SGK’dan maaş almanın şartı! Dul ve yetim aylığında kritik detaylar ve dikkat edilmesi gerekenler

Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK), belirlenen prim gün sayısı, yaş ve sigortalılık süresi şartlarını yerine getiren vatandaşlara emeklilik hakkı tanıyarak yaşam boyu maaş bağlamaktadır. Ancak hayatın doğal akışı içinde, sigortalının vefatı sonrası geride kalan aile bireylerinin geçim sorumluluğu da sosyal devlet anlayışı gereği güvence altına alınır.

Vefat eden sigortalı ya da emeklilerin dul eşleri ve yetim çocukları için bağlanan aylıklar önemli bir destek niteliği taşırken, bu haklar belirli kurallar çerçevesinde sürdürülür. Dolayısıyla bu maaşlardan yararlananların, hak kaybı yaşamamak adına mevzuatta yer alan şartları dikkatle takip etmeleri büyük önem taşır.

Türkiye Gazetesi yazarı İsa Karakaş konuyu köşe yazısına taşıdı, hak sahipleri dul ve yetimlerin kulağına küpe olması gereken o ince çizgileri yazdı.

İşte Karakaş'ın yazısında değindiği önemli noktalar:

"Eşini kaybeden için bu aylık bir "can suyu" hükmündedir. Lakin hayatın akışı yeni kapılar açtığında, mali hükümler de değişir.

• "Nikâh masasında keramet vardır" derler ama...: Yeniden evlilik vuku bulduğunda, eski eşten gelen aylık "vade doldu" misali kesilir.
• Yuva yıkılırsa kapı yine açılır: Evlilik vefat veya boşanma ile sonlanırsa, dul eş yine SGK kapısına varıp hakkını talep edebilir. "Eski dost düşman olmaz" misali, eski dul maaşı yeniden bağlanır.
• İki maaş arasında kalmak: İkinci eş de rahmetli olursa, dul eş "Az tamah çok ziyan getirir" demeden, iki maaştan en yüksek olanını seçip cebine koyar.
• Hileli boşanma: Ateşten Gömlek! Kâğıt üzerinde boşanıp, gizlice aynı hanede yaşamak "Güneşi balçıkla sıvamaya" benzer; SGK’nın gözünden kaçmaz. Tespit edildiğinde, o güne dek alınan tüm meblağlar burnunuzdan fitil fitil getirilir!

ERKEK EVLATLAR DİKKAT!

Erkek çocuklar için devletin şefkat eli, rüştüne erişene veya ekmeğini eline alana kadardır.

• Okuyan Kazanır: Maaş; 18 yaşında, lisede ise 20, üniversitede ise 25 yaşında kesilir.
• Okul Biterse Maaş Gider: Tahsilini yarıda bırakanın veya mezun olanın aylığı, o ay kesilir.
• Çalışmak ve Sigorta: Bir işte çalışmaya başlayan veya kendi maaşını alan delikanlının aylığına son verilir.
• Evlilik Serbest: Erkek çocuk evlense dahi, yaş ve tahsil şartlarını taşıyorsa aylığını almaya devam eder.

KIZ EVLATLAR DAHA İMTİYAZLI

Kız çocukları, ecdadın tabiriyle "Evin bereketidir." Onların korunması daha hassas tutulmuştur. Bu nedenle kız çocukları için kaideler biraz daha farklıdır. Onların korunması, kendi ayakları üzerinde durana dek devam eder.

• İş ve İzdivaç Engeli: Kız evlat bir işe girerse veya evlenirse aylığı kesilir.
• Boşanma Sonrası Şefkat: Eğer kız evlat boşanır veya dul kalırsa, babasından/annesinden kalan aylığa yeniden kavuşur.

• İki Yıl Bekleme Şartı: Evlenme ikramiyesi (çeyiz yardımı) alanlar, iki yıl dolmadan boşanırlarsa maaşın bağlanması için bu sürenin dolmasını beklerler.
• Yine Tercih Hakkı: Hem babadan hem vefat eden kocadan hak doğarsa, yüksek olan tercih edilebilir.

MALUL EVLATLARIN ÖZEL DURUMU

Çalışma gücünü %60 ve üzerinde kaybeden "malul" evlatlar, devletin en hassas olduğu gruptur.

• Muayene Hayatidir: Kontrol muayenelerini aksatmamak elzemdir. Süresinde yapılmayan muayene maaşın kesilmesine sebep olur.
• İyileşme Hâlinde Vedalaşma: Sağlık kurulu "çalışabilir" kararı verirse aylık nihayete erer.
• Evlilik Engel Değil: Malul çocuklar evlenseler dahi şartları taşıdıkları sürece aylıkları devam eder."

HASILI KELAM

“Devletin hazinesi, muhtacın kalesidir” derler. SGK, sadece sigortalılara değil ölümleri hâlinde dul ve yetimlerini de gözetmektedir. Hak etmediği hâlde veya hileli yollarla bu maaşı alanlardan ise geçmişe dönük ödenmiş bütün maaş ve masraflar faiziyle alınarak ağır müeyyideler uygulanmaktadır…

İsa Karakaş'ın önceki yazıları...