MS hayatın sonu değil

Tedavide amaç, bağışıklık sistemini düzenleyen ilaçlar sayesinde hastalığın “sessiz” kalmasını sağlamak. Düzenli bir tedavi ile hastalar eğitimlerine, işlerine devam edebiliyor; çocuk sahibi olabiliyorlar.

ZİYNETİ KOCABIYIK

Genç erişkinleri etkileyen nörolojik bir hastalık olan Multipl Skleroz’un tedavisinde umut veren gelişmeler yaşanıyor. Günümüzde MS hastalarının bağışıklık sistemini düzenleyen ilaçlar sayesinde diğer sağlıklı kişiler gibi hayatını devam ettirebildiğini söyleyen Bezmialem Vakıf Üniversitesi Hastanesi Nöroloji Anabilim Dalı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Azize Esra Gürsoy “MS teşhisi konulan herkes büyük bir dehşet yaşıyor. Oysa MS başarılı şekilde yönetilebilen bir hastalık. MS’liler uygun tedavilerle eğitimlerine, iş hayatlarına devam edip ailelerini kurabilir, çocuk sahibi olabilirler. Bütün hastalardaki amacımız MS’in sessiz kalmasını sağlamak ve hastalığın ilerlemesini engellemek” dedi. Prof. Dr. Gürsoy ile MS Hastalığının özelliklerini ve tedavisindeki gelişmeleri konuştuk.

BAĞIŞIKLIK SİSTEMİNİN KENDİNE SALDIRISI
MS’de kişinin kendi hücrelerine karşı bir saldırı geliştiğini ve sinir sistemi içerisindeki etkilenen bölgede plak adı verilen değişikliklerin meydana geldiğini söyleyen Prof. Dr. Gürsoy, MS’in ortaya çıkış sebebi ile ilgili olarak “Bağışıklık sitemindeki bu yanlışlık neden gelişiyor sorusunun yanıtı ne yazık ki tam bilinmiyor. D vitamini eksikliği, beslenme alışkanlıkları, coğrafi etkiler, daha önce geçirilmiş virüs infeksiyonları, sigara ve genetik yatkınlığın MS gelişiminde rol aldığı düşünülmektedir. MS bulaşıcı bir hastalık değildir, ailede MS hastalığı varsa MS gelişme riski hafif yükselme göstermesine rağmen bu risk maksimum %2 civarındadır.”

20-40 YAŞINDA ORTAYA ÇIKIYOR
Kadınları erkeklere oranla daha sık etkileyen MS, en çok 20-40 yaş arası dönemde ortaya çıkıyor. Nadir de olsa çocukluk çağında ve 50 yaş sonrası başlayabiliyor. MS’in beyin, omurilik ve göz sinirlerini etkileyen bir hastalık olduğunu hatırlatan Prof. Dr. Gürsoy, hastalığın belirtilerinin sinir sisteminde plakların yerleştiği yere göre değiştiğini belirterek “Örnek verirsek; göz sinirindeyse bulanık görme, omurilikte sırt bölgesindeyse bacaklarda güçsüzlük, beyincikteyse denge bozukluğu şeklinde kendini gösterir. MS’de yüz, kol, bacaklarda uyuşmalar, çift görme, baş dönmesi, idrar tutamama gibi şikâyetler de olabilir. Yorgunluk da MS’de sık görülen bir şikâyettir” dedi.

TEDAVİDE KİŞİYE ÖZEL ELBİSE DİKİYORUZ
MS’in farklı tipleri olduğunu ifade eden Prof. Dr. Gürsoy, belirtilerin hastaların büyük çoğunluğunda ataklar şeklinde ortaya çıktığını ve uygun tedavi ile şikâyetlerin düzeldiğini söyledi. Daha küçük bir hasta grubunda ise yürüme güçlüğü ve denge bozukluğu şeklindeki şikâyetlerin net atak olmadan aylar-yıllar içerisinde giderek artış gösterdiğini belirten Prof. Dr. Gürsoy her hastanın MS’inin farklı olması sebebiyle tedavinin de kişiye özel olması gerektiğini vurguladı. Bu sebeple hastaların takipte kalmasının önemli olduğuna dikkat çeken Prof. Dr. Gürsoy “MS’le uğraşan hekimler her hastaya aynı elbiseyi giydirmiyoruz. Onların ölçülerine göre elbise dikiyoruz, takiplerde de değişiklikleri saptayıp elbiseyi onarıyor ya da yeni bir elbise dikiyoruz” diye konuştu.

mRNA AŞILARININ HEDEFİNDE ŞİMDİ DE MS VAR
Koronavirüse karşı geliştirilen mRNA aşılarının MS tedavisinde de araştırılması umut veriyor. Ocak ayı başında dünyaca ünlü Science dergisinde yayınlanan bir çalışma, MS’li fareler üzerinde mRNA aşılarının etkili olduğunu ortaya koydu. Araştırmayı değerlendiren Prof. Dr. Gürsoy şunları söyledi: Hepimizin COVID aşısı geliştirmeleriyle gurur duyduğu Uğur Şahin ve Özlem Türeci ekibinin çalışmaları oldu. Bu yazıda yeni geliştirilen mRNA aşısı teknolojisiyle hayvan modellerinde bağışıklık sisteminin normal işleyişini etkilemeden MS’in baskılandığını bildirdiler. Tabii ki bu yöntemin hastalara uygulanabilmesi için pek çok aşamadan daha geçmesi gerekiyor, biz de sonuçları heyecanla bekliyoruz.