2025 Nobel Tıp Ödülü sahipleri belli oldu! Ödül “bağışıklık toleransı” keşfine gitti

2025 Nobel Tıp Ödülü'nü "periferik bağışıklık toleransı" keşiflerinden dolayı Mary Brunkow, Fred Ramsdell ve Shimon Sakaguchi kazandı.

Bağışıklık sisteminin kendi hücrelerimize saldırmasını engelleyen mekanizmayı keşfeden üç bilim insanı, 2025 Nobel Fizyoloji veya Tıp Ödülü’nün sahibi oldu.

İsveç’in Stockholm kentinde düzenlenen törende, ödülün Mary E. Brunkow, Fred Ramsdell ve Shimon Sakaguchi arasında paylaştırıldığı açıklandı.

BAĞIŞIKLIK SİSTEMİNİN DENGE NOKTASINI ORTAYA KOYDULAR

Nobel Komitesi, üç bilim insanının “periferik bağışıklık toleransı” olarak adlandırılan süreci aydınlattığını kaydetti.

Komite Başkanı Olle Kämpe, açıklamasında “Keşifler, bağışıklık sisteminin neden kendi vücudumuza saldırmadığını anlamamızda belirleyici olmuştur” ifadelerini kullandı.

---

BAĞIŞIKLIK SİSTEMİNİN DENGE UNSURU: DÜZENLEYİCİ T HÜCRELERİ

Sakaguchi, 1995 yılında bağışıklık sisteminin en önemli düzenleyici unsurlarından biri olan düzenleyici T hücrelerini (Treg) keşfederek immünoloji alanında çığır açtı.

Ardından Brunkow ve Ramsdell, 2000’li yılların başında yaptıkları deneylerle bazı fare türlerinde görülen otoimmün hastalıkların FOXP3 genindeki mutasyonlardan kaynaklandığını ortaya koydu. Aynı mutasyonun insanlarda da IPEX sendromu adı verilen ağır bir bağışıklık hastalığına yol açtığı belirlendi.

Sakaguchi, 2003 yılında yayımladığı çalışmayla FOXP3 geninin düzenleyici T hücrelerinin gelişimi için vazgeçilmez olduğunu kanıtladı.

NOBEL KOMİTESİ: BAĞIŞIKLIK DENGESİNİN ŞİFRESİ ÇÖZÜLDÜ

Komite, üç bilim insanının keşiflerinin kanser, otoimmün hastalıklar ve organ nakillerinde bağışıklık tepkilerinin kontrolü konusunda yeni bir dönem başlattığını duyurdu:

"Araştırmalar, bağışıklık sistemini hedef alan tedavilere yön vereceği ve özellikle kanser immünoterapilerinde önemli ilerlemelerin önünü açacak."

BİLİM DÜNYASINDA YENİ BİR SAYFA

“Periferik bağışıklık toleransı” kavramı, bağışıklık sisteminin yalnızca dış tehditleri değil, vücudun kendi dokularını da nasıl ayırt ettiğini anlamak açısından temel bir dönüm noktası olarak görülüyor.

Uzmanlara göre, bu keşifler gelecekte otoimmün hastalıkların önlenmesi, organ nakillerinde reddin azaltılması ve bağışıklık dengesini yeniden kuran tedavilerin geliştirilmesi için yol gösterecek.