Türkiye'de ilk ve tek! İnsan için 'yedek parça' üretiyorlar

Gülhane Medikal Tasarım ve Üretim Uygulama ve Araştırma Merkezinde doku kaybı yaşayanlar için 3 boyutlu yazıcılarla kafatası, göğüs, çene gibi vücut parçaları üretiliyor. Hem de ücretsiz. Türkiye’de tek olan merkezin yöneticisi Prof. Dr. Simel Ayyıldız, yurt dışından da talep aldıklarını söyledi.

ESMA ALTIN'IN HABERİ / ANKARA - Sağlık Bilimleri Üniversitesi (SBÜ) Gülhane Medikal Tasarım ve Üretim Uygulama ve Araştırma Merkezi’nde (METÜM), çeşitli nedenlerle kafatası, göğüs, çene kaybı yaşayan hastalar, gaziler için ileri düzey 3 boyutlu yazıcılarla kişiye özel implant üretiliyor. Bu işlemle, hastaların eksik sert doku kayıpları giderilebiliyor. Kaybedilen dokular, aslına uygun şekilde hastanın vücuduna yerleştiriliyor.

Bu yetkinliğe sahip dünyada 3, Türkiye’de ise tek merkez olduğuna dikkat çeken METÜM Müdürü Prof. Dr. Simel Ayyıldız, devlet kuruluşu altında bu teknolojide tasarım ve üretim yapan tek merkez olduklarını, en önemli özelliklerinin ise hastalara tamamen ücretsiz hizmet sunduklarını vurguladı. Ayyıldız, “Devlet güvencesinde, devletin ürettiği kişiye özel implantlardan hiçbir şekilde ücret ödemeden herkesin faydalanmasının, dünyada örneği yok. Sosyal Güvenlik Kurumu'yla (SGK) olan protokolümüz sayesinde hastalarımız tedaviden ücretsiz faydalanıyor” dedi.

KAFATASINDAN GÖĞÜS KAFESİNE…

Merkezde kafatası, göğüs kafesi, çene kayıplarının dahi giderildiğine dikkat çeken Ayyıldız, “Beyin, göz, plastik cerrahi, ortopedi diş hekimliğinde çene-yüz cerrahisi en çok çalıştığımız branşlar arasında yer alıyor. Son dönemde kalp damar cerrahisinde, damar anomalilerini modellemek üzere üretimler de yaptık. Bunun yanında ihtiyaç durumunda kulak burun boğaz (KBB) cerrahi de ihtiyaç durumunda bize başvurabiliyor” bilgisini paylaştı.

AYNALAMA MODELİYLE BİREBİR ANATOMİ ÇIKARILIYOR

Şu ana kadar 500’ün üzerinde kişiye özel implant tasarladıklarını, bu sayıyı 1000’e yükseltmeyi hedeflediklerini kaydeden Ayyıldız, “Özellikle ateşli silah yaralanmaları, trafik kazaları sonucu kafatasında sert doku kaybı yaşayan hastalardan çok gelen var. Yine göğüs kafesi parçalanmış ya da iman tahtası bölgesinde tümör olan iki hasta için de üretim yaptık. En fazla beyin ve plastik cerrahi branşları ile çalışıyoruz. Hekimin, bu büyük kayıpları vücudun herhangi bir kemiğinden tamamlamaya imkanı yok. Piyasada bazı kapatıcı, örtücü materyaller var ama onların bile kapatamadığı, kapatsa bile kozmetik olarak doğal insan görüntüsüne benzemeyen ve sosyal hayatı çok olumsuz etkileyen vakalarda, kişiye özel implantlar çok büyük önem kazanıyor. Çünkü anatomisini birebir verebiliyoruz. Sağlıklı tarafı alıyoruz, aynalama modellemesi yapıyoruz. Sağlıklı olan ile kayıp olan tarafı birbirine eşit hale getiriyoruz ve cerrahisi gerçekleşiyor” açıklamasında bulundu.

