Soğandaki fiyat artışına vergi ayarı! Gıda ithalatına 'denge' düzenlemesi

Cumhurbaşkanı Kararları ile tarım ve gıda ürünlerinin ithalat rejiminde kapsamlı bir düzenlemeye gidildi. Kuru soğanda artan fiyatları dengelemek için gümrük vergisi geçici süreliğine yüzde 5’e çekilirken; yerli üreticiyi haksız rekabete karşı korumak maksadıyla ceviz, makarna ve kurutulmuş biber ithalatının maliyetleri artırıldı.

Gıda piyasasında ithalat vergilerinde düzenleme yapıldı. Resmî Gazete’de yayımlanan 11506 ve 11508 sayılı Cumhurbaşkanı Kararları; kuru soğan, ceviz, kurutulmuş tatlı biber, makarna, glikoz ve oligofruktoz gibi çok sayıda ürünü kapsıyor. Bütün kararlar, menşe ülkeye göre farklı oranlarda uygulanacak.

Tarım ve gıda ürünlerinin ithalatına ilişkin gümrük vergilerinde yapılan kapsamlı değişiklikle, bazı ürünlerde fiyat artışlarını sınırlamak amacıyla vergi indirimi uygulanırken, bazı ürünlerde ise yerli üreticiyi korumak amacıyla ithalat maliyetleri artırıldı.

Arz, fiyat ve üretimi etkileyecek olan karara göre, kuru soğanda gümrük vergisi 31 Ağustos 2026’ya kadar yüzde 5’e indirildi. Yeni sezon ürünlerinin piyasaya yoğun şekilde girmesinin beklendiği 1 Eylül’den itibaren ise vergi yeniden önceki oran olan yüzde 49,5 olarak uygulanacak. Düzenlemeyle iç piyasada arzın artırılması ve fiyatların dengelenmesi hedeflenirken, Bosna-Hersek, Singapur ve Kosova ise düzenlemenin dışında tutuldu. Bu ülkelerden yapılacak ithalatta mevcut tercihli tarife hükümleri geçerli olacak.

BİBER VE MAKARNAYA EK GÜMRÜK VERGİSİ

İthalat rejiminde yapılan bir diğer değişiklik ise kurutulmuş tatlı biberi de kapsıyor. Bu üründe bazı ülke grupları için gümrük vergisi yüzde 19,5’ten yüzde 41’e çıkarılırken, bazı makarna çeşitlerine de tercihli ticaret anlaşması bulunmayan ülkelerden yapılan ithalatta yüzde 10 ilave gümrük vergisi getirildi. Glikoz ve oligofruktoz gibi şeker türevlerinde ise indirimli vergi uygulamasının kapsamı daraltıldı. Düzenlemeyle ayrıca sağlık amaçlı gıdalar ve enteral beslenme ürünlerinde belirli şartlar altında gümrük vergisi kolaylığı sağlandı. Vergisi artırılan ürünler için ithalatçılara 30 günlük geçiş süresi tanınırken, kararlar 11 Temmuz 2026 itibarıyla yürürlüğe girdi.

CEVİZ İTHALATININ MALİYETİ YÜKSELDİ

Kararla ceviz ithalatındaki ek mali yükümlülükler yükseltildi. Kabuklu cevizde ton başına ek yükümlülük 451 dolardan 738 dolara, iç cevizde ise 1.099 dolardan 1.772 dolara yükseltildi. Karar, ithal ürün karşısında maliyet rekabeti sağlamakta zorlanan yerli ceviz üreticisi açısından koruyucu bir adım niteliği taşıyor. Kabuklu cevizde Bosna-Hersek, Kosova ve Birleşik Arap Emîrlikleri; kabuksuz cevizde ise Bosna-Hersek ve Birleşik Arap Emîrlikleri uygulamanın dışında bırakıldı.