Ebeveynler çocukların haklarını gasp ediyor! Her şey popüler olmak için...

ABD'de yapılan bir araştırmaya göre ebeveynlerin yüzde 90'ı çocuklarının fotoğrafını sosyal medyada paylaşıyor. Sosyal medyada çocuklarının fotoğraflarını paylaşan, hatta onlar adına ayrı bir hesap açan ebeveynlerin evlatlarını birer 'meta' haline getirdiği, çocukların üzerinden para kazandığı belirtildi. Uzmanlar, “Bu paylaşımları herkese sunmak çocuk haklarına yönelik bir gasp” derken, "Çocukları küçük yaşlarda böyle bir baskının altına sokmak depresyon, kaygı bozukluğu, travma sonrası stres bozukluğu gibi ciddi sonuçlara yol açabilir" uyarısında bulundular.

ESMA ALTIN'IN HABERİ

Hem dünyada hem ülkemizde sosyal medyada çocuk paylaşımları oldukça yaygın hale geldi. Hatta bazı ebeveynler çocukları adına ayrı bir sosyal medya hesabı açarak fotoğrafları bu hesapta paylaşıyor. Çocuklarını bir meta olarak kullanan aileler, onlar üzerinden para kazanıyor.

ABD’de yapılan bir araştırmaya göre ebeveynlerin yüzde 90'ı çocuklarını sosyal medyada paylaşıyor. Yine, 4 yaş ve üzeri çocuklarda yapılan bir araştırmaya göre ise çocuklar ebeveynleri tarafından fotoğraflarının izinsiz çekilmesinden oldukça rahatsız. Bazı ebeveynler, sırf beğeni adına çocuklarına olmayacak şeyler yapabiliyor. Örneğin, yurt dışında bir annenin, açtığı Youtube kanalında yayınladığı videoda, çocukları ağlasın diye biber gazı sıktığı görülüyor. Uzmanlar, çocuklar ile ilgili yapılan paylaşımların mahremiyet olgusunu ortadan kaldırdığı ve çocuk haklarının hiçe sayıldığı konusunda uyarıyor.

“INSTAGRAM MOM”LAR ÇOCUK HAKLARINI GASP EDİYOR

Çocuk ve Ergen Psikiyatri Uzmanı Dr. Hakan Öğütlü, ebeveynlerin kendilerini popüler hale getirmek için çocuklarını bir ürün olarak kullandıklarını söyledi. “Instagram mom” hesaplarının çok arttığını kaydeden Öğütlü, “Anneler sosyal medyada daha çok bu kimlikleri ile ön plana çıkmaya başladı. Çocuğun doğumundan itibaren her anını paylaşıyorlar. Bu, aslında kendilerini popüler etme çabası ve beğenilme algısından kaynaklanıyor. Çocuğun da aynı popülerlikte olmasını ve beğenilmesini istiyorlar. Ancak çocuk bunu istiyor mu, istemiyor mu, çocuk için bir artı mı yoksa eksi mi, düşünülmüyor. Bu paylaşımları herkese sunmak çocuk haklarına yönelik bir gasp. Bununla ilgili bir yasal düzenleme de yok. Bu tarz paylaşımlar, hesaplar çocukların geleceğini olumsuz etkiliyor” dedi.

ÇOCUK AÇIK HEDEF HALİNE GELİYOR

Çocukların, ebeveynlerinin paylaşımı nedeniyle sosyal medyada beğenilerin dışında eleştirilere de açık hale geldiğine dikkat çeken Hakan Öğütlü, “Günümüzde çocuklar üzerinden en büyük tehlikelerden biri siber zorbalık. Aslında aileler bu paylaşımlar ile çocukları siber zorbalığa karşı açık hedef haline getiriyor. Gerçek hayatta da sözel ya da fiziksel olarak şiddete maruz kalabiliyor, akran zorbalığına uğrayabiliyor. Maalesef bu durum çocuğun geleceğini de etkiliyor. Ebeveyn, çocuğunu korumak zorunda. Çünkü çocuk tüm bunlara kendi isteği dışında maruz kalıyor” ifadelerini kullandı.

SOSYAL MEDYADAN KAZANILAN PARALARIN ETKİSİ BÜYÜK

Sosyal medyadan kazanılan büyük paraların ebeveynlerin bu paylaşımlara yönelmesinde oldukça etkili olduğuna dikkat çeken Öğütlü, “Aileler hem kendileri için hem de çocukları daha küçük yaşlardan itibaren para kazanmaya başlasın, diye hareket ediyorlar. Youtube ile başlayan bir furya vardı. 15-16 yaşındaki çocuklar bu platforma çektikleri videolar ile ciddi paralar kazanıyorlardı. Aileler biraz da bu açıdan düşünüyor. ‘Çocuğum bu platformda yer alsın para kazansın’ istiyorlar. Bunun etkisinin de çok yüksek olduğunu düşünüyorum. Ama burada çocuğun herhangi bir şekilde kararı alınmıyor, sadece bu alan yönlendirilmiş oluyor” diye konuştu.

BASKI ALTINDA HİSSETMEK PSİKOLOJİK SORUNLARA YOL AÇABİLİR

Yapılan paylaşımların gelecekte çocuğa neler hissettireceğinin dikkate alınması gerektiğini vurgulayan Hakan Öğütlü, “Çocukları küçük yaşlarda böyle bir baskının altına sokmak, onları psikolojik anlamda uzun vadede çok etkileyebilir. Depresyon, kaygı bozukluğu, travma sonrası stres bozukluğu gibi ciddi sonuçlara yol açabilir. Ebeveyn, bir paylaşım yapacaksa bunu kimlerin göreceğini çok iyi bilmeli. Gizlilik ayarlarına göre çocuğuyla yaptığı paylaşımı kimlerin göreceğine kendisi karar verebilir. Ama bu paylaşımları herkese sunmak çocuğun hakkına bir gasptır. Çocuğun adını, soyadını, doğum tarihini, kişisel bilgilerini vermek, konum belirtmek çok tehlikeli. Yine duygusal bir an kesinlikle paylaşılmamalı. Çünkü çocuk ileride bu anıdan dolayı sıkıntı yaşayabilir. Çocukların özellikle bebeklerin denizde, plajda, banyoda çekilmiş fotoğrafları paylaşılmamalı. Onların çıkarlarını ve geleceğini korumamız lazım. Bu nedenle mahremiyet kurallarına aykırı olmadan bir çerçeve çizilmeli. Çocuğu rencide edici, ileride utanacağı paylaşımlara kesinlikle yer verilmemeli” uyarılarında bulundu.