İyi uyuyan çocuk çok daha başarılı

Eksik uykunun bedeli, gençlerde ve çocuklarda zannedildiğinden çok daha büyük. Yeterince uyuyamayan çocukların kelime hazneleri ve kişisel becerileri gelişmiyor, öğrenme kabiliyeti azalıyor...

CANAN ERASLAN

Uykusuzluğun ne derece kötü olduğunu hemen hemen hepimiz biliriz. Bu durum, birkaç gece üst üste yaşandıysa, hele hele sürekli hâle geldiyse, tepeden tırnağa sarsılırız. Sinirli ve tahammülsüz oluruz, cildimiz solar, göz altı torbacıkları oluşur, çizgiler belirginleşir. Biz bu kadar etkilenirken, büyüme, gelişme, öğrenme çağındaki çocuklar uykusuz kalırsa ne olur dersiniz? “Onların enerjisi yüksek, dayanırlar” diyorsanız yanılıyorsunuz. Gün boyu maksimum enerjiyle hareket eden çocukların iyi uyumaması, yetişkinlere göre çok daha önemli problemlere sebep oluyor. Özellikle anaokulu ve ilk öğretim yaşındaki çocukların beyni henüz hızlı bir gelişim sürecinde olduğundan, sağlıklı uyku gelişim için ‘olmazsa olmaz’ derecede önem taşır. Beyni bilgisayara benzetirsek; verileri işlemek, belleğine kaydetmek, bilgilerin bağlantısını kurmak, sınıflandırmak, gerektiğinde kolay ve doğru hatırlamak için gerekli işlemlerin çoğu uyku sırasında gerçekleşir.

DERS Mİ UYKU MU?
Çocuğu herhangi bir sınava hazırlanan annelerde ise mutlaka bir ikilem var. Uyusun mu, ders mi çalışsın? Aslında elbette ikisi birden. İyi bir programla, sağlıklı uyku saatinden feragat etmeden ders çalışma programı... Bu sadece küçük çocuklar değil, gençler için de şart. Yani, “18 yaşını geçti, uyku saatine uymasa da olur” diye bir şey söz konusu değil. Bu sebeple ailelerin uyku düzenine, en az beslenme kadar özen göstermesi gerektiği ifade ediliyor.

Düzensiz uyuyanın notları da düşüyor

Louisville Üniversitesi’nde 1500 çocukla yapılan bir araştırma, uyku süreleri 1 hafta süreyle 1 saat azalan çocuklarda dikkat, konsantrasyon, öğrenme ve hafıza becerilerinde belirgin azalmalar olduğunu gösterdi. Bu çocukların okuma, yazma ve matematik problemleri çözme becerileri bozuldu ve sağlıklı uyuyanlara göre daha düşük notlar almaya başladı. Bu çocuklarda ayrıca davranış bozukluğu, dikkat dağınıklığı, hiperaktivite gibi sorunlara da rastlandı. 2,5-6 yaş arası çocuklarda yapılan ayrı bir araştırmada da 10 saatten az uyuyan çocukların kelime haznelerinde ve kişisel becerilerinde düşme belirlendi.

ERGENLER UYKUSUNU TELEFONA FEDA EDİYOR

Ergenlik yaşındaki gençlerin çoğunun özel telefon konuşmalarını gecenin geç saatlerine kaydırdıklarına, gece 2’ye, 3’e kadar yoğun telefon trafiği yaşadıklarına sıklıkla rastlanıyor. Bu konuşmalar sadece uyku saatinden çalmamakta, içeriklerinin anlamı ve önemine bağlı olarak, uyuduktan sonra da uykunun kalitesini kötü etkileyebilmektedir. Ebeveynlerin uyku saatleri konusunda tatlı-sert bir disiplin içinde olmaları, sınırları belirlemeleri ve bunu ödünsüz uygulamaları gerekiyor. Ailedeki diğer erişkinlerin de bu konuda uyum içinde davranmaları tavsiye ediliyor.

Sağlıklı uyku için bunları yapın!

¥ Her sabah aynı saatte uyanın ki biyolojik saatiniz şartlansın.
¥ Öğle saatlerinde ‘şekerleme’ yaparsanız, yarım saati aşmayın.
¥ Yatakta, okumayın, TV seyretmeyin, telefonla uğraşmayın ve bir şey yemeyin.
¥ Akşamları kafeinli ve sodalı içecekler kullanmayın.
¥ Yatağa aç gitmeyin ama akşam yemeklerini hafif yiyin.

¥ Egzersizlerinizi yatmadan en az 4 saat önce yapın.
¥ Yatak odası sessiz, karanlık, yaklaşık 23-24 derece olsun.
¥ Yatmadan önce korku filmleri seyretmekten kaçının.
¥ 20 dakikada uyuyamazsanız kalkıp sıkıcı şeyler okuyun.
¥ Çalışma zamanlarını gece yarılarına taşımayın. Faydalı değil.
¥ Sorun 1 haftayı aşıyorsa
doktorunuza danışın.