Türkiye ile Mozambik arasında 6 anlaşma imzalandı

Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın resmi ziyaret için bulunduğu geleceğin doğalgaz devi Mozambik'te 6 anlaşmaya imza atıldı.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın resmi ziyaret için bulunduğu Mozambik ile Türkiye arasında farklı alanlarda 6 anlaşma imzalandı.

Doğu Afrika turunun ikinci durağı olan Mozambik'teki temaslarına başlayan Cumhurbaşkanı Erdoğan ve Mozambik Cumhurbaşkanı Filipe Nyusi'nin görüşmelerinin ardından, Devlet Başkanlığı Sarayı'nda anlaşma imza töreni gerçekleştirildi.

Cumhurbaşkanı Erdoğan ve Nyusi'nin huzurunda diplomasi, ticaret, ekonomi, kültür ve turizm alanlarındaki anlaşmalara imza atıldı.

Anlaşmalar Bakanlar tarafından imzalandı

Türkiye ve Mozambik arasında diplomatik, hizmet ve hususi pasaport hamilleri için "Karşılıklı Vize Muafiyeti Anlaşması" ile "Siyasi İstişare Mekanizması Kurulmasına İlişkin Mutabakat Muhtırası"na Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu imza koydu.

İki ülke arasında "Ticaret ve Ekonomik İşbirliği Anlaşması" ile "Yatırımların Karşılıklı Teşviki ve Korunmasına İlişkin Anlaşma", Ekonomi Bakanı Nihat Zeybekci tarafından imzalandı.

Türkiye ile Mozambik arasında "Kültür Alanında İşbirliği Mubakat Zaptı" ve "Turizm Alanında İşbirliğine İlişkin Mutabakat Zaptı", Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Berat Albayrak tarafından imza altına alındı.

Zengin yer altı kaynakları bulunuyor

Geniş ve verimli arazilere sahip Mozambik'te ekilebilir alanların sadece yüzde 16'sı kullanılıyor. Tütün, şeker kamışı, çay ve tropikal meyveler başlıca tarım ürünleri arasında yer alıyor. Balıkçılık ve deniz ürünleri de ülkenin gelir kaynaklarından biri fakat son yıllarda yaşanan sel ve kuraklık gibi afetler tarımsal üretimde belirgin bir düşüşe yol açtı ve bu da 1,5 milyon kişiyi gıda sorunuyla karşı karşıya bıraktı.

Ülke, ABD Enerji Bilgileri Yönetiminde (EIA) yer alan bilgilere göre, doğal kaynaklar bakımından da oldukça zengin. Kuzeydeki Cabo Delgado bölgesinde yer alan Rovuma havzasında sahilden uzak bir alanda keşfedilen 100 trilyon metreküp doğalgaz, Mozambik'i doğalgaz rezervleri açısından Nijerya ve Cezayir'in ardından Afrika'nın en zengin üçüncü ülkesi konumuna taşıdı. Bu rezervleri şimdilik işleyip dışarıya satmakta güçlük çeken ülke, 2014 yılında üretebildiği 198 milyar metreküp doğalgazın büyük bölümünü Güney Afrika'ya sattı.

Mozambik'in orta kesimindeki Tete bölesinde keşfedilen kömür miktarı da 28 milyar tona yakın. Orta vadede yılda 20 milyon ton kömür çıkarmayı hedefleyen Mozambik, ihracat kapasitesini birkaç yıl içinde 100 milyon tona yükselterek dünyanın belli başlı kömür üreticileri arasında yer almayı planlıyor. Sahip olduğu nehirlerle önemli hidroelektrik potansiyeline sahip ülke, turizm alanında da büyük imkanlar taşıyor.

Doğal güzellikleri ve 2 bin 500 kilometrelik sahil şeridi bulunan ülkede turizm, hükümetin öncelikli yatırım alanları arasında yer alıyor.

Asırlarca Portekiz tarafından sömürüldü

Portekizliler, 1498'de ilk saldırıları düzenledikleri Mozambik'i 1752'de sömürge devlet haline getirdi.

Her sene tonlarca fil dişini ülke dışına çıkaran Portekiz, Güney Amerika'daki kolonisi Brezilya'nın işçi ihtiyacını karşılamak için de buradan köle ticaretine başladı.

Sömürgecilik karşıtı örgütlerin bir araya gelmesiyle Portekiz'den bağımsızlığını kazanma çabasına 1964'te giren Mozambik, 1975'te sona eren zorlu bir savaştan sonra ancak özgürlüğüne kavuşabildi.

Bağımsızlığına kavuşan ülkede kısa süre sonra Mozambik Özgürlük Cephesi ile Mozambik Ulusal Direnişi arasında kanlı çatışmalar baş gösterdi. Yaklaşık 15 yıl süren iç savaş nedeniyle 1 milyondan fazla kişi hayatını kaybetti, 1,7 milyon kişi komşu ülkelere sığınmak zorunda kaldı.

Devlet başkanı hükümetin de başkanı

İç savaşın sona ermesi amacıyla 1990'da başlatılan müzakereler, iki yıl sonra yapılan anlaşmayla sonuçlandı. Yeni anayasayla ülkede tek partili sistemden çok partili demokratik siyasi hayata geçildi.

İdari olarak 10 vilayete ayrılan Mozambik, başkanlık sistemiyle yönetiliyor. Siyasi yapı içinde bir başbakan olmasına karşın geniş yetkilerle donatılmış devlet başkanı aynı zamanda hükümetin de başı. Yarı başkanlık olarak adlandırılan bu sistemde, devlet başkanı en fazla iki dönem görev yapabiliyor.

Ülke şu anda, 2014'teki seçimin galibi Devlet Başkanı Felipe Nyusi tarafından yönetiliyor. Oyların yüzde 50'ye yakınını alarak iktidara gelen Nyusi, Ocak 2015'te yemin ederek göreve başladı. Başbakan Carlos Agostinho do Rosario da Ocak 2015'ten bu yana ülkedeki görevini sürdürüyor.