ABD’de düşen F-35 aslında Türkiye’nin miydi? Kaza raporu ortaya çıkardı

Alaska’da yere çakılan F-35A Lightning II savaş uçağına dair kaza raporu, çarpıcı gerçeği ortaya çıkardı. Uçağın, Türkiye için üretilen ancak Ankara programdan çıkarıldıktan sonra ABD envanterine kaydırılan jetlerden biri olduğu belirlendi.

ABD Hava Kuvvetleri’ne ait bir F-35A Lightning II savaş uçağının Alaska’da düşmesinin ardından ortaya çıkan detaylar, olayın yalnızca teknik bir kaza değil, aynı zamanda Türkiye ile ABD arasında yaşanan F-35 krizinin yankılarını da taşıdığını ortaya koydu.

Kazaya karışan uçağın, aslında Türkiye için üretilmiş ancak teslimatı yapılmadan ABD envanterine dahil edilmiş 24 uçaktan biri olduğu ortaya çıktı.

Türkiye’nin sipariş ettiği 18-0016 kuyruk numaralı uçak, ABD tarafından 19-5535 numarasıyla yeniden kaydedilmişti.

---

TEKNİK ARIZA DETAYI: UÇAK HAVADAYKEN 'YERDE' SANILDI

Ocak ayında Alaska’daki Eielson Hava Üssü’nde meydana gelen kazada, uçak iniş takımlarındaki buzlanma ve hidrolik sistem arızası nedeniyle havadayken kontrolü kaybetti. Pilot, fırlatma koltuğu ile kendini kurtardı; ancak uçak tamamen kullanılamaz hâle geldi.

Kazanın maliyeti 196.5 milyon dolar olarak açıklandı. Oysa bu uçak, Türkiye’nin F-35 programına dahil olduğu dönemde sipariş ettiği uçaklar arasında yer alıyordu.

TÜRKİYE PROGRAMDAN ÇIKARILDI, UÇAKLAR ABD'YE KAYDIRILDI

Türkiye, 2014 yılında F-35A savaş uçakları için resmi sipariş verdi. Ancak 2019’da Rusya’dan S-400 hava savunma sistemi almasının ardından ABD, Türkiye’yi programdan tek taraflı olarak çıkardı. Sipariş edilen ve hatta üretim bandından çıkan uçaklar, Türkiye’ye teslim edilmeden ABD Hava Kuvvetleri’ne aktarıldı.

Türkiye, bu süreçte uçaklar için ödeme yapmış ancak karşılığında hiçbir teslimat alamamıştı.

Kaza raporuna göre, uçak inişten sonra yer sensörleri tarafından yanlış şekilde “yerde” olarak algılandı. Bu hata, donan hidrolik sıvısından kaynaklanan mekanik bozulma nedeniyle oluştu. Sistem, uçağın yerde olduğunu sanarak kontrol modunu değiştirdi ve savaş uçağı havadayken kontrol dışı kaldı.

Pilot, son anda kendini fırlattı. F-35, deniz seviyesinden yaklaşık 977 metre irtifaya ulaştıktan sonra düştü.

UÇAK GÖREV GÖRMEDEN ENVANTER DIŞI KALDI

ABD’ye aktarılan uçaklardan biri olan bu F-35, henüz uzun süreli bir operasyona katılamadan, test aşamasında yaşanan arıza nedeniyle hizmet dışı bırakıldı. Yaklaşık 196.5 milyon dolarlık maliyetle kayda geçen olay, Türkiye’nin programdan çıkarılması sonrası oluşan karmaşık tabloyu yeniden gündeme taşıdı.