3 kez ertelenmişti: SpaceX'ten Alper Gezeravcı'nın Dünya'ya dönüş tarihiyle ilgili yeni açıklama

İlk Türk astronot Alper Gezeravcı'nın da içinde bulunduğu Dragon uzay aracı ve Axiom-3 görev ekibinin daha önce 3 kez ertelenen Dünya'ya dönüşü ile ilgili SpaceX'ten yeni açıklama geldi. Açıklamaya göre, Gezeravcı ve beraberindeki 3 astronotun bugün Dünya'ya dönmesi planlanıyor. Dönüş yolculuğunun ise 13 saat sürmesi bekleniyor.

Türkiye'nin ilk astronotu Alper Gezeravcı ve Axiom-3 (Ax-3) ekibini taşıyan Dragon uzay aracı, 16 Ocak'ta ABD'nin Florida eyaletindeki Kennedy Uzay Merkezi'nden fırlatıldı. Ax-3 Misyonu astronotları Michael López-Alegría, Walter Villadei, Marcus Wandt ve Alper Gezeravcı 20 Ocak Cumartesi günü ABD yerel saatiyle 07.13'te (TSİ 15.13) Uluslararası Uzay İstasyonu'na giriş yaptı.

Uzayda 13 deney gerçekleştiren Gezeravcı ve beraberindeki 3 astronotun Uluslararası Uzay İstasyonu'ndan (ISS) ayrılarak Dünya'ya ne zaman dönüş yolculuğuna geçeceği ise merak konusu oldu. Ekibin daha önce 3 kez ertelenen dönüş yolculuğu ile ilgili yeni açıklama geldi.

BUGÜN DÜNYA'YA DÖNEBİLİRLER

SpaceX, sosyal medya platformu X'ten yaptığı açıklamada, Ax-3 ekibinin Uluslararası Uzay İstasyonu'ndan ayrılmasının ardından TSİ 17.05'te Dünya'ya dönmesinin planlandığını duyurdu.

https://twitter.com/SpaceX/status/1754969509465862589

Şirket, Dragon uzay aracının ISS'den ayrılmasının iniş bölgesindeki hava koşullarına bağlı olduğunu belirtti.

13 SAAT SÜREBİLİR

Gezeravcı'nın da içinde bulunduğu Ax-3 mürettebatının yolculuğunun yaklaşık 13 saat sürmesi bekleniyor. Ekibi taşıyan kapsül, Atlas Okyanusu ve batısındaki Meksika Körfezi'nde bulunan 7 potansiyel noktadan birine iniş yapacak. Kapsül suya indikten sonra astronotlar gemiye alınacak ve burada ilk muayeneleri yapılacak.

Ekip gemiden helikopterle havaalanına, ardından da uçakla Houstan kentine götürülecek. Uçaktaki doktorlar da uçuş sırasında astronotların genel kontrollerini gerçekleştirecek. Astronotlar Houston'da kapsamlı sağlık taramasından geçecek ve bir süre karantinada kalacak.

UZAYDA 13 DENEY

Gezeravcı istasyonda kaldığı süre boyunca 13 deney gerçekleştirdi. Türkiye Uzay Ajansı'nın paylaştığı bilgilere göre yapay zekanın da kullanıldığı deneylerle aynı zamanda uzay yolculuklarının kanser ve diğer bağışıklık sistemini etkileyen hastalıklar üzerindeki potansiyel etkilerine dair dünya bilim literatürüne katkıda bulunacak önemli bulgular elde edilmesi bekleniyor.

İşte Gezervacı'nın imza attığı deneyler:

Miyeloid

Gezeravcı, “Miyeloid” deneyiyle galaktik kozmik radyasyonun, yer çekimi değişikliklerinin ve uzayda kalış süresi boyunca maruz kalınan diğer zorlu faktörlerin, astronotların bağışıklık sistemi ve kan yapımı sürecini nasıl etkilediğini araştırdı.

Miyoka ve Uyna

Uzay ve savunma sanayisine kurşunsuz lehimleme konusunda kritik bilgiler sağlayacak "Miyoka" deneyini yapan Gezeravcı, Türkiye'nin uzay, havacılık ve savunma sanayisi için yeni nesil malzeme geliştirme kabiliyeti kazanmasında önemli katkı sunması beklenen "Uyna" deneyini de gerçekleştirdi.

Message

Yer çekimsiz ortamdan etkilenen henüz işlevi keşfedilememiş genler ve bunların bağışıklık sistemiyle ilişkisini araştıran "Message" deneyine ilişkin de çalışmalar yürütüldü.

Pranet ve Gmetal

Muş Bilim ve Sanat Merkezi öğrencilerinin önerisi olan ve öğretmenleri Birsen Geçer'in proje yöneticiliğini yaptığı "Pranet" deneyini de gerçekleştiren Gezeravcı, TÜBİTAK MAM'dan Prof. Dr. İskender Gökalp ile Sanayi ve Teknoloji Bakan Yardımcısı Bakan Yardımcısı Ahmet Yozgatlıgil'in proje yöneticisi olduğu uzay araçlarının itki sistemlerinin daha verimli hale getirilmesini amaçlayan "Gmetal" deneyine de imza attı.

Extremophyte

Gezeravcı, ayrıca, Tuz Gölü'nde yetişen endemik Schrenkiella Parvula isimli halofit bitkinin uzay ortamına karşı verdiği fizyolojik ve moleküler tepkileri araştıran “Extremophyte” deneyini yaptı.

Crıspr-Gem ve uzman

Gelecekte uzayda yaşayacak yüksek sayıda insanın ihtiyaç duyacağı besinlerin sağlanması ve kapalı yaşam ortamlarındaki çevresel kontrollere destek vermesi için yeni bitkiler geliştirmeye yönelik ilk adım olan " Crıspr-Gem " ve mikroalg türlerinin uzayda yaşam destek sistemlerinde kullanılmalarının mümkün olup olmadığının araştırıldığı "uzman" deneyleri de bu süreçte gerçekleştirildi.

Algalspace ve Vokalkord

Gezeravcı, uzay ortamında alglerin, karbondioksitten oksijen rejenerasyonu, ek gıda temini, su iyileştirme, yaşam destek alanlarında kullanılmasını araştıran "Algalspace” ve uzayda yaşamaya karşı oluşan hayati tepkimelerin "vokal kord" kaynaklı değişimlerle tespiti ve düşük yer çekimsizliğin sebep olduğu rahatsızlıkların ses frekanslarıyla tanımlanmasını sağlayacak "Vokalkord" deneylerini de sürdürdü.

Oksijen saturasyonu

"Oksijen Saturasyonu” deneyiyle de yapay zeka desteğiyle verilen havanın oksijen seviyesi hesaplanarak düşük yer çekiminin sebep olduğu farklılıklar ve rahatsızlıkların tanımlanması hedeflendi.

Metabolam

Gezeravcı, uzay koşullarının insan sağlığı üzerindeki etkilerini ortaya çıkarmayı amaçlayan "Metabolom" isimli deneyiyle Uluslararası Uzay İstasyonu'ndaki son bilimsel çalışmasını gerçekleştirdi.

ALPER GEZERAVCI KİMDİR?

Alper Gezeravcı, 1979’da Mersin’in Silifke ilçesinde doğdu. Babasının mesleği nedeniyle büyürken Türkiye’nin farklı illerinde yaşadı.

Axiom Space’in internet sitesinde yer alan bilgiye göre Gezeravcı, İstanbul Hava Harp Okulu'nda Elektronik Mühendisliği alanında lisans eğitimini tamamladı. Ayrıca Wright-Patterson Hava Kuvvetleri Üssü'ndeki Hava Kuvvetleri Teknoloji Enstitüsü'nde yüksek lisans yaptı.

Türk Hava Kuvvetleri'nde savaş pilotu olarak görev yapan Gezeravcı, aralarında F-16'nın da bulunduğu birçok uçakta 15 yıllık uçuş tecrübesine sahip. Ayrıca Türk Hava Yolları'nda 7 yıl kaptan pilotluk yaptı.

Gezeravcı, son olarak Standardizasyon Filosu Akademik Kanat Komutanı olarak Adana'daki 10'uncu Üs Komuta Birimi'ne atandı. Filonun standardizasyonu ve değerlendirilmesi, tüm eğitim dokümanlarının Hava Kuvvetleri standartlarına göre düzenlenmesi, tüm F-16 ve KC-135R pilotlarının kontrol uçuşları öncesinde sınavlarının yapılması ve filo dokümantasyon standartlarının denetlenmesinden sorumluydu.

Gezeravcı, askeri eğitimi sayesinde çok sayıda hayatta kalma kursuna katıldı, çeşitli görevlere gönderildi.

TRT’de katıldığı programda “Uzayla ilgili benim bir hayalim yoktu. Hayalim gökyüzü ile limitliydi” diyen Gezeravcı, Türkiye’nin insanlı ilk uzay projesi için başvuru çağrısı haberlerini gördükten sonra gerekli kriterleri gözden geçirdiğini, daha sonra astronotların biyografilerini incelediğini ve kendinin de yapabileceğine kanaat getirdikten sonra başvurmaya karar verdiğini anlatmıştı.