Teoman Duralı hayata veda etti... Bildiğimiz filozoflardan değildi

Alman bir anne ve Çerkez bir babanın oğlu olan Teoman Duralı, geride sıra dışı bir portre ve fikirler bıraktı…

MURAT ÖZTEKİN

Yazar ve felsefeci Prof. Dr. Teoman Duralı, Cumhurbaşkanlığı Kültür Sanat Büyük Ödülü’ne layık görülünce kendisini aramıştım. Başka sebeplerle görüşmüştük ama ödül, röportaj vesilesi olur diye düşünmüştüm. Hâlini hatırını sorduğumda hastanede yattığını söyledi, mahzun bir ses tonuyla “kanserim” dedi. Buna rağmen beni kırmayıp kendini biraz toparlarsa online röportaj yapmak için söz verdi. Onu rahatsız etmemek için beklerken mülakat değil, ölüm haberi geldi… Duralı, önceki gece 74 yaşında hayatını kaybetti.

Teoman Duralı’nın naaşı, Fatih Camii’nde ikindi vaktinde kılınan cenaze namazının ardından Aşiyan Mezarlığında defnedildi

Asıl adı Şaban Teoman olan kültür adamı, Çerkez Sabih Bey ile Alman Hilda Hanım’ın çocuğu olarak kömür yataklarıyla meşhur Zonguldak Kozlu’da hayata gözlerini açıp çok kültürlü bir ortamda büyüdü. Annesi onu Alman askerî disipliniyle yetiştirdi. Teoman, Karadeniz’e bakıp denizci olma hayalleri kurarken babası Demokrat Parti’nden vekil seçilince bozkıra düştü! Gittikleri Ankara’da felsefe üzerine tahsil yapıp akademiye dâhil oldu, derken Fransız eşiyle izdivaç kurdu. 1988’de profesör olan Duralı, kendine has fikirleri ve üslubuyla tanınmaya başladı, coşkulu dersleri dolup taştı. “Omurgasızlaştırılmış Türklük”ün yanı sıra çeşitli felsefe kitapları kaleme alan Duralı, “Benim atam” dediği Osmanlılara muhabbetle baktı, yeni rejimi sık sık tenkit etti.

‘MEALDEN KUR’ÂN MI ANLAŞILIR!’
Belki Duralı’nın birçok fikrine katılmak mümkün değildi ama o bildiğimiz “filozoflardan” da değildi! Mesela Rıhle dergisinde verdiği röportajda “Nasıl ki herkes oturup kalp cerrahı olamazsa, Kur’an’ı anlamak da bir iştir. Meallerden hareketle Kur’an’ı anladığını söyleyen kimse halt etmiştir!” dedi. Duralı’nın dikkat çeken, tartışılan çıkışları da oldu. “İslamcılık, son derece yanlış ve kerihtir. İslam’ı ideolojileştiremezsiniz” sözü onundu. “Harf İnkılabı bir kültürel soykırımdır” ifadesi de kendisine aitti.

ÖMRÜM TATSIZDI
“Ömrümün dörtte üçü tatsız geçti” diyen Duralı, şimdi bu âlemden göçtü. Böylece Türkiye “eski” bir adamını daha kaybetti...