Dr. Cemil Ertem, 'Petrol ve gaz fiyatını Türkiye belirleyecek'

Ekonomi Uzmanı Dr. Cemil Ertem: 'Dünya dengeleri lehimize değişiyor. Türkiye, yakın gelecekte petrol ve doğalgaz fiyatlarını belirleyen ülke olacak' dedi.

Enerji ve Ekonomi Araştırmaları Merkezi ve Hazar Strateji Enstitüsü uzmanı Dr. Cemil Ertem, Türkiye'nin enerji koridoru olma konusunda hızla ilerlediğini ve çok yakında petrol ve doğalgaz fiyatlarının belirlendiği bir merkez olacağını ifade etti. Enerji hatları konusunda son gelişmeleri gazetemize değerlendiren Ertem şunları söyledi:"Orta Doğu'da, Hazar bölgesinde ve Akdeniz'de enerji haritası yeniden çiziliyor. İngiltere tarafından Lozan'da Türkiye'nin kendisinin doğusundaki enerji kaynaklarına ulaşımı engellendi. Musul ve Kerkük Misak-ı Milli sınırlarının dışında tutuldu. Türkiye'nin Kafkasya'daki kaynaklarla ilişkisi kesildi. Boğazların geçişlerinde Türkiye'nin egemenliği yok sayıldı. Ama bugün enerji ve ulaşım projelerimiz Lozan'ı ve Montrö'yü aştı. Marmaray, sadece bir demiryolu değildir.
Petrol ve doğalgaz yataklarının yüzde 70'i Türkiye'nin doğusunda ve bunların tamamı neredeyse Türkiye istikametinden Avrupa'ya gidiyor. Türkiye ve Azerbaycan'ın liderliğinde 2011 yılında kanal projesi imzalandı. Önümüzdeki aylarında sanırım temelleri atılmış olacak. Hazar kaynakları Türkiye üzerinden Avrupa'ya ulaşacak.
Hazar, İran ve Irak'taki enerji kaynakları hiçbir zaman şimdiki gibi çıkarılmadı. Bunların denetimi bir şekilde emperyalist Batı'nın elinde oldu. Onlar istediği oranda dışarı sunuldu. Kanaklar bölge halklarının zenginleşmesi için kullanılmadı. Ancak şimdi Hazar kaynakları Azerbaycan'ın bağımsız iradesiyle dünyalaşıyor. Kuzey Irak kaynakları Türkiye ve Kürt yönetiminin siyasi iradesiyle ticarileştiriliyor. Yani, yalnız Orta Doğu'nun değil, Hazar Bölgesi-Kafkasya ve Asya'nın Çin'e kadar uzanan büyük hinterlandı için sınırlar ve bu sınırlara bağlı ekonomi yeniden belirleniyor. Bu aynı zamanda, Türkiye'den başlayan yeni bir doğu kalkınması ve entegrasyonunur da... Çünkü Türkiye, Osmanlı'nın yaptığı gibi güçlü bir iradeyle kazan-kazan politikası uyguluyor.
Irak yönetimi geçmişten farklı bir tavır takındı. Hatta Basra'daki kaynakları da Türkiye'nin Güney Enerji Koridoru'na dahil etmesi ve bir boru hattı Batı'ya götürmesi konusunda bir teklif götürdü. Bu hattın yaklaşık 400 kilometresi Türkiye'nin içinden geçecek. Kuzey Irak Kürt Bölgesi'nde yaklaşık 45 milyar varillik petrol rezervi olduğu hesaplanıyor. Burada tahmin edilen doğalgaz miktarı ise 3.2 trilyon metreküp. Yani Türkiye'nin gaz ihtiyacını 300 yıl karşılayabilecek büyüklükte. Öte yandan bu enerji hatlarının Bakü-Hazar enerji hatlarıyla birleşip Avrupa içlerine kadar gideceğini söyleyelim. Yani yeni bir Türkiye, yeni bir Orta Doğu ve sonrasında yeni bir düzen tesis ediliyor.
Bir süre önce Türkiye bir petrol borsası kurmaya karar verdi. Bu, Türkiye'nin akaryakıt fiyatlandırmasında merkez olması yolundaki en önemli adımlarından biri. Yakın gelecekte Doğu Akdeniz'de bulunacak kaynaklar, bunları kim bulursa bulsun, İsrail de olabilir İran da, Türkiye'nin koridoruna mecbur. Türkiye, bir geçiş ülkesi olarak enerji fiyatlarını belirleyecek, bunları denetleyecek ve bu konuda siyasi irade gösterecek. Bu borsa günlük 85 milyon varillik işlem gören küresel petrol piyasalarını etkilecek."



Dr. Cemil Ertem, sorularımızı cevapladı.


Hayrettin TURAN/TÜRKİYE GAZETESİ