1974 Kıbrıs harekâtına 90 Milyon € tazminat! Neden şimdi?

Kıbrıs'ta çözüm hiç olmadığı kadar yakınken AİHM, 40 yıl sonra Türkiye'yi tazminat ödemeye mahkûm etti.

Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM), Kıbrıs Rum yönetiminin 1994'deki başvurusu üzerine açılan davayı karara bağladı. Mahkeme Ankara'yı, Rum yönetimine 90 milyon avro tazminat ödemeye mahkum etti. Tazminatın 30 milyon avroluk bölümü 1974 Kıbrıs harekatı sırasında kaybolanların ailelerine ödenecek. Kalan 60 milyon avro ise, Karpaz Yarımadası'nda kalan Rumlara verilecek. Kararda tazminatın üç ay içinde ödenmesi şartı da bulunuyor.
Rum Yönetimi, 1974'teki askerî harekat sonrası kaybolanların, yerlerinden edilmiş kişilerin ikametgah, mülkiyet ve seçim hakları gibi gerekçeler öne sürerek 22 Kasım 1994'te Strasbourg Mahkemesi'ne başvurmuştu.
AİHM 10 Mayıs 2001'de açıkladığı kararda, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin 11 değişik maddesinin 14 noktada ihlal edildiğine hükmetmişti. Mahkeme, kararın tazminata ilişkin bölümünü ise ertelediğini duyurmuştu. Rum Yönetimi tazminat için 2011'de yeni bir başvuruda bulunmuştu. Kararla, Türkiye AİHM tarafından ilk kez devletlerarası bir davada tazminat ödemeye mahkûm edilmiş oldu.

DAVUTOĞLU: BİZİM AÇIMIZDAN BAĞLAYICI DEĞİLKarara hükümetten ilk tepki Dışişleri Bakanı Ahmet Davutoğlu'ndan geldi. Davanın 10 yıl sonra tekrar gündeme getirildiğini hatırlatan Davutoğlu şöyle devam etti: "Uluslararası hukuk bağlamında ne bağlayıcıdır ne de bizim açımızdan kıymeti vardır. Hukukî sakıncalarının yanında zamanlaması yanlıştır. Tam Kıbrıs'ta kapsamlı barış müzakereleri ivme kazanmışken, uzun gayretlerden sonra Türkiye'nin de öncülüğünde yeni bir süreç başlamışken böyle bir kararın alınması kapsamlı müzakerelerin psikolojisi açısından doğru olmamıştır."


ONUR ÖYMEN: Tek taraflı ve siyasi
Tazminat kararını gazetemize değerlendiren eski diplomat ve eski milletvekili Onur Öymen, "Tamamen tek taraflı ve siyasi amaçları var" dedi. Müzakerelerin başlaması öncesinde Türk tarafına baskı yapılmak istendiğini belirten Öymen, "Oysa meselenin mağduru Türkler. Bu baskıya boyun eğmemeli" ifadelerini kullandı. Eski Adalet Bakanı Hikmet Sami Türk ise, "Harekât, durup dururken yapılmamıştır. 1974'de orada Kıbrıs hükümetini devirmeye yönelik bir darbe vardı" diye konuştu. Osman Çobanoğlu