49 yıl önce Taksim’de ne oldu? Unutulmayan 'Kanlı 1 Mayıs' faciası

Bugün 1 Mayıs 2026. Bundan tam 49 yıl önce, Türkiye tarihinin en karanlık günlerinden biri Taksim Meydanı'nda yaşandı. DİSK tarafından düzenlenen ve yaklaşık 500 bin kişinin katıldığı belirtilen 1 Mayıs mitingi, silahların patlamasıyla bir "can pazarına" dönüştü.

Türkiye tarihinin en karanlık sayfalarından biri olan 1 Mayıs 1977 faciasının üzerinden tam 49 yıl geçti. O gün DİSK tarafından düzenlenen ve yaklaşık 500 bin kişinin katıldığı büyük miting, Taksim Meydanı'nı bir can pazarına çevirdi.

MEYDANDA KANLI 40 DAKİKA

Olaylar, akşam saat 19.00 sularında DİSK Genel Başkanı Kemal Türkler'in konuşmasının sonuna geldiği sırada 'meçhul kişilerin' ateş açmasıyla başladı. Dönemin kaynaklarına göre, meydanda bulunan "Maocular" ile "Rusçular" (Leninistler) arasındaki gerginlik, 40 dakika süren silahlı, taşlı ve sopalı bir arbedeye dönüştü. Silah seslerinin Sular İdaresi binasının üstü ve Intercontinental Oteli gibi noktalardan geldiği iddia edildi.

KAZANCI YOKUŞU VE MORG ABLUKASI

Taksim Meydanı'ndaki panik sırasında kaçmaya çalışan kalabalık, Kazancı Yokuşu'nda bir kamyonun önünde sıkışarak izdihama neden oldu. Burada 28 kişi ezilme veya boğulma sonucu hayatını kaybetti. Toplamda 34 kişinin öldüğü, yüzlerce kişinin yaralandığı bu kara günde hayatını kaybedenler arasında 4 yıllık polis memuru Nazmi Arı da bulunuyordu.

Hadisenin hemen ardından hastaneler yaralılarla dolup taşarken, naaşların kaçırılmasını veya kaçırılma iddialarını önlemek amacıyla jandarma birlikleri Adli Tıp ve morg binalarını iki sıra halinde abluka altına aldı.

SİYASİ YANKILAR VE SORUŞTURMALAR

Dönemin Başbakanı Süleyman Demirel yaşananları "vicdanları sızlatan bir facia" ve "vahşice bir olay" olarak nitelendirdi. Olayın ardından İstanbul'daki tüm üniversiteler ve yüksek okullar eğitime ara vererek tatil edildi. İstanbul Belediye Başkanı Ahmet İsvan’ın mitingi telsizle idare ettiği iddiaları üzerine hakkında tahkikat açılırken, DİSK yöneticileri de "Toplantı ve Gösteri Yürüyüşleri Kanunu"na muhalefetten savcılığa ifade verdi.

"DARBE HAZIRLIĞIYDI"

Türkiye Gazetesi yazarı Ekrem Buğra Ekinci, 2023 yılındaki yazısında 'Kanlı 1 Mayıs' olarak bilinen bu gösterilerin aslında bir darbe hazırlığı olduğu vurgulamıştı.

1950’den itibaren işçi haklarında iyileşme başladı. 1977’de ilk defa Taksim Meydanı’nda 500 bin kişiyle yapılan 1 Mayıs mitinginde askerin müdahalesi üzerine 34 kişi izdihamdan öldü. Aslında bu bir darbe hazırlığı idi. 1979’da da asayiş mülahazasıyla yasaklandı. 12 Eylül darbesinden sonra 1 Mayıs tatil olmaktan çıktı. 2008’de tekrar resmî tatil oldu.

Ekrem Buğra Ekinci - 2023