ABD İran'a saldırırsa neler olabilir? İngiliz basını masadaki 7 senaryoyu yazdı

ABD Başkanı Trump’ın İran’a anlaşma için verdiği sürenin dolmak üzere olduğunu söylemesinin ardından bölgedeki gerilim tırmandı. ABD Başkanı Trump, dün sosyal medyada yaptığı paylaşımda, uçak gemisi USS Abraham Lincoln'ün öncülük ettiği filonun,  "gerekirse hızla ve şiddetle görevlerini yerine getirmeye hazır" bulunduğunu söyledi.

ABD’nin önümüzdeki günlerde İran’a muhtemel askeri saldırı düzenleyebileceği yönündeki iddialar artarken saldırının sonuçları ise belirsizliğini koruyor. 

ABD’nin Tahranla son dakika anlaşması sağlayamadığı ve Trump’ın ABD güçlerine saldırı emri vermeye karar verdiği takdirde bölge için 7 farklı senaryo açıklandı. 

İngiltere merkezli BBC, ABD ile İran arasında son anda bir anlaşmaya varılamaması ve Trump’ın saldırı emri vermesi durumunda bölgeyi bekleyen 7 muhtemel senaryoyu değerlendirdi. 

1. SINIRLI BİR SALDIRI, REJİM DEĞİŞİKLİĞİ VE DEMOKRASİ

•    ABD hava ve deniz kuvvetleri; Devrim Muhafızları ve ona bağlı güçlerin üslerini, balistik füze tesisleri ve İran’ın nükleer altyapısını hedef alan operasyonlar düzenler. 
•    Rejim devrilir ve İran’da zamanla demokrasiye geçiş sağlanır.
•    Ancak BBC’ye göre bu senaryonun gerçekleşme ihtimali oldukça düşük. Irak ve Libya örneklerinde olduğu gibi, askeri müdahalelerin uzun vadede istikrarsızlık oluşturduğu hatırlatılıyor.
 

2. REJİM AYAKTA KALIR, POLİTİKALAR YUMUŞAR

•   “Venezuela modeli” olarak tanımlanan bu senaryoda İran'daki rejim varlığını sürdürür ancak politikalarında geri adım atar.
• İran; bölgedeki paramiliter unsurlara desteğini azaltabilir, nükleer ve füze programlarını sınırlandırabilir.
• BBC, İran yönetiminin uzun yıllardır değişime direnç göstermesi nedeniyle bu ihtimali düşük görüyor.
   

3. REJİM ÇÖKER, ASKERİ YÖNETİM GELİR

•  Gerçekleşmesi en muhtemel senaryolardan biri olarak değerlendiriliyor.
• Rejim, halk nezdinde ciddi bir meşruiyet kaybı yaşamış olsa da ülke genelinde etkili ve yaygın bir güvenlik aygıtını hâlâ elinde bulunduruyor. Protestoların bugüne kadar sonuçsuz kalmasının başlıca nedeni de bu güvenlik yapısının dağılmaması olarak gösteriliyor.
• Muhtemel ABD saldırılarının ardından ortaya çıkacak istikrarsızlık ortamında ise İran’ın, büyük ölçüde Devrim Muhafızları kökenli bir askeri yönetim tarafından idare edilmesi ihtimali gündeme gelebilir.

4. İRAN, ABD VE MÜTTEFİKLERİNE SALDIRARAK KARŞILIK VERİR

• İran, ABD saldırısına misilleme yapacağını açıkça ilan etti.
• İran, ABD donanmasıyla başa çıkabilecek güçte olmasa da, Körfez’deki ABD üsleri ve ABD ile iş birliği yaptığı düşünülen ülkelerin altyapılarını hedef alabilir.

5. HÜRMÜZ BOĞAZI’NA DENİZ MAYINLARI DÖŞENMESİ

• İran, Hürmüz Boğazı’nı mayınlayarak küresel ticareti ve enerji arzını tehdit edebilir.
• Dünyanın en önemli geçiş noktalarından biri olan Hürmüz Boğazı, petrol ve LNG ihracatının yaklaşık yüzde 20-25’ine olanak sağlıyor.
• Boğazın kapanması veya riskli hale gelmesinin ise petrol fiyatlarını hızla yükseltebileceği düşünülüyor.

6. BİR ABD SAVAŞ GEMİSİ BATIRILIR

• İran’ın “sürü saldırısı” yöntemleriyle ABD donanmasına toplu saldırı düzenlemesi ihtimali değerlendiriliyor. Bu senaryoda İran, çok sayıda patlayıcı yüklü İHA ve hızlı botu aynı anda kullanarak savunma sistemlerini aşmayı hedefler.
• Bir ABD savaş gemisinin batırılması ya da mürettebatın esir alınması ABD için ciddi bir askeri ve siyasi prestij kaybı anlamına gelir.

7. REJİM ÇÖKER, ÜLKE KAOSA SÜRÜKLENİR

•  Bölge ülkelerini endişelendiren en tehlikeli senaryolardan biri olarak görülüyor.
• Etnik ve mezhepsel çatışmaların iç savaşa dönüşme riski bulunuyor.
• 93 milyonluk İran’da yaşanacak bir kaosun, büyük bir insani kriz ve mülteci dalgası oluşturabileceği vurgulanıyor.

BBC’ye göre en büyük risk, Trump’ın İran sınırlarına yakın bölgede yoğun askeri güç konuşlandırmasının ardından geri adım atamaması ve sonucu öngörülemeyen, bölgeyi sarsacak bir savaşa girilmesi.