Yargıtay'dan işçi ve işverenlere önemli rekabet yasağı dersi!
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, işçi ve işverenlere önemli rekabet yasağı dersi niteliğinde emsal karara hükmetti.
İşçi, Ankara'da faaliyet gösteren bir akümülatör üreticisi şirkette 9 yıl kadar çalıştı. İş sözleşmesinde, iş bitiminden sonraki 2 yıl içinde Ankara veya İstanbul sınırları içinde rakip teşebbüste çalışmayacağına dair yazılı taahhüt vardı. Aykırılık hâlinde son brüt maaşın 20 katı (68.000) cezai şart ödeyecekti. İşçi emekli olduktan kısa süre sonra rakip firmanın Çankırı fabrikasında işe başladı.
İşveren, işçinin emekli olduktan sonra merkezi Ankara'da olan, ama fabrikası Çankırı'da bulunan rakip bir şirkette çalışmaya başlaması üzerine dava açtı. İşçinin rekabet yasağı sözleşmesine aykırı davrandığı iddiasıyla cezai şart talep edildi.
YEREL MAHKEME
Rekabet yasağı geçerliydi. İşçi rakip firmada (merkezi Ankara'da) çalışıyordu, bu yüzden ihlal var. Ancak cezai şart yüksek bulundu, yarıya indirildi. (34.000 TL ödenecek) Dava kısmen kabul edildi.
İSTİNAF MAHKEMESİ
İşçinin fiilen Çankırı'da çalıştığı sabit. Rakip şirketin fabrikası ve tescilli şubesi Çankırı'da. Ankara merkez olsa da, işçinin çalıştığı yer Çankırı olduğu için rekabet yasağı ihlali yok. Çalışma özgürlüğü ve hakkaniyet gereği dava reddedildi. Yerel mahkeme kararı kaldırıldı.
YARGITAY HUKUK DAİRESİ
Rekabet yasağı sözleşmesinde "teşebbüs" kavramı kullanıldı. Rakip şirketin merkezi Ankara'da olduğu için Ankara sınırları içinde sayılır. İşçi teknik sırlara vâkıf, ihlal var. Ret kararı bozuldu.
İstinafın direnme kararı fiilî çalışma yeri Çankırı. Bordro, işe giriş bildirgesi, tanıklar bunu doğruluyor. Soyut iddialar kabul edilmez. Yeniden ret kararı verildi.
YARGITAY HUKUK GENEL KURULU
Olay en son olarak Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’na intikal etti. Kurul değerlendirmesinde: Sözleşmede "Ankara veya İstanbul sınırları içinde başka bir teşebbüste çalışmama" yazıyor. "Teşebbüs" kavramı, ticari işletmenin sadece fabrika adresini değil, ekonomik bütünlüğü ve bağımsız karar alma mekanizmasını kapsar. Rakip şirketin merkezi Ankara'da, tüm teşebbüs Ankara olarak değerlendirilir. Fiilî çalışma yeri Çankırı olsa bile, teşebbüsün merkezi Ankara'da olduğu için rekabet yasağı ihlal edildi.
Kurul, 818 sayılı eski BK döneminde yapılan sözleşmenin geçerli olduğunu, TBK'nın sınırlama yetkisinin burada uygulanamayacağını vurguladı. Dava, cezai şartın tahsili yönünden yeniden incelenecek denildi.
İŞÇİLER AÇISINDAN BU KARAR NE ANLAMA GELİYOR?
- Emekli olsanız bile, rekabet yasağı sözleşmesi varsa dikkat! Çalıştığınız yer ilçede olsa da rakip firmanın merkezi büyük şehirdeyse ihlal sayılabilir.
- "Teşebbüs" kelimesi geniş yorumlanıyor; fabrika adresi sizi kurtarmayabilir.
- Çalışma özgürlüğü dengeleniyor ama teknik bilgi taşıyan işçiler için yasak daha sıkı uygulanacak.
İŞVERENLER AÇISINDAN BU KARAR NE ANLAMA GELİYOR?
- Rekabet yasağı sözleşmelerinde "teşebbüs" ifadesi kullanırsanız, koruma alanı genişliyor. Sadece il sınırı değil, şirketin ekonomik bütünlüğü dikkate alınıyor.
- Rakip firmanın şubesi başka ilde olsa bile merkezi sizin şehrinizdeyse dava kazanma şansınız artıyor.
- Üretim sırları olan sektörlerde (akü, kimya, teknoloji vb.) bu karar güçlü emsal oldu.
Hasılıkelam: Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, rekabet yasağında "nerede çalıştığı değil, hangi teşebbüsün parçası olduğu" kriterini öne çıkardı. Bu karar, işçi-işveren dengesini işverenin sırlarını koruma yönünde biraz daha kaydırdı. Özellikle büyük şehir merkezli şirketler için önemli bir karar.
