Kemik iliğinde Avrupa'nın yükselen yıldızıyız

"Son 10 yılda kemik iliği nakli yapılan merkez sayısı 6 kat, nakil sayısı 10 kat arttı. Nakillerin %10'unu yurt dışından gelen hastalar oluşturuyor.

Kan kanserleri, kemik iliği ve lenf bezi kanserlerinde önemli oranda şifa sağlayan kemik iliği nakli konusunda Türkiye'nin Avrupa'nın parlayan yıldızı olduğu bildirildi. Ülkemizde son yıllarda sağlığa yapılan yatırımlar ve mevzuattaki düzenlemelerle vatandaşın kemik iliği nakli başta olmak üzere sağlık hizmetine ulaşmasının kolaylaştığını söyleyen Aferez Derneği Başkanı Prof. Dr. Fevzi Altuntaş, "Son 10 yılda nakil yapılan merkez sayısı 6 kat, nakil sayısı 10 kat arttı. Nakillerin %10'unu yurt dışından gelen hastalar oluşturuyor ve bunların sayısı her geçen gün artıyor. Kişinin kendinden ve akrabadan yapılan nakiller için bekleme sırası kalmadı. 2013 yılında 3000 civarı kemik iliği nakli gerçekleştirildi. Türkiye sayı bakımından Avrupa'da 4. sıraya yükseldi" dedi.
10 YIL ÖNCE HAYAL EDİLEMEZDİ
KKTC'de toplanan 9. Ulusal Aferez Kongresi'nde düzenlenen basın toplantısında konuşan Altuntaş, kemik iliği nakli konusundaki gelişmeleri değerlendirdi. "Bakanlığın ve SGK'nın teşvik edici uygulamaları ile ülkemizde 10 yıl önce hayal bile edilemeyen nakil bekleme sırası problemi çözülmüştür" diyen Prof. Dr. Altuntaş, "Sağlık alanında dünyada önemli bir güç olmayı hedefleyen ülkemiz kök hücre nakilleri alanında dünyaya öncü olmayı arzuluyor. Kemik iliği nakillerinde geri ödeme bakımından Avrupa Birliği ve Amerika'nın ilerisindeyiz. Ülkemiz deneme amaçlı kök hücre nakillerinin bile geri ödeme kurumu aracılığıyla yapılmasının dünyada öncülüğünü yapmaktadır. Amerika'da ve Avrupa Birliğinde SGK gibi geri ödeme kurumlarının ödemediği deneme amaçlı durumlara bile Bakanlık izin vererek kemik iliği nakillerinin önünü açmıştır. Örneğin henüz deneme tedavisi kapsamında olan haploidentik nakil dediğimiz uyumsuz nakillerin bile SGK tarafından geri ödemesi yapılmaktadır" dedi.

YAŞ ORTALAMASI YÜKSELİYOR
Kök hücre nakli ve destek tedavilerinde güncel iyileştirmelerle kan kanserlerinde uzun süreli yaşam imkânının %50'lere, lenf bezi kanserlerinde %90'lara ve kemik iliği kanserlerinde %60'lara kadar çıktığını hatırlatan Prof. Dr. Altuntaş, "Modern tıp uygulamaları artık bireyselleştirişmiş tedavi yönündedir. Ülkemizde allojenik nakillerin yaş ortalaması 40'ın altında. Bir bakıma 65 yaş üzerine nakil oranı yok denecek kadar az. Bakanlığın ve SGK'nın teşvik edici uygulamaları ile önümüzdeki yıllarda ileri yaş grubuna nakillerin artacağını ümit ediyoruz. Bunda özel sektörün de büyük desteği var" dedi.

Uyumsuz nakil de artık bir seçenek
Tedavide kemik iliği naklinden başka şansı kalmayan hastalardan, ailesinde ve yakınlarında vericisi olmayan, kemik iliği bankalarından da verici bulunamayanlara uyumsuz nakil yapılabildiğini söyleyen Prof. Dr. Altuntaş, " Ailesi ve yakınlarında uygun vericisi olmayan, verici bankalarından da ilik bulunamayan hastalar için uyumsuz nakil artık bir seçenek. Bu tür hastalar kaybedilme olasılıkları yüksek hasta grubunda yer aldıkları ve ilik naklinden başka seçenekleri kalmadığı için yüzde 50 ve üzerinde uyumlu vericiden kök hücre nakli yapıyoruz. Ama bu nakillerin seçilmiş ve deneyimli merkezlerde yapılması gerekiyor" diye konuştu.
Ziyneti Kocabıyık