Boğaz’daki manevi mirasın silinen izleri

İstanbul’un fethinden önce tasavvufi hayatın başladığı Boğaziçi’ndeki tarihe odaklanan “Beykoz Tekkeleri” isimli eser, ortadan kaybolan kültürel mirasları da okuyucuya aktarıyor.

MURAT ÖZTEKİN

Boğaziçi’ndeki kültürel ve manevi mirasın tarihi “Beykoz Tekkeleri” isimli eserle aydınlanıyor... Doç. Dr. Necdet Yılmaz’ın kaleme aldığı ve Beykoz Belediyesince neşredilen kitap, semtteki tekkeleri tarihî arka planlarıyla ele almasının yanında, mevcut durumlarını da ortaya koyuyor. Tasavvufla hayatın iç içe olduğu Osmanlı İstanbul’unda 19. asrın sonlarında sayısı 250’yi geçen tekkelerden 34 kadarının Boğaziçi kıyılarında bulunduğu kitapta vurgulanıyor. Tasavvufi hayatın Eyüp-Galata-Üsküdar üçgeninde yoğunlaştığı ama Boğaziçi yerleşimlerinde de tekke ve zaviyelerin yer aldığı eserde okuyucuya aktarılıyor. Hatta Boğaziçi’nin, İstanbul’un fethinden önce Osmanlı denetimine giren bazı kesimlerinde tarikat faaliyetlerinin Tarihî Yarımada’ya kıyasla daha erken bir tarihte başladığı ifade ediliyor.

ESERLER KAYBOLDU
Ancak bir zamanlar sakinliğiyle dervişleri kendisine çeken ve çeşitli tekkelere ev sahipliği yapan Beykoz’daki manevi mirasın bir kısmının izlerinin silindiği veya zor durumda ortaya konuluyor. Eserde yer aldığı üzere; Yûşa Tepesi Tekkesinin tevhidhâne kısmı dışındaki birimler tamamen yok oldu. Macar Kalesi Camii ve Zaviyesi, Rumi Tekkesinin birimleri ve Akbaba Tekkesi ortadan kalktı. Şeyh Süleyman Efendi Tekkesi de dükkân olarak kullanılıyor. Talâtî Efendi Tekkesinin içinde bulunduğu yalı, ayakta olmakla ama lokanta olarak işletiliyor. Askerî alan içerisindeki Sütlüce Tekkesi, aslına uygun bir şekilde ayağa kaldırılmayı bekliyor. Çakmak Dede Tekkesi haziresi bakımsız durumda.