TİTANYUM ALAŞIMINDAN HAZIRLANIYOR

Üretim aşamasında titanyum alaşımı kullandıklarını kaydeden Ayyıldız, sebebini şöyle açıkladı: “Çünkü en biyouyumlu malzeme titanyum. Vücudun reddetmediği, kolaylıkla kabul ettiği, etrafında kemik oluşumunda biyouyumlu bir malzeme olduğu için sorunsuz gerçekleştiği, doku tarafından reddedilmeyen bir malzeme. Başka malzemeler de var ama ilgi alanımız ağırlık olarak titanyum alaşım. Çünkü şu ana kadar bu yana ret olan implantımız yok. Vücudun kabul etmediği ya da yapılan implant uygulamasından sonra yaşamını kaybeden, çok ciddi sorunlar yaşayan hiçbir hastamız olmadı. Hekimler tarafından da onaylanan bir implant olduğu için bunlarla üretime devam ediyoruz. Bazıları Bunun dışında krom kobalttan üretme imkanımız da var. Hekimler, bazı durumlarda vücut içerisine krom kobalttan üretilen ürünleri de takmak istiyor hekimler. Onlar için de yine 3 boyutlu ve metal yazıcımız var.”

BİR İMPLANTN MALİYETİ EN AZ 200 BİN LİRA

Üretim aşamasında kullanılan malzemelerin ithal olmasından dolayı maliyetlerin değiştiğini belirten Ayyıldız, şunları söyledi: “Çalıştığınız bölgeye göre maliyet değişiyor. Ama kafatasında hasar olan bir hastanın maliyeti tek başına 200 bin liranın üstünde. Bu, sadece bizim maliyetimiz. Bizim kâr gibi bir amacımız yok zaten.”

HEKİMLER İÇİN KILAVUZ ÜRETİMİ DE YAPILIYOR

Bir parçanın yaklaşık 3 hafta gibi kısa bir sürede üretilebildiğini, bazı acil durumlarda 10 günde de üretim gerçekleştirebildiklerini ifade eden Ayyıldız, cerrahi süresini kısaltmak için de kılavuz üretimi yaptıklarını aktardı. Ayyıldız, “Hekim önden gelip sanal olarak burada ameliyatını çalışıyor. Ameliyatını nasıl kolay hale getirebilir konusunda çalıştıktan sonra ona uygun bir rehber üretiyoruz. Ameliyat sırasında o rehberi kullandığında belki 6-7 saat sürecek olan bir cerrahi işlem 2 saatte bitiyor” ifadelerini kullandı.

YURT DIŞINDAN DA TALEP OLUYOR

Öte yandan, yurt dışına da üretim yaptıklarını ve bu konuda da dünyada değer görülen bir merkez olduklarına dikkat çeken Ayyıldız, “Hasta görmüyoruz. Bize hastanın sadece tomografisi geliyor. Hastanın tomografisi gelip iş ve işleyiş tamamlandıktan sonra Türkiye'nin her yerine hizmet verebildiğimiz için biz bunları kargoyla hekime gönderiyoruz. İçine kullanım kılavuzu koyuyoruz. Nasıl steril edileceği, nasıl uygulanacağı, ameliyat sırasında olası riskli bölgelerin haritası, kemiğe uygulanırken risk oluşturabilecek bölgeler, kaç milimetre uzunluğunda vida kullanılacağına kadar haritası ile birlikte bir kılavuz gönderiyoruz. Bu yurt içi için de yurt dışı için de böyle” diye konuştu.

"MEDİKAL İŞLEMLERDE VERİMLİLİĞİ ARTIRIYORUZ"

Sağlık Bilimleri Üniversitesi (SBÜ) Rektörü Prof. Dr. Kemalettin Aydın, kamuda medikal anlamda tasarımdan üretime hizmet eden ve sertifika üretimleri yapan tek merkez olduklarını söyledi. Prof. Dr. Aydın, METÜM'ün özellikle gazilerle, iç güvenlik faaliyetlerinde yaralananlar için önemli bir merkez olduğuna işaret ederek, şu bilgileri verdi: “Merkezimizde, konvansiyonel yöntemlerle rekonstrüksiyon yapılamayan vakalarda, kafatası, kalça kemiği, çene, göğüs kemiği gibi yaşam kalitesi için büyük önem taşıyan, parçalanan ya da alınan kemik dokularının yerine, 3 boyutlu yazıcı teknolojisiyle ürettiğimiz parçalar eklenebiliyor. Aynı zamanda hasta memnuniyeti ve medikal işlemlerde verimliliğin artırılabilmesi, mikro ve makro boyutlardaki ürünlerin geliştirilmesi yönünde, gerekli araştırma ve geliştirme faaliyetlerini yürütüyoruz.”