Gençlik azimlidir, yıldızı bir gün mutlaka parlar
Eşi benzeri görülmemiş büyük değişimler hızlanarak evriliyor; küresel inovasyon haritasını ve küresel ekonomik yapıyı hızla yeniden şekillendiriyor. Bu bağlamda Çinli ve Türk gençlerinin yapacakları çok iş vardır ve birlikte başarılı olacaklarına hiç şüphe yoktur.
Yazar: İlkay Liua - Son zamanlarda Çinli gençler, bazı uluslararası medya organları tarafından ‘yan gelip yatma’ (Tang Ping) ve ‘Buda benzeri kayıtsızlık’ (Fo Xi) gibi etiketlerle damgalandı. Aslında bu ifadeler, gençlerin stres atmak ve kendi kendileriyle dalga geçmek için kullandıkları duygusal bir dışavurumdan ibaretti ancak bazıları tarafından çarpıtılarak aktarıldı, hatta Çinli gençlerin “çağın sunduğu fırsatları kaçırdığı” yönünde alay konusu edildi. Bunların hepsi açıkça abartılı yorumlardır ve gerçeklerle de bağdaşmamaktadır.
300 MİLYON DOLARA KOŞUYOR
Yakın zamanda matematik ve yapay zekâ dünyasını sarsan büyük bir olay yaşandı. Kuruluşunun üzerinden yalnızca 4 ay geçmiş olan Yapay Zekâ girişimi Axiom Math “AI matematikçisi”nin hiçbir insan müdahalesi olmaksızın matematik camiasını onlarca yıldır meşgul eden iki Erdős problemini çözdüğünü duyurdu. Daha da şaşırtıcı olan, ürünsüz, müşterisiz, hatta ofi si bile olmayan bu şirketin değerinin 300 milyon dolara koşması ve “Ramanujan’ı en iyi anlayan çağdaş sayı kuramcısı” diye anılan Ken Ono’nun da istifa edip ekibe katılmasıydı. Üstelik şirketin dümenindeki kişi onun öğrencisiydi ve henüz 24 yaşındaki Çinli genç bir kadın olan Hong Letong idi.
2000 SONRASI GENÇLER...
Bu örnek istisnai değil. Bu yükselen alanda çok sayıda Çinli ‘2000 sonrası doğumlu’ genç girişimci giderek öne çıkıyor. 24 yaşındaki Chen Yuanpei, altı haneli yıllık maaş teklifl erini reddederek 21 serbestlik dereceli becerikli robot elini geliştirdi. 25 yaşındaki Min Yuheng’in kurduğu Zerith, Çin’de belirli senaryolarda uzun ve çoklu görev dizilerini ilk defa kesintisiz ve tutarlı biçimde yerine getirebilen robotik teknoloji şirketi oldu. UniX AI’nin kurucusu 25 yaşındaki Yang Fengyu, Çin’in en iyi üniversitelerinden en başarılı öğrencilerle ev işleri yapan robotlar üzerine yoğunlaşıyor. 23 yaşındaki Fu Zhi, hesaplama kapasitelerini paylaşan bir platform oluşturarak “hesaplama gücünün Uber’i” olarak anılan Gongji Technology’yi kurdu. Bugün girişim sermayesi dünyasında artık “Sermaye 35 yaş altını tercih eder” yönündeki kanaat hâkim. Sequoia Capital, Hillhouse Capital, Lanchi Ventures gibi önde gelen yatırım fonları, Çinli genç girişimcilerin şirketlerine art arda yatırım yapıyor.
TARİHÎ SIÇRAMA...
Çinli gençler, altın bir dönemde doğup büyüdü. Son yıllarda Çin’in ekonomik gücü, kapsamlı ulusal kapasitesi ve uluslararası etkisi tarihî bir sıçrama gerçekleştirerek gençlerin gelişip başarılı birer yetenek olması için sağlam bir zemin oluşturdu. Özellikle 14. ‘beş yıllık plan’ döneminde Çin ekonomisi, arka arkaya yeni eşikleri geride bıraktı ve büyüklüğünün 2025 yılı itibarıyla 140 trilyon yuana ulaşması bekleniyor. Çin, on yılı aşkın süredir küresel ekonomik büyümenin %30’undan fazlasını sağlayarak dünya ekonomisinin istikrar çıpası ve itici gücü hâline geldi. Yeni nitelikli üretim güçleri istikrarlı biçimde gelişirken önemli bilimsel ve teknolojik atılımlar da hız kazandı. 2024’te ülke genelinde gerçekleşen AR-GE harcamaları 3,6 trilyon yuanı aşarak rekor kırdı. Yüksek teknoloji işletmelerinin sayısı 500 bini geçti. Çin, dünyanın en iyi 100 inovasyon kümesinden 26’sına ev sahipliği yaparak bu alanda en büyük payı elde etti. Toplam AR-GE personeli sayısında da yine dünyada ilk sırada yer alıyor. Kuantum bilimi, yaşam bilimi, malzeme bilimi ve uzay bilimi gibi alanlarda bir dizi özgün ve çığır açıcı sonuç elde edildi. Çin; uluslararası indekslerde taranan dergilerde yayımlanan makale sayısı ve uluslararası patent başvurularında, üst üste beş yıldır dünya liderliğini sürdürüyor. Küresel inovasyon endeksinde ise 2020’de 14. sıradayken 2024’te 10. sıraya yükseldi.
ÇAĞIN HAKKI VERİLİYOR
Çinli gençler, çağın hakkını veriyor. Çin hükûmeti; gençlere her zaman büyük önem vermiş ve güvenmiştir, onların gelişimini destekleyerek girişimcilik çabalarını da teşvik etmektedir. Bu güvene karşılık Çinli gençler, bireysel ideallerini ülkenin geleceği ve kaderiyle bilinçli şekilde bütünleştirmektedir. Çin tarzı modernleşme sürecine kendilerini adayan gençler, her alanda sorumluluk üstlenip zorlu görevleri omuzlamaktadır. Özellikle yeni bir bilimsel-teknolojik devrim ve sanayi dönüşümünün hızla ilerlediği bu dönemde gençler; kritik ve çekirdek teknolojilerin geliştirilmesinde, bilimsel ve teknolojik buluşların ticarileştirilmesinde ve yeni iş modellerinin oluşturulmasında aktif bir rol oynuyor. Sürekli olarak yeni kulvarlar açan ve yeni büyüme dinamikleri oluşturan bu genç kuşak, yüksek kaliteli kalkınmayı tetikleyen kilit faktör ve genç itici güç hâline gelmiştir. 2024 yılında öncelikli ulusal AR-GE programlarında çalışan araştırmacıların %80’inden fazlasını 45 yaş altı kişiler oluşturmaktadır. Hurun 25 Yaş Altı Girişimci Listesi’ne göre, 2024 yılında Çin’de 25 yaş altı öncü girişimcilerin %80’i ileri teknoloji alanlarında yer almaktadır. Bunların çoğu, AR-GE çalışmalarını en prestijli üniversitelerde veya laboratuvarlarda yürütmüş isimlerden oluşmaktadır. Ülkenin kalkınması ve gençlerin girişimciliği, uyum ve etkileşim içinde birbirini destekleyip tamamlayarak muazzam bir sinerji açığa çıkarıyor.
ORTAK ÇOK İŞ VAR
Güçlü bir gençlik, güçlü bir ulus demektir. Kültürel benzerliklerimiz, iki ülkenin toplumlarına kök salmış ortak değerleri yansıtmaktadır. Türkiye sahip olduğu genç ve dinamik nüfusla, kalkınmada ve uluslararası arenada giderek daha önemli bir rol oynamaktadır. Hâlihazırda yüzyılda eşi benzeri görülmemiş büyük değişimler, hızlanarak evriliyor; küresel inovasyon haritasını ve küresel ekonomik yapıyı hızla yeniden şekillendiriyor. Bu bağlamda Çinli ve Türk gençlerinin yapacakları çok iş vardır ve birlikte başarılı olacaklarına hiç şüphe yoktur. Çin’in 15. ‘beş yıllık plan’ döneminde Çinli gençler, Çin tarzı mo- dernleşmeyle güçlü ülke inşası ve ulusun yeniden dirilişi davasını gerçekleştirmeyi azim ve kararlılıkla ilerletecektir. Türk gençleri de “Türkiye Yüzyılı” vizyonuyla yeni bir yolculuğa çıkmaktadır. Çin ve Türkiye arasındaki diplomatik ilişkilerin 55. yıl dönümü vesilesiyle, iki ülkenin gençleri azimle çalışmalı, tarihsel sorumluluğu üstlenip çağın sunduğu fırsatları kollamalı, iki ülke liderlerinin vardığı önemli mutabakatlar doğrultusunda yeni enerji, 5G, biyomedikal gibi alanlardaki iş birliğinde yeni odak noktaları oluşturmalı, teknolojik inovasyonla sanayi gelişimini derinlemesine entegre etmeli, deneyim paylaşımını ve pazar entegrasyonunu güçlendirmelidir. Böylece birbirlerini destekleyerek hep birlikte büyüyecekler ve gençliğin dinamizmiyle Çin-Türkiye stratejik iş birliğine yeni ivme kazandıracaklardır.
