AYM Başkanı Kadir Özkaya: HDP’nin kapatma davasında sona yaklaştık
Anayasa Mahkemesi (AYM) Başkanı Kadir Özkaya, AYM’nin 2025 yılı faaliyetlerini medya temsilcilerine anlattı.
- Tüm idari birimler ve yargı organları kararlarında anayasayı gözetmek zorundadır ve bireysel başvuru kararlarında AYM'nin yorumu geçerli olacaktır.
- HDP'nin kapatma davası, 840 sayfa iddianame, 60 klasör ve yaklaşık 200 GB dijital materyal içeren kapsamlı bir davadır ve teknik anlamda sona yaklaşılmıştır.
- Mahkeme, elindeki dosyaları 'İlk gelen ilk çıkar' ilkesiyle karara bağlamaktadır ve 2025'te 64.321 bireysel başvuru yapılmış, 71.175 başvuru sonuçlandırılmıştır.
- Mahkeme, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'nin ihlal kararlarının yerine getirilmesini temin etmeye yönelik yetkiye sahip değildir.
- 2026 Eylül ayında yapay zekânın bireysel başvuru formlarının okunması, özetlenmesi ve kategorize edilmesi noktasında kullanılması hedeflenmektedir.
AKİF BÜLBÜL - Bireysel başvurulardan, HDP’nin kapatılması davasına kadar yargı ile ilgili birçok konuda değerlendirmelerde bulunan Başkan Özkaya’nın açıklamalarında öne çıkanlar şöyle:
Tüm idari birimler ve yargı organları kararlarında anayasayı gözetmek durumundadır. Bu hem yetkileri hem de görevleri kapsamındadır. Bireysel başvuruya konu kararda önceki yargı yerlerince yapılmış olan anayasal yorumların AYM’nin yorumu ile çelişmesi hâlinde Yüksek Mahkemenin yorumu geçerli olacaktır.
HDP’nin kapatma davası çok kapsamlı bir dava. Bugüne kadar AYM’ye çok sayıda kapatma davası açılmış olmasına rağmen HDP davasının niteliğinde bir başka dava yok, 840 sayfa iddianame, ekinde 60 klasör ve bu klasörlerin içinde yaklaşık 200 GB dijital materyal bulunan bir davadan söz ediyoruz.
Teknik anlamda dosyada sona gelindiğini söyleyebiliriz, yani tamamlanma sürecine yaklaşılmış durumda.
Anayasa Mahkemesi tarafından esas incelemesine başlanmasına gelme durumunda. Çok uzun zaman almadan değerlendirme yapılabilecektir.
İLK GELEN İLK ÇIKAR
Bizim, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinin ihlal kararlarının yerine getirilmesini temin etmeye yönelik yetkimiz yok.
İhlal iddialarını, kimsenin dinî, siyasi veya ideolojik kimliğine bakmadan tamamen adalet odaklı bir yaklaşımla değerlendiriyoruz. Mahkememiz elindeki dosyaları ‘İlk gelen ilk çıkar’ ilkesi ile belirlediğimiz kriterleri göz önünde bulundurarak karara bağlamaktadır.
2025 yılında Mahkememize 64 bin 321 bireysel başvuru yapıldı. 71 bin 175 başvuruyu sonuçlandırdık. Karara bağlanan başvurulardan 5 bin 268’inde ihlal kararı verildi. Bunların içinde makul süre ihlali yok.
2026’nın Eylül ayında yapay zekâyı hayata geçirmeyi hedefliyoruz. İlk aşamada bireysel başvuru formlarının okunması, özetlenmesi ve kategorize edilmesi noktasında yapay zekâdan yararlanmayı planlıyoruz.
