. Bir ürünün gramı azaldıkça paketleme maliyeti eklendiği için fiyatı artar. Vatandaşlar muhakkak benzer ürünlerin fiyatlarıyla kıyaslasın. Bu tür oyunlara gelmesin" dedi.

DÜŞMESİ BEKLENİRKEN ARTIŞA GEÇTİ

Kurda stabilizasyonun sağlanmasına rağmen gıda ürünlerinde dalgalı fiyat hareketi devam ediyor. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın 20 Aralık 2021'de duyurduğu kur korumalı TL mevduat modeliyle birlikte 18.45'i gören dolar kuru 10.33 TL'ye kadar gerilemişti. Doların son iki haftadır 13 TL bandında seyretmesine rağmen temel gıda ürünlerinin fiyat hareketlerindeki dalgalanmaların devam etmei dikkat çekti. Hatta bazı ürünlerde dolar kurunun pik yaptığı dönemdeki fiyatların da üzerine çıktığı görüldü. Örneğin kırmızı mercimeğin kilogram fiyatı kur müdahalesinin gerçekleştirildiği 20 Aralık'ta ortalama 22 TL iken müdahalenin ardından 19 liraya kadar gerilemişti.

Kurda sağlanan stabilizasyonla bu fiyatın sabit gitmesi gerekirken kırmızı mercimeğin son bir haftadır 23 liranın üstüne çıktığı görüldü. Benzer durum pirinç ve ayçiçek yağında da yaşanıyor. Online platformlarda satılan Osmancık pirincin kilogram fiyatı kurlar yüksekken 17.50 TL'ydi, 24 Aralık'tan itibaren 16 TL'ye gerilemişti.
Bu ürün şimdi 19.50 liraya yükseldi. Yine 20 Aralık'ta 182 TL'den satılan 5 litrelik teneke yağın 25 Aralık'tan itibaren 172 TL'ye gerilediği ancak yılbaşından sonra yine eski fiyatına yükseldiği görüldü.

FİYATLARDA KISA SÜRELİ DÜŞÜŞ

Tüketici Konfederasyonu Başkanı Aydın Ağaoğlu, tedarikçilerin gıda ürünlerinde yaşanan fiyat artışlarını gramaj hilesiyle kamufle etmeye çalıştığını söyledi. Ağaoğlu, "Bunu daha önce çerezde, çikolatada da gördük. Bu ürünlerin fırsatmış gibi sunulması ise aldatıcı eyleme girer. Vatandaşlar aldıkları üründe yalnızca fiyata dağil gramaja da bakmalı" dedi.

Özellikle gıda fiyatlarında kurdaki ani yükselişin ardından çıkan fiyatların kurdaki düşüşle birlikte hemen inmediğine dikkat çeken Ağaoğlu, "Vatandaşın verdiği yüksek tepkinin ardından küçük de olsa fiyat indirdiler. Ancak bu çok kısa süreli oldu. Son dönemde biz de fiyatların yeniden yükseltildiğini görüyoruz. Kur o rekor seviyeye gelmemişken bazı ürünlerin fiyatlarını o dönemin dahi üzerine çıkaran marka, market ya da tedarikçiler var. Temel gıda ürünlerinde daha sıkı denetimler gerekiyor" ifadelerini kullandı